|
کد خبر
۱۰۷۲۱۷
کپی شد
یک بلیت و چند قیمت
تیننیوز| وجود بیش از ۲۵ میلیون مسافر قطار در سال، میتواند نشاندهنده جذابیت حملونقل ریلی برای مردم باشد.
از سوی دیگر سهم کمتر از ۴ درصدی حمل بار و مسافر قطار در مقایسه با سهم بیش از ۹۰ درصدی حملونقل جادهای، نشان میدهد حملونقل ریلی در رقابت با حملونقل جادهای نه تنها بازنده است بلکه هنوز وارد فاز رقابتی نشده اما مسئولان در تلاشند با ترفندهایی، قطار را به میدان رقابت با حملونقل جادهای هل دهند. تنوعبخشی به واگنهای مسافری و عرضه انواع خدمات در ناوگان، یکی از این ترفندهاست.
۴ تخته یا ۶ تخته بودن یکی از معیارهایی است که قطارها را در ایران بر آن اساس طبقهبندی میکنند. همچنین در حال حاضر شاهد فعالیت انواع قطارهای اتوبوسی، اتوبوسی دوطبقه و سالنی در ناوگان مسافری کشور هستیم. داشتن یا نداشتن سیستم تهویه، سیستم تصویری، اینترنت و امکان حمل خودرو از دیگر مسائلی است که بین قطارها تفاوت ایجاد کرده و به برخی نسبت به دیگری برتری میدهد.
قطارهای مسافری کشور در اختیار بخش خصوصی است و در حال حاضر بیش از ۱۶۰۰ واگن در بخش مسافری کشور فعالیت میکند. شرکت رجا با بیش از ۸۰۰ واگن فعال، بزرگترین ناوگان مسافری کشور را در اختیار دارد که نیمی از ناوگان مسافری را تشکیل میدهد. در کنار این شرکت، شرکتهای متعدد دیگری نیز در حوزه قطارهای مسافری فعالیت میکنند. این شرکتها انواع قطارهای مسافری را در اختیار مسافران گذاشتهاند. صبا، نور، پلور سبز، سیمرغ، خلیجفارس، مارال، میلاد، پارسی، فدک و لوکس، نام تعدادی از قطارهای ایران است که هر کدام مجموعهای از خدمات را در سطوح مختلف در اختیار مسافران خود قرار میدهند و بر اساس میزان خدمات، نرخ بلیت متفاوتی برای این قطارها تعیین میشود.
معیار تردد قطارها
وجود واگنهای مختلف در کشور این پرسش را مطرح میکند که این واگنهای متنوع بر چه اساسی در ناوگان وارد شده و فعالیت میکنند. احمد خدایی، قائممقام شرکت راهآهن جمهوری اسلامی ایران در پاسخ به «گسترش تجارت» تاکید میکند که در این زمینه دستورالعمل مشخصی وجود ندارد.
یکی از معیارهای استفاده از انواع واگنها، به گفته او تقاضای بازار و معیار دیگر، محدودیت سرعت در محورهای مختلف است. به عنوان نمونه در برخی محورها مانند خطآهن جنوب، تقاضا برای واگنهای ۴تخته بیشتر است اما با توجه به محدودیت موجود مانند ترافیک مسیر، مشکلات مربوط به بازسازی و سرعت پایین این محور، بیشتر از واگنهای ۶ تخته استفاده میشود تا در هر بار تردد قطار، تعداد بیشتری مسافر جابهجا شوند.
تهران ـ مشهد؛ پرترددترین مسیر
بررسی وضعیت فروش بلیت در مسیرهای مختلف نشان میدهد در حال حاضر بیشترین تنوع در انواع قطار مسافری مربوط به محور تهران ـ مشهد است و در مسیر سایر شهرها به مقصد مشهد نیز میتوان تنوع بیشتری یافت.
آنطور که قائممقام راهآهن کشور گفته، در حالحاضر مقصد نیمی از مسافران ریلی راهآهن، مشهد است و سالانه ۱۴ میلیون نفر در مسیر ریلی تهران ـ مشهد جابهجا میشوند و به گفته خدایی با تکمیل سیستم تراکبندی خط، ظرفیت این مسیر ریلی به ۲۰میلیون مسافر خواهد رسید.
استقبال مردم از خطآهن تهران ـ مشهد موجب تمایل بیشتر شرکتهای ریلی به تنوعبخشی به قطارها در این مسیر شده است. خدایی نیز مسئله تنوع قطارها در مسیر مشهد را تایید میکند و میافزاید: در برخی مسیرها محدودیت سرعت وجود دارد و به همین دلیل تنوع قطارها در آن مسیرها کمتر است به عنوان نمونه در حالی که در مسیر مشهد «ترنست» یا قطار پرسرعت وجود دارد در مسیر جنوب به دلیل شرایط خطآهن نمیتوان از قطار پرسرعت استفاده کرد زیرا حداکثر سرعت در این مسیر ۵۵ کیلومتر در ساعت است.
از سوی دیگر به گفته او برخی محدودیتها مربوط به تقاضا و بازار است. خدایی توضیح میدهد: در برخی مسیرها نمیتوان از ترنست بهره گرفت زیرا قیمت بلیت افزایش مییابد و ممکن است تاثیر منفی روی میزان تقاضا داشته باشد.
تغییر در سلیقه ریلی مسافران
تغییر سلیقه مسافران یکی از دلایل ایجاد تنوع و میزان استقبال مردم از ناوگان مختلف است. به گفته قائممقام راهآهن، در گذشته تعداد زیادی از مسافران شرکت راهآهن از اقشار متوسط و پایین جامعه بودند و به همین دلیل، از واگنهای اتوبوسی و درجه۲ استقبال بیشتری میشد اما امروز شرایط و سلیقه مسافران تغییر کرده و مردم حاضرند پول بیشتری برای رفاه خود بپردازند به طوری که مسافران بیشتر به دنبال قطارهای تهویهدار و دارای امکانات مطلوبتر هستند.
نگاهی به خریدهای سالهای اخیر و ناوگانی که در سالهای اخیر وارد بازار شده نشان میدهد بیشتر تقاضاها به سمت قطارهای ۴ تخته رفته و نوسازی نیز بیشتر بر مبنای این نوع ناوگان انجام میشود. خدایی تایید میکند که مسافران واگنهای ۴ تخته را بیشتر میپسندند و در مسیرهایی مانند تهران ـ مشهد نیز «ترنست» مورد استقبال قرار گرفته زیرا زمان سفر را به میزان قابلتوجهی کاهش داده است.
البته در همه مسیرها شاهد تنوع قطار و قیمتها نیستیم و بخش زیادی از مسافران ریلی کشور در حال حاضر حق انتخاب ندارند. این مسئله بیشتر در خط آهن جنوب قابل مشاهده است که به دلیل شرایط خاص و سرعت پایین سیر در این مسیر، قطارهای با سرعت پایین در آن تردد میکنند و قطارهای جدید در این محور بهکار گرفته نمیشوند.
نگاهی به قیمتها
در حال حاضر قطارهای اتوبوسی جزو ارزانترین قطارهای مسیر تهران ـ مشهد و سایر مسیرها هستند. قیمت بلیت این قطارها در مسیر مشهد حدود ۴۴تومان و جزو ارزانترین بلیتهای این مسیر است. مسیر تهران ـ مشهد البته گرانترین قیمت بلیت را به خود اختصاص داده که شامل قیمت بیش از ۱۳۰هزار تومانی برای قطار زندگی است.
قطار زندگی در حال حاضر گرانترین قطار کشور و متعلق به شرکت رجاست. این قطار علاوه بر کیفیت خدمات، دارای آشپزخانه و رستوران لوکس است و همین مسئله قیمت بلیت این قطار را افزایش داده اما آنطور که مسئولان میگویند این قطار با استقبال چندانی مواجه نشده و زیانده است.
سخن آخر
در حال حاضر متوسط سن ناوگان مسافری کشور ۳۰ سال است و مسئولان تلاش دارند این سن را کاهش دهند. چندی پیش مدیرعامل راهآهن در جمع خبرنگاران از خروج واگنهای بالای ۵۵ سال از ناوگان خبر و وعده داد که امسال همه واگنهای بالای ۴۵ سال از ناوگان مسافری خارج شوند. بر اساس چشمانداز توسعه ایران در سال ۱۴۰۴ جابهجایی مسافر با قطار در کشور باید به بیش از ۶۰ میلیون مسافر در سال برسد و به نظر میرسد مسئولان باید تلاش بیشتری در ارائه قطارهای متنوع با نرخ بلیت متناسب با شرایط اقتصادی مردم داشته باشند.
۴ تخته یا ۶ تخته بودن یکی از معیارهایی است که قطارها را در ایران بر آن اساس طبقهبندی میکنند. همچنین در حال حاضر شاهد فعالیت انواع قطارهای اتوبوسی، اتوبوسی دوطبقه و سالنی در ناوگان مسافری کشور هستیم. داشتن یا نداشتن سیستم تهویه، سیستم تصویری، اینترنت و امکان حمل خودرو از دیگر مسائلی است که بین قطارها تفاوت ایجاد کرده و به برخی نسبت به دیگری برتری میدهد.
قطارهای مسافری کشور در اختیار بخش خصوصی است و در حال حاضر بیش از ۱۶۰۰ واگن در بخش مسافری کشور فعالیت میکند. شرکت رجا با بیش از ۸۰۰ واگن فعال، بزرگترین ناوگان مسافری کشور را در اختیار دارد که نیمی از ناوگان مسافری را تشکیل میدهد. در کنار این شرکت، شرکتهای متعدد دیگری نیز در حوزه قطارهای مسافری فعالیت میکنند. این شرکتها انواع قطارهای مسافری را در اختیار مسافران گذاشتهاند. صبا، نور، پلور سبز، سیمرغ، خلیجفارس، مارال، میلاد، پارسی، فدک و لوکس، نام تعدادی از قطارهای ایران است که هر کدام مجموعهای از خدمات را در سطوح مختلف در اختیار مسافران خود قرار میدهند و بر اساس میزان خدمات، نرخ بلیت متفاوتی برای این قطارها تعیین میشود.
معیار تردد قطارها
وجود واگنهای مختلف در کشور این پرسش را مطرح میکند که این واگنهای متنوع بر چه اساسی در ناوگان وارد شده و فعالیت میکنند. احمد خدایی، قائممقام شرکت راهآهن جمهوری اسلامی ایران در پاسخ به «گسترش تجارت» تاکید میکند که در این زمینه دستورالعمل مشخصی وجود ندارد.
یکی از معیارهای استفاده از انواع واگنها، به گفته او تقاضای بازار و معیار دیگر، محدودیت سرعت در محورهای مختلف است. به عنوان نمونه در برخی محورها مانند خطآهن جنوب، تقاضا برای واگنهای ۴تخته بیشتر است اما با توجه به محدودیت موجود مانند ترافیک مسیر، مشکلات مربوط به بازسازی و سرعت پایین این محور، بیشتر از واگنهای ۶ تخته استفاده میشود تا در هر بار تردد قطار، تعداد بیشتری مسافر جابهجا شوند.
تهران ـ مشهد؛ پرترددترین مسیر
بررسی وضعیت فروش بلیت در مسیرهای مختلف نشان میدهد در حال حاضر بیشترین تنوع در انواع قطار مسافری مربوط به محور تهران ـ مشهد است و در مسیر سایر شهرها به مقصد مشهد نیز میتوان تنوع بیشتری یافت.
آنطور که قائممقام راهآهن کشور گفته، در حالحاضر مقصد نیمی از مسافران ریلی راهآهن، مشهد است و سالانه ۱۴ میلیون نفر در مسیر ریلی تهران ـ مشهد جابهجا میشوند و به گفته خدایی با تکمیل سیستم تراکبندی خط، ظرفیت این مسیر ریلی به ۲۰میلیون مسافر خواهد رسید.
استقبال مردم از خطآهن تهران ـ مشهد موجب تمایل بیشتر شرکتهای ریلی به تنوعبخشی به قطارها در این مسیر شده است. خدایی نیز مسئله تنوع قطارها در مسیر مشهد را تایید میکند و میافزاید: در برخی مسیرها محدودیت سرعت وجود دارد و به همین دلیل تنوع قطارها در آن مسیرها کمتر است به عنوان نمونه در حالی که در مسیر مشهد «ترنست» یا قطار پرسرعت وجود دارد در مسیر جنوب به دلیل شرایط خطآهن نمیتوان از قطار پرسرعت استفاده کرد زیرا حداکثر سرعت در این مسیر ۵۵ کیلومتر در ساعت است.
از سوی دیگر به گفته او برخی محدودیتها مربوط به تقاضا و بازار است. خدایی توضیح میدهد: در برخی مسیرها نمیتوان از ترنست بهره گرفت زیرا قیمت بلیت افزایش مییابد و ممکن است تاثیر منفی روی میزان تقاضا داشته باشد.
تغییر در سلیقه ریلی مسافران
تغییر سلیقه مسافران یکی از دلایل ایجاد تنوع و میزان استقبال مردم از ناوگان مختلف است. به گفته قائممقام راهآهن، در گذشته تعداد زیادی از مسافران شرکت راهآهن از اقشار متوسط و پایین جامعه بودند و به همین دلیل، از واگنهای اتوبوسی و درجه۲ استقبال بیشتری میشد اما امروز شرایط و سلیقه مسافران تغییر کرده و مردم حاضرند پول بیشتری برای رفاه خود بپردازند به طوری که مسافران بیشتر به دنبال قطارهای تهویهدار و دارای امکانات مطلوبتر هستند.
نگاهی به خریدهای سالهای اخیر و ناوگانی که در سالهای اخیر وارد بازار شده نشان میدهد بیشتر تقاضاها به سمت قطارهای ۴ تخته رفته و نوسازی نیز بیشتر بر مبنای این نوع ناوگان انجام میشود. خدایی تایید میکند که مسافران واگنهای ۴ تخته را بیشتر میپسندند و در مسیرهایی مانند تهران ـ مشهد نیز «ترنست» مورد استقبال قرار گرفته زیرا زمان سفر را به میزان قابلتوجهی کاهش داده است.
البته در همه مسیرها شاهد تنوع قطار و قیمتها نیستیم و بخش زیادی از مسافران ریلی کشور در حال حاضر حق انتخاب ندارند. این مسئله بیشتر در خط آهن جنوب قابل مشاهده است که به دلیل شرایط خاص و سرعت پایین سیر در این مسیر، قطارهای با سرعت پایین در آن تردد میکنند و قطارهای جدید در این محور بهکار گرفته نمیشوند.
نگاهی به قیمتها
در حال حاضر قطارهای اتوبوسی جزو ارزانترین قطارهای مسیر تهران ـ مشهد و سایر مسیرها هستند. قیمت بلیت این قطارها در مسیر مشهد حدود ۴۴تومان و جزو ارزانترین بلیتهای این مسیر است. مسیر تهران ـ مشهد البته گرانترین قیمت بلیت را به خود اختصاص داده که شامل قیمت بیش از ۱۳۰هزار تومانی برای قطار زندگی است.
قطار زندگی در حال حاضر گرانترین قطار کشور و متعلق به شرکت رجاست. این قطار علاوه بر کیفیت خدمات، دارای آشپزخانه و رستوران لوکس است و همین مسئله قیمت بلیت این قطار را افزایش داده اما آنطور که مسئولان میگویند این قطار با استقبال چندانی مواجه نشده و زیانده است.
سخن آخر
در حال حاضر متوسط سن ناوگان مسافری کشور ۳۰ سال است و مسئولان تلاش دارند این سن را کاهش دهند. چندی پیش مدیرعامل راهآهن در جمع خبرنگاران از خروج واگنهای بالای ۵۵ سال از ناوگان خبر و وعده داد که امسال همه واگنهای بالای ۴۵ سال از ناوگان مسافری خارج شوند. بر اساس چشمانداز توسعه ایران در سال ۱۴۰۴ جابهجایی مسافر با قطار در کشور باید به بیش از ۶۰ میلیون مسافر در سال برسد و به نظر میرسد مسئولان باید تلاش بیشتری در ارائه قطارهای متنوع با نرخ بلیت متناسب با شرایط اقتصادی مردم داشته باشند.
این روایت تنها قطار نیست در سایر بخشها هم همینطور است. عدم شفافیت؛ نبود ساختار علمی دقیق برای فروش سوء استفاده مدیران ارشد و دست بازدلالان؛ سکوت رسانه ها و ارباب جراید و نهایتا جیب مردم