چند خطه کردن خطوط ریلی، خدمت ماندگار دولت
رحیم نیکخو:
دولت یازدهم در حالی که کمتر از ۹ ماه از زمان خدمت خود باقیمانده است در تلاش است تا به یکی از وعدههای اساسی خود که در ابتدای روی کار آمدن داده بود جامه عمل بپوشاند. توسعه شبکه ریلی و مدرن کردن این صنعت حملونقل از وعدههای اساسی حسن روحانی بود.
این شعار در طول سه سال از عمر دولت تدبیر و امید با انتخاب یک فرد آگاه از بدنه راهآهن و همچنین برداشتن گامهای اساسی در تأمین بودجه لازم، انجام امور زیربنایی، جذب فاینانس خارجی و دیپلماسی فعال در زمینه استفاده از تجربیات کشورهای صاحبنام در حوزه ریلی تا حدودی رنگ واقعیت به خود گرفته است. علیرغم تلاش دولت در رشد و توسعه بخش حملونقل کشور متأسفانه نتیجه حاصل شده به ویژه در بخش ریلی نمیتواند توسط اهل فن مورد تأیید قرار گیرد.
توسعه نامتوازن زیربناهای حملونقل ریلی، حرکت در مسیر خلاف اصل ۴۴ قانون اساسی، کاهش سهم حملونقل ریلی از مجموع حملونقل کشور بر خلاف سند چشمانداز۲۰ ساله، عدم توجه به مبانی اقتصادی در اولویت دهی به پروژههای توسعه شبکه ریلی و مواردی از این دست همگی حاصل رخت بربستن تدبیر در این هشت سال به ویژه در بخش ریلی کشور بوده است.
اکنون شبکه ریلی ایران در آستانه یک تحول اساسی و جهش به سوی مدرن شدن قرار دارد و عقبماندگیهای چندین ساله با تلاش مدیران حال حاضر این سازمان در حال مرتفع شدن است. راهآهن ایران اکنون گام به سوی راهاندازی قطارهای سریعالسیر گذاشته است و عملیات اجرایی این پروژه نیز آغاز شده و به زودی ایران نیز به جمع کشورهای صاحب قطارهای سریع در جهان خواهد پیوست و رویا به واقعیت تبدیل خواهد شد.
توجه ویژه وزیر راه و شهرسازی به مقوله توسعه حملونقل نیز باعث شده است تا بسیاری از موانع پیش روی صنعت ریلی کشور تا حدودی مرتفع شود. در این میان تلاشهای وزارتخانه راه و شهرسازی در راستای فرهنگسازی در زمینه انتخاب قطار به عنوان اولین گزینه مسافرت با مطرح کردن بحث شهرسازی ریلپایه و یکپارچه کردن سیستم حملونقل قابل احترام است.
با نگاهی گذرا به کارنامه دولت در بخش حملونقل به ویژه بخش ریلی درمییابیم که دولت عزم خود را در جهت توسعه شبکه ریلی به عنوان یکی از زیربخشهای مهم اقتصادی، جزم کرده است. توسعه خطوط ریلی، نصب و تجهیز علایم الکترونیکی، تلاش برای برقی کردن خطوط ریلی، تلاش برای اتصال ریلی تمام استانهای کشور، توجه ویژه به ترانزیت، نوسازی ناوگان با کمک بخش خصوصی و همچنین ایجاد و راهاندازی قطارهای حومهای از اقدامات ارزشمند راهآهن در طی سه سال گذشته است.
اما آنچه که در این میان میتواند نقش بارزی در توسعه شبکه ریلی کشور داشته باشد و در کوتاهمدت ظرفیت راهآهن را افزایش دهد، پروژه دو خطه یا چندخطه کردن خطوط موجود در مسیرهای پرترافیک است. آن چیزی که این موضوع را پر اهمیت میکند، افزایش سرعت قطارهای مسافری و باری است.
در حال حاضر سرعت قطارهای مسافری به غیر چند مسیر از جمله تهران-مشهد، در سایر خطوط به میانگین ۷۰ تا ۸۰ کیلومتر در ساعت میرسد و این سرعت در قطارهای باری حتی بسیار کمتر نیز است که باعث افت کیفیت و مقبولیت حملونقل ریلی شده و اقبال عمومی را به انتخاب این وسیله نقلیه کم میکند.با اجرای پروژه دوخطه و چند خطه کردن خطوط ریلی در کشور، بسیاری از گلوگاههای ترافیک بخش ریلی از بین رفته و سرعت قطارها در بخش مسافری تا ۱۶۰ کیلومتر و در بخش باری به ۱۲۰ کیلومتر افزایش مییابد که میتواند به جذابیت سفر ریلی بیفزاید.
نوسازی، اصلاح و دو خطه کردن خطوط ریلی کشور یکی از برنامههای مهم دولت یازدهم در بخش ریلی به شمار میرود و تأکید روی این موضوع حتی در سخنان مقامات بالای دولتی نیز به وضوح دیده شده است. حسن روحانی، رئیس جمهور ایران در سفرهای اخیر استانی خود، در خصوص اهمیت راهآهن در توسعه و شکوفایی اقتصاد و اشتغالزایی تأکید کرده و راهاندازی قطار و دوخطه کردن خطوط راهآهن در بعضی مسیرها را برای تسهیل زندگی مردم ضروری اعلام کرده است.
تا پایان دولت یازدهم، خطوط ریلی ۲ خطه به ۱۳۰۰ کیلومتر میرسد
معاون رئیس جمهوری و رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی نیز در اواخرآبانماه ۹۵ در جریان بازدید از خط آهن تهران-قزوین اعلام کرد که تا پایان کار دولت یازدهم طول خطوط راه آهن دو ریلی کشور به ۱۳۰۰ کیلومتر افزایش می یابد. بر اساس اعلام محمدباقر نوبخت، عملیات دو خطه شدن راهآهن کرج - قزوین و زنجان به ترتیب تا پایان امسال و کار دولت تدبیر و امید به بهرهبرداری میرسد.
وی توسعه خطوط ریلی کشور را یکی از سیاستهای مهم دولت در حوزه راهها اعلام میکند و میگوید: براساس سیاست دولت در تلاش هستیم تا خطوط دو ریلی کشور را به چهار ریل و یک ریلی را به دو ریل تبدیل کرده و مسیرهای بدون ریل نیز از خطآهن بهرهمند شوند که مسیر در دست احداث قزوین - رشت یکی از آنها است. برهمین اساس تلاش میشود تا پایان کار دولت طرحهای ریلی تهران، همدان، کرمانشاه، مراغه-ارومیه و میانه-بستانآباد به پایان برسد.
دو خطه شدن ۲۰ درصد شبکه ریلی کشور در ۲ سال آینده
قائم مقام مدیرعامل راهآهن نیز چندی پیش از برنامههای گسترده راهآهن در توسعه خطوط ریلی خبر داده و گفته بود: حملونقل ریلی مورد توجه خاص دولت است، در ۳ سال اخیر بخشی از برنامههای دولت در حوزه ریلی پیاده شد و سیاستهای کلان با توجه به ۳ بعد امنیت، کاهش آلودگی و کاهش هزینه در حوزه راهآهن مورد توجه دولتمردان قرار گرفت. در حوزه افزایش ظرفیت، دو خطه سازی خطوط ریلی در دستور کار است که ۲ هزار کیلومتر پروژه دو خطه سازی وجود دارد و تا ۲ سال آینده ۲۰ درصد شبکه راهآهن دو خطه میشوند.
توجه به تداوم طرحهای عمرانی و زیربنایی در حوزه راهآهن در خصوص به اتمام رساندن طرحهای ملی نیمهپایان و توسعه و اتصال خطوط ریلی کل کشور و همچنین استفاده از ظرفیت بالای این صنعت حملونقل، میتواند میراث ماندگار و باارزشی برای کشور اقتصاد آن باشد که دولت یازدهم از خود به یادگار میگذارد و امیدواریم روند توسعه شبکه ریلی در سالها و دولتهای آتی نیز به جدیت دنبال شود تا کشور و اقتصاد آن از تک محصول بودن درآمدی خلاص شده و به شکوفایی و بالندگی دست یابد.
لینک خبر