◄ مقایسهای بین جاده و ریل
تیننیوز| طبق آمار، نسبت مصرف سوخت در بین وسایط نقلیه جادهای و ریلی در بخش حمل بار، با توجه به نوع وسیله نقلیه (كامیون و تریلی) از 1 به 6 تا 1 به 9 متفاوت است.
در بخش مسافر نیز، نسبت مصرف گرچه بسیار نزدیكتر است؛ اما راهآهن همچنان كمتر سوخت مصرف میكند و بنا به علل فراوان (نظیر عوامل ایمنی، انرژی، محیط زیست و مقایسه هزینههای ساخت راهآهن و جاده) تاثیر فراوانی در رشد اقتصادی كشور دارد.
ایمنی: آمار نشان داده است كه مسافرتهای ریلی از ایمنی بیشتری نسبت به مسافرتهای جادهای برخوردارند، اگر مسافرتهای ریلی را با مسافرتهای جادهای مقایسه كنیم، میبینیم كه خطر تصادف جادهای حدود ۲۴ برابر بیشتر از مسافرتهای ریلی است.
انرژی: در مقایسه مصرف انرژی در حملونقل ریلی و جادهای تجزیه و تحلیلهای مختلفی وجود دارد و آمار و ارقام متفاوتی ارائه شده است.
در گزارش مقایسه مصرف سوخت در سیستم حملونقل ریلی و جادهای كه توسط كارشناسان گروه مطالعات اقتصادی مركز تحقیقات راهآهن ارائه شده است، سوخت برای هر ۱۰۰۰ نفركیلومتر حملونقل مسافر در جاده ۱۰ لیتر و برای حملونقل در راهآهن حدود ۷ لیتر مصرف خواهد شد.
محیط زیست: بهرهگیری از حملونقل ریلی در زمینه حفظ محیط زیست نسبت به حملونقل جادهای بسیار موثر است، به طوری كه گسترش حملونقل ریلی میتواند با كاهش حملونقل جادهای علاوه بر كاستن از آلودگی هوای شهرها، از تخریب محیط زیست و از بین بردن طبیعت برای گسترش حملونقل جادهای بكاهد.
مقایسه هزینه های ساخت راهآهن و جاده: در كشور ژاپن مقایسهای بین ظرفیت و هزینه احداث راهآهن (برقی) با جاده صورت گرفت كه در این بررسی راهآهن به صورت دو خط و جاده چهارباندی فرض شد و حداكثر ظرفیت هر دو، مورد استفاده قرار گرفت.
تحت این شرایط نتیجه بررسیها نشان داد اول آنكه؛ راهآهن ۳ الی ۵ برابر جاده در مقابل سطح زمین مساوی ظرفیت حملونقل دارد و دوم، در هزینه ساخت؛ هزینههای جادهسازی در هر كیلومتر ۳برابر در مورد ترافیك بار بیشتر است.
این در حالی است كه هزینههای نگهداری ناوگان ریلی (تعمیر و نگهداری لكوموتیو و واگنهای باری و مسافری) بسیار كمتر از هزینههای نگهداری ناوگان جادهای است، بنابراین نگهداری ناوگان ریلی ارزبری كمتری دارد.
بر اساس گزارش منتشر شده در روابط عمومی شرکت راهآهن، در این میان و در جلسه اخیر ستاد هماهنگی اقتصاد مقاومتی دولت چند طرح ریلی بزرگ از جمله دو خطه شدن خطوط پر تردد و طرحهای راهآهن سریع السیر را مورد بررسی قرار داد و برای تسهیل منابع مالی آنها، راهكارهایی از جمله حمایت صندوق توسعه ملی را پیشبینی كرد؛ اما با این وجود همچنان مشكلات بسیاری در مسیر توسعه حملونقل ریلی قرار دارد و این در حالی است كه بسیاری از مراكز عمده بار كشور كه عموما شهرهای بندری است به شبكه ریلی متصل نیست و اتصال این شهرها به شبكه راهآهن، باعث توسعه و
شكوفایی این بنادر خواهد شد.
علاوه بر این فرسوده بودن واگنها و برخی خطوط راهآهن، كمبود لكوموتیو، قدیمی بودن بسیاری از ایستگاههای راهآهن، نبود شبكه ریلی سریعالسیر، توقفهای طولانی مدت قطارها در طول مسیر برای تعویض خط و عبور قطارهای دیگر، از جمله كمبودها و چالشهای سیستم حملونقل ریلی كشور است و نیاز به حمایت و تدبیر دولتمردان دارد.
باید پذیرفت كه امروزه قطارهای دیزلی در دنیا جای خود را به قطارهای سریعالسیر دادهاند و با سرعتهای باورنكردنی حركت میكنند، در حالی كه در كشورمان به علت عدم توسعه شبكه در برخی خطوط، هنوز قطارها با سرعت ۷۰ كیلومتر در حال تردد هستند.