زمین بیمصرف راهآهن، آسمان را خاکستری میکند
تین نیوز| «ایستگاه راهآهن تهران آنقدر آلودگی دارد که باعث شود در بسیاری از روزهای معمولی هم شاخصهای آلاینده محدوده اطراف آن با سایر نقاط شهر متفاوت و قابل توجه باشد»؛ این مطلب را مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران اعلام کرد.
اینطور كه سیدوحید حسینی گفته طی روزهایی از سال، بهصورت شانسی ذرات معلق در هوای این محدوده اندازهگیری شده كه میانگین آنها 800هزار ذره در هر سانتیمتر بوده است. به گفته وی اما در همان روزها میزان ذرات معلق موجود در هوا در بقیه محلههای تهران مثل خیابان مطهری 50هزار ذره ثبت شده است. حسینی در این میان، توجه به یك نكته را حائز اهمیت میداند و آن اینكه ذرات معلق محدوده اطراف ایستگاه راهآهن احتراقی و ناشی از موتورهای دیزلی هستند و حتما سمی بهحساب میآیند.
سالانه 4هزار تن آلایندگیآنچه باعث میشود كه ایستگاههای راهآهن آلایندگی فراوانی را به هوای محلههای اطراف خود تزریق كند، تردد و توقف لكوموتیوهای دوزمانه و دیزل ژنراتورهای موجود در آن است. آمار این واقعیت را نشان میدهد كه در پی توقف لكوموتیوهای دوزمانه سالانه بیش از 600تن NOX (اكسیدهای اكسیژن) و 800تن SOX(اكسیدهای گوگرد) وارد هوای منطقه 16شهر تهران میشود. این در حالی است كه لكوموتیوهای چهارزمانه سالانه یكچهارم این مدل لكوموتیوها آلایندگی دارند. همچنین شركت كنترل كیفیت هوای تهران با نموداری میزان انتشار سالانه آلایندگی از 3منبع لكوموتیوهای
دوزمانه، لكوموتیوهای چهارزمانه و دیزل ژنراتورها را ترسیم كرده كه براساس آن، سالانه حدود 2800تن SOX، 850تن NOX، 170تن CO (منواكسید كربن) و بیش از 100تن انواع آلایندههای دیگر از طریق ایستگاه راهآهن منتشر میشود. آنچه وضعیت ایستگاه راهآهن پایتخت را تكاندهندهتر میكند این است كه میزان آلایندگیهای ناشی از توقف و تردد لكوموتیوهای دوزمانه طی ایام خاص مثل فاصله زمانی 15اسفند تا 15فروردین به شكل عجیبی افزایش مییابد؛ چنانچه میانگین روزانه ثبت شده دیاكسیدهای گوگرد در منطقه میدان راهآهن، حدودا2100كیلوگرم است ولی شاخص همین نوع آلودگی در ایام خاص،
در هر روز از مرز 4700كیلوگرم عبور میكند.
16هكتار بیصرفه
ایستگاه راهآهن تهران با وسعت تقریبی 174هكتار بین خیابانهای شوش، كشتارگاه (بهمن)، بزرگراه بعثت و خیابان شهید رجایی، واقع شده است. نكته اینجاست كه از این مساحت بسیار وسیع تنها 30هزارمترمربع به فضاهای ایستگاهی اختصاص دارد. حدود 160هكتار از این مساحت نیز عملا كاربرد خاصی ندارد و بهعنوان یكفضای بیدفاع شهری قلمداد میشود. با چنین وضعیتی، سؤال اینجاست كه چرا 160هكتار فضا در جنوب شهر تهران اینگونه بدون كارایی لازم افتاده است درصورتی كه ظرفیتی مناسب برای توسعه فضای سبز برای كاهش میزان آلودگی منطقه از یكسو و همچنین افزایش توسعه فضاهای تفریحی-
گردشگری بهحساب میآید؟ در این بین بهنظر میرسد ارادهای در وزارت راه و شهرسازی و شركت راهآهن جمهوری اسلامی ایران برای كاربردی شدن فضای 160هكتاری وجود ندارد.
جالب توجهتر اینكه، این بخش جنوبی شهر، از فضاهای گردشگری نظیر هتل، مركز خرید، رستورانهای بزرگ و... برای خدماترسانی به مسافران تهران بیبهره است ولی مسئولان راهآهن همچنان برای ادامه فعالیت بدونصرفه این ایستگاه (هزینه و وسعت زیاد در مقابل بهره كم)، نمونههای خارجی از وجود ایستگاههای راهآهن را مثال میزنند كه در دل شهر قرار گرفتهاند. اما آنها گویا فراموش میكنند در شهرهایی مانند توكیو، رم، برلین، شنزن چین، لندن، مسكو و پاریس، ایستگاههای ریلی برخلاف ایستگاه راهآهن تهران در عین داشتن وسعتی بسیار كمتر، جابهجایی
چندمیلیونی مسافر در هر روز دارند. بهطور نمونه در حالی 3.5میلیون نفر روزانه از ایستگاه راهآهن توكیو جابهجا میشوند كه تنها ۹هكتار وسعت دارد. برای ایستگاه برلین كه 10هكتار مساحت دارد هم وضعیت به همین منوال است. از سوی دیگر تفاوت ایستگاههای آنها از نظر معماری و امكانات با ایستگاه راهآهن تهران زمین تا آسمان است.
گفتنی است طبق اطلاعات دریافتی از مركز پشتیبانی راهآهن شهر تهران، تعداد قطارهای ورودی و خروجی به ایستگاه راهآهن بهطور میانگین در هر روز 120قطار است. 45درصد لكوموتیوهایی كه برای جابهجایی بهكار گرفته میشوند نیز دوزمانه هستند. حال سیدوحید حسینی، مدیرعامل شركت كنترل كیفیت هوای تهران برای بهبود وضعیت آلودگی منطقه اطراف آن پیشنهاد میدهد اولا لكوموتیوها برای جابهجایی قطارها تا محدوده خارج از شهر برقی شده و سپس برای ادامه مسیر، در یك ایستگاه، لكوموتیوهای دیزلی جایگزین شود. ثانیا فكری به حال محدوده 160هكتاری رها شده شود.
تبدیل حریم ریلی راهآهن به فضای سبز، تا پایان سالجاریمضرات راهآهن در شهر تهران فقط بهخود ایستگاه آن برنمیگردد بلكه خطوط ریلی تهران- تبریز در مناطق 17و 18پایتخت نیز سالهاست به معضلی بزرگ برای اهالی جنوبی شهر تبدیل شده است. این روزها بخش رویی خطوطی كه به زیر زمین رفتهاند و بخش رویی در حد فاصل رودخانه كن تا ایستگاه نیكپسندی (محله خلیج فارس شمالی) از نظر تردد شهروندان و خودروها، آلودگی صوتی، گرد و خاك، منظره و همچنین بهخاطر تجمع معتادان و بزهكاران بسیار اسفناك است. اگرچه تاكنون نمایندگان پیشین مجلس و اعضای شورای شهر تهران و شهرداری نسبت
به این وضعیت متذكر شدهاند ولی هنوز اتفاقی برای ساماندهی این بخش نیز نیفتاده است. البته چندی پیش مجتبی یزدانی، معاون خدمات شهری شهرداری تهران از ساماندهی حریم ریلی راهآهن تهران - تبریز تا پایان سالجاری خبر داد. وی با اشاره به نصب 6برج نوری در حریم ریلی راهآهن كه محل عبور و مرور شهروندان است، گفت: «درصورت توافق و تصویب با مسئولان شركت راهآهن، 80درصد از حریم خطوط به فضای سبز تبدیل خواهد شد و در بهار سال 96به بهرهبرداری میرسد.»
حتما همینطور است و این تحلیل اصلا سیاسی نیست و هیچ ارتباطی با درگیری شهرداری با وزارت راه ندارد! حتما پلهای بزرگ غیر همسطح که در طی ۵ سال اخیر شاید بالغ بر ۵۰ مورد اجرا شده باشد در راستای گره گشایی از آلودگی هوای شهر بوده اند! حتما بودجه ای که برای این پلها مصرف شده قابل خرج شدن در خطوط مترو معطل مانده از ۵ سال قبل نبوده است! حتما راه آهن اضافی است، هم خودش و هم زمینش! باید بجایش برج ساخت، مرکز خرید بنا کرد، city center ایجاد کرد تا شهرداری از آن عوارش هنگفتی دریافت کند و بعد…! هیچکس فکر نمی کند اگر این ایستگاه از شهر بیرون برود آیا دیگر کسی با راه آهن سفر می کند؟ همین تعداد محدودی که با راه آهن جابجا می شوند به ترافیک جاده ها اضافه می شوند و در نتیجه کشته و مجروحمان افزایش خواهد یافت. چه کسی پاسخگو خواهد بود؟ شهرداری که به لطف خدا بیهقی را فروخته است ومعلوم نیست درآینده نه چندان دور چه بلایی به سر مهمترین پایانه ترکیبی پایتخت بیاید. راه آهن و فرودگاه را هم بیرون ببرد تا سفرهای جاده ای بیش از پیش افزایش یافته و مردم روز به روز بیشتر تلف شوند.
مقایسه ای که اظهار کردند صحیح نیست و نیت گوینده مطلب فوق را نمی دانم!. تفاوت آلودگی در محدوده ایستگاه تهران با خیابان مطهری درست است ولی عامل ان فعالیتهای داخل ایستگاه راه آهن نیست بلکه شرایط محیطی آن است. اگر این آلودگی را مثلابا سه راه آذری هم مقایسه کنند می بینند که شرایطی مشابه ایستگاه تهران دارد. بطور کلی در مقایسه مناطق مرکزی شهر در مناطقی از شهر که تردد کامیونها نادر و وجود پارکها بیشتر باشد حتما آلودگی کمتر است. ولی آلودگی محدوده ایستگاه به علت فعالیتهای داخل ایستگاه نیست زیرا تردد قطار آلودگی به مراتب کمتر از آلودگی وسایل نقلیه شهری دارد.
نمیدونم چرا وزارت راه و شهرداری وارد درگیری های بی خود شدند و شروع به کوبیدن هم میکنند ما هم به مترو نیاز داریم و هم به قطار در داخل شهر. این دو بیایند برای توسعه شهر باهم تعامل کنند و از درگیری ها بپرهیزند تا مردم تهران بهره مند شوند نتیجه این اختلاف ها در مترو ورامین میبینیم وزارت راه انرا قطار حومه ای کرد و یا شهرداری که بدنبال کار غیر منطقی خارج کردن قطار بین شهری به بیرون از شهر و تصرف زمین ایستگاه هاست. لذا بنظرم این ادارات و وزارتخانه ها اختلاف و منافع شخصی را کنار بگذارند و در جهت منافع مردم آشتی کنند متاسفانه شاهد جنگ سردی بین این دو ارگان شدیم و بهانه گیری ها ی تخریب گرایانه برای کوبیدن هم