توسعه ریلی از اردبیل تا چابهار/ دستاورد مهندسان ایرانی در اوج تحریم ها

راه آهن جمهوری اسلامی ایران با وجود محدودیت های ناشی از تحریم ها، پروژه های راهبردی خود را به مراحل نهایی رسانده و با تکمیل آن ها، کشور را  در موقعیت ویژه ای در تجارت و ترانزیت بین المللی قرار خواهد داد.

به گزارش تین نیوز به نقل از جام جم آنلاین، سیستان و بلوچستان به عنوان یکی از پهناورترین استان های کشور دارای بیش از سه میلیون و ۳۳۷ هزار نفر جمعیت و ۲۶ شهرستان است ؛ این استان مرزی به دلیل همجواری با کشورهای افغانستان و پاکستان و همچنین برخورداری از نوار ساحلی مکران و تنها بندر اقیانوسی ایران، دارای موقعیت ویژه ای در تجارت و ترانزیت بین المللی است.

اوایل بهمن ماه  عملیات اجرایی ریل گذاری در بندر شهید بهشتی چابهار با اعتباری بیش از ۳۰۰۰ میلیارد تومان با سرمایه گذاری سازمان بنادر و دریانوردی با دستور وزیر راه و شهرسازی آغاز شد. این پروژه با سرمایه گذاری سازمان بنادر و دریانوردی به طول ۲۴ کیلومتر زیرسازی و ۱۱ کیلومتر اجرایی آغاز شد که با توجه به ریل پایه بودن کالاهای ورودی و خروجی بندر چابهار، اجرای ریل می تواند به دستیابی اهداف زیر کمک کند.

در کنار آن، توسعه زیرساخت های بندری، افزایش ظرفیت تخلیه کالای اساسی و اجرای پروژه های ایمنی دریانوردی، نقش چابهار را در امنیت غذایی و تجارت خارجی پررنگ تر کرده است. این خط ریلی از اسکله شهید بهشتی چابهار آغاز شده و پس از عبور از شهرستان های کنارک، نیکشهر، ایرانشهر و خاش در نهایت به زاهدان متصل می شود ؛ طول این خط ریلی حدود ۶۰۰ کیلومتر است که با احتساب خطوط فرعی به ۷۳۰ کیلومتر می رسد.

گفتنی است از اهداف این پروژه، اتصال سواحل مکران به شبکه ریل سراسری کشور و کریدور شمال-جنوب، تسریع در خروج کالاهای اساسی، کالاهای کانتینری و نفتی و افزایش پذیرش کشتی های ورودی و افزایش راندمان عملیاتی بندر است.

همچنین کاهش ترافیک کامیون ها درون بندر و افزایش ضریب ایمنی حمل و نقل و افزایش صادرات محصولات ساختمانی و مواد معدنی و ایجاد جذابیت برای فعالان اقتصادی از دیگر مزایای این پروژه خواهد بود. اتصال ریلی به بندر شهید بهشتی چابهار موجب ارائه خدمات به کشورهای محصور در خشکی و ایجاد اشتغال پایدار در منطقه با تاکید بر به کارگیری نیرو های بومی خواهد شد. 

سرعت ریل گذاری

فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی اوایل بهمن ماه در سفر به استان سیستان و بلوچستان با حضور در ایستگاه راه آهن خط ریلی چابهار- زاهدان در محدوده ایرانشهر از روند احداث این خط ریلی بین المللی و همچنین احداث باند دوم مسیر ترانزیتی چابهار - ایرانشهر به عنوان بخشی از کریدور شرق به غرب بازدید کرد. 

وزیر راه و شهرسازی با اعلام این که ۹۰ درصد عملیات زیرسازی مسیر ریلی در بندر شهید بهشتی چابهار انجام شده، اضافه کرد: ریل گذاری با سرعت بیشتری در حال تکمیل است وهدف گذاری شده اتصال ریل به چابهارتاپایان سال محقق شود. 

وی با تاکید بر جایگاه راهبردی بندر چابهار در کریدور شمال-جنوب افزود: در بخش جاده ای و ریلی این کریدور، نقطه پایانی مسیر به بندر چابهار منتهی می شود و این ظرفیت، امکان دسترسی کشورهای همسایه و کشورهای محصور در خشکی به آب های آزاد را فراهم می کند. 

بررسی ها نشان می دهد مسیر چابهار-زاهدان با اتصال به کریدورهای شرقی-غربی و شمالی-جنوبی، زمان انتقال کالا از شرق به غرب و حتی اروپا را به طور چشمگیری کاهش می دهد و مورد انتظار بسیاری از کشورهاست. 

جزئیات پروژه ریلی جنوب شرق کشور

در مسیر نیکشهر - ایرانشهر که طولی معادل ۱۷۵ کیلومتر دارد، پیشرفت ۳۷ درصدی و در مسیر چابهار - نیکشهر به طول ۱۵۱ کیلومتر، پیشرفت ۶۱ درصدی به دست آمده است. در سال ۱۴۰۳ به میزان ۸۸ کیلومتر و در سال ۱۴۰۴ حدود ۲۸۰ کیلومتر از مسیر این پروژه ریل گذاری شده، به طوری که در مجموع از ابتدای دولت چهاردهم تاکنون ۳۶۸ کیلومتر ریل گذاری در این پروژه انجام شده است. در پروژه ایستگاه راه آهن ایرانشهر تعداد خطوط ایستگاهی به ۱۰ خط افزایش یافته که شامل دو خط در سکوی اول و هشت خط در سکوی دوم است.  در مسیر چابهار - نیکشهر که طولی معادل ۱۱۵ کیلومتر دارد، ۲۶ کیلومتر باقی مانده و در مسیر نیکشهر - ایرانشهر نیز ۹۸ کیلومتر ازمسیر هنوز کامل نشده است که به زودی این بخش ها نیز تکمیل خواهد شد. 

کارشناسان معتقدند پیشرفت قابل توجه پروژه راه آهن چابهار-زاهدان توسعه حمل و نقل ریلی کشور را به دنبال دارد. ۴۷۷ کیلومتر از مسیر این پروژه ریل گذاری شده و ۳۵۵ کیلومتر باقی مانده که انتظار می رود تا پایان سال جاری این بخش نیز به پایان برسد. 

هوشنگ بازوند، مدیرعامل شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل ونقل کشور اعلام کرد: پیشرفت فیزیکی راه آهن چابهار-زاهدان به ۸۸ درصد رسیده است.عملیات زیرسازی مسیر۹۶ درصد، روسازی ۷۶ درصد و احداث ساختمان های ایستگاهی ۴۸ درصد پیشرفت دارد و این پروژه به عنوان مهم ترین طرح زیربنایی شرق کشور در حال تکمیل است. 

پایان یک پروژه ۲۰ ساله

همچنین اوایل زمستان بود که اعلام شد عملیات زیرسازی و ریل گذاری راه آهن اردبیل - میانه، به شکل رسمی پایان یافت و این طرح تا آخر سال جاری با حضور مقامات کشوری و استانی به بهره برداری خواهد رسید. پروژه راه آهن اردبیل - میانه که ۲۰ سال از کلنگ زنی آن می گذرد بعد از تلاش ها و تأمین و هزینه اعتبارات کلان در دولت های مختلف بالاخره در دولت چهاردهم تکمیل شد و طبق گفته وزیر راه و شهرسازی تا پایان سال جاری، سوت قطار در ایستگاه سبلان طنین انداز می شود. این طرح ریلی به طول ۱۷۵ کیلومتر اجرا شده است. براساس آمارها تاکنون بیش از ۸۰ هزار میلیارد ریال برای اجرای این طرح هزینه شده که معادل ارزش روز آن حدود ۵۰۰ هزار میلیارد ریال برآورد می شود. مشخصات این طرح ریلی که در ۱۲ قطعه در حال اجراست، شامل ۳۵ درصد منطقه کوهستانی و سخت گذر، ۴۵ درصد تپه ماهور و ۲۰ درصد دشت است. 

همچنین مرتفع ترین پل ریلی کشور به ارتفاع ۸۱ متر، ۲۷ کیلومتر تونل و بازگشایی هفت کیلومتر گالری از دیگر مشخصات فنی این پروژه به شمار می رود که تکمیل و احداث آن را در زمره دشوارترین پروژه های اجرایی کشور قرار داده است. به گفته مسئولان امر، در طرح راه آهن اردبیل - میانه در نهایت ۶۲ دهنه تونل به طول ۲۳ هزار و ۸۱۰ متر، چهار کیلومتر پل دره ای بزرگ، سه کیلومتر پل آب رو و ۱۰ دستگاه گالری به طول چهار کیلومتر اجرا شده است.حجم عملیات اجرایی این خط ریلی بسیار گسترده بوده و برای تکمیل آن حدود ۳۵ هزار تن مصالح فلزی همچون آهن آلات، میلگرد، کابل و حدود ۲۲۰ هزار تن سیمان مورد استفاده قرار گرفته است. چهارم دی ماه وزیر راه و شهرسازی در سفری به استان اردبیل درباره این پروژه توضیح داد: آخرین قطعه مهم ترین خط ریلی کشور امروز با وجود همه محدودیت های تحریمی بر زمین گذاشته شد و ریل گذاری این پروژه عظیم به اتمام رسید. 

صادق با بیان این که این پروژه در زمره دشوارترین پروژه های ریلی کشور بوده است، اظهار کرد: حدود ۲۰ درصد از مسیر حدود ۱۷۴ کیلومتری این خط را ابنیه فنی از جمله پل، تونل  تشکیل می دهد که نشان دهنده پیچیدگی و سختی اجرای آن است. کارشناسان راه و شهرسازی، مرتفع ترین پل ریلی کشور به ارتفاع ۸۱ متر، ۲۷ کیلومتر تونل و بازگشایی هفت کیلومتر  را از مشخصات فنی این پروژه اعلام می کنند که تکمیل و احداث آن جزو دشوارترین پروژه های کشور بوده است. 

به گفته مسئولان، در طرح راه آهن اردبیل- میانه ۶۲ دهنه تونل به طول ۲۳ هزار و ۸۱۰ متر، چهار کیلومتر پل دره ای بزرگ سه کیلومتر پل آب رو و ۱۰ دستگاه گالری به طول چهار کیلومتر اجرا شده است. 

حجم عملیات اجرایی این خط ریلی بسیار گسترده بوده و برای تکمیل آن حدود ۳۵ هزار تن مصالح فلزی همچون آهن آلات، میلگرد، کابل و حدود ۲۲۰ هزار تن سیمان مورد استفاده قرار گرفته است.