◄ راهکار هوشمندانه برای مدیریت ترافیک اربعین

عملیات پروازهای اربعین ۱۴۰۵ در حالی با اعزام و پذیرش بیش از ۱۴۱ هزار زائر از طریق ۲۵ فرودگاه کشور در حال انجام است که برای نخستین بار با توافق سازمان هواپیمایی کشوری و طرف عراقی، دو مسیر تبادل ترافیک هوایی جدید میان دو کشور ایجاد شده است. این اقدام راهبردی با خروج از ساختار سنتی دو نقطه ای (نقاط رگت و پگست) و افزایش نقاط تبادل به چهار نقطه، علاوه بر کاهش چشمگیر گلوگاه های ترافیکی در اوج پروازها، موجب کوتاه تر شدن طول مسیرها، کاهش مصرف سوخت ایرلاین ها و به حداقل رسیدن زمان انتظار پروازها شده است.

به گزارش تین نیوز، مدیرعامل شرکت فرودگاه ها و ناوبری هوایی ایران در گفتگو با تسنیم با اشاره به آخرین وضعیت خدمات رسانی هوایی اربعین اظهار کرد: تمامی ظرفیت های فرودگاهی و ناوبری برای تسهیل سفر زائران حضرت اباعبدالله الحسین (ع) به کار گرفته شده است.

مرتضی دهقان، با بیان اینکه امسال برای نخستین بار دو مسیر تبادل ترافیک هوایی جدید میان ایران و عراق ایجاد شده است، افزود: این اقدام موجب کوتاه تر شدن مسیر پروازهای جنوب و جنوب شرق کشور و افزایش دسترسی به فرودگاه های عراق خواهد شد.

ابوذر شیرودی، رئیس سازمان هواپیمایی کشوری اوایل تیرماه امسال از موافقت عراق با پیشنهاد ایران برای افزایش موقت دو نقطه تبادل ترافیک و مسیر پروازی در ایام اربعین 1405 خبر داده بود و اعلام کرده بود در صورت موفقیت آمیز بودن ارزیابی عملکرد این مسیرها، امکان بهره برداری دائمی از آنها وجود خواهد داشت.

مدیریت پیک ترافیک هوایی در ایام مناسبتی نظیر اربعین همواره یکی از چالش های بزرگ صنعت هوانوردی ایران و عراق بوده است. تراکم بالای پروازها در دالان های هوایی مشترک، پیش از این منجر به بروز تأخیرهای زنجیره ای، تحمیل هزینه های سنگین سوخت ناشی از هولدینگ (پروازهای انتظار) و فرسودگی ناوگان می شد. امسال اما متولیان ناوبری هوایی کشور با پیگیری یک دیپلماسی فعال فرودگاهی، راهکار جدیدی را برای توزیع متوازن جریان ترافیک هوایی به مرحله اجرا گذاشته اند.

عبور از گلوگاه های سنتی «رگت» و «پگست»

بر اساس ساختار سنتی ناوبری در مرزهای غربی کشور، عمده پروازهای عبوری میان فضای هوایی ایران و عراق تنها از دو نقطه کلیدی «رگت» (RAGET) و «پگست» (PEGST) پشتیبانی می شدند. تمرکز صدها پرواز روزانه در این دو نقطه، عملاً آن ها را به گلوگاه های بحرانی ترافیک هوایی تبدیل می کرد.

با موافقت و هماهنگی نهادهای هوانوردی دو کشور، افزایش موقت دو نقطه تبادل ترافیک جدید در اربعین ۱۴۰۵، بار ترافیکی روانه شده به سمت نجف و بغداد را میان چهار نقطه توزیع کرده است. کارشناسان معتقدند این اقدام علاوه بر افزایش ایمنی پروازها، ظرفیت عملیاتی شرکت های هواپیمایی را به شکل محسوسی ارتقا داده و در صورت موفقیت آمیز بودن ارزیابی ها در این دوره، این مسیرها به صورت «دائمی» در شبکه پروازی دو کشور تثبیت خواهند شد.

کاهش هزینه های عملیاتی و زمان سفر زائران

یکی از مهم ترین ابعاد این راهکار هوشمندانه، تاثیر مستقیم آن بر اقتصاد شرکت های هواپیمایی است. کوتاه تر شدن مسیرهای پروازی به ویژه برای پروازهایی که مبدأ آن ها مناطق جنوبی و جنوب شرقی ایران است، دستاوردهای زیر را به همراه داشته است:

• کاهش مصرف سوخت: به عنوان یکی از اصلی ترین هزینه های جاری شرکت های هواپیمایی.
• کاهش زمان پرواز (Block Time): که منجر به افزایش بهره وری ناوگان و امکان برقراری پروازهای بیشتر در طول روز می شود.
• کاهش پروازهای انتظار (Holding): که پیش از این به دلیل تراکم بالای آسمان مقصد، به ایرلاین ها تحمیل می شد.

آخرین وضعیت عملیات زمینی و هوایی اربعین ۱۴۰۵

در همین رابطه، آخرین داده های آماری نشان می دهد که از ابتدای عملیات تاکنون حدود ۱۱۰۰ پرواز انجام شده و ۱۴۱ هزار مسافر در شبکه فرودگاهی کشور پذیرش و اعزام شده اند.

در حال حاضر خدمات رسانی هوایی در ۲۰ نقطه کشور برقرار است که در این میان، فرودگاه های بین المللی امام خمینی (ره) و مهرآباد به عنوان کانون های اصلی و شریان های مرکزی هدایت ترافیک زائران ایفای نقش می کنند. هم زمان، فرودگاه های مرزی شامل ایلام، کرمانشاه، اهواز و آبادان نیز به عنوان هاب های پشتیبان عملیات، وظیفه ارائه خدمات به پروازهای امدادی و زائران ترکیبی (زمین-هوایی) را بر عهده دارند.

مدیرعامل شرکت فرودگاهها در گفتگو با تسنیم با اشاره به گستره خدمات رسانی پروازهای اربعین گفت: خدمات پروازی در 20 نقطه کشور به زائران ارائه می شود و بیشترین تقاضا مربوط به استان تهران است؛ به همین منظور فرودگاه های بین المللی امام خمینی (ره) و مهرآباد در مدار اصلی خدمات رسانی قرار دارند.

وی همچنین از فعالیت فرودگاه های مرزی ایلام، کرمانشاه، اهواز و آبادان به عنوان پشتیبان عملیات اربعین خبر داد و گفت: این فرودگاه ها علاوه بر پشتیبانی از پروازهای امدادی، به زائرانی که بخشی از سفر خود را به صورت هوایی انجام می دهند، خدمات ارائه می کنند.