◄ حریم راه ها؛ سرمایه‌ ای برای حمل‌ و نقل ایمن و سریع /حریم ایمن، سپر جاده در برابر خطاهای انسانی در تصادفات

حریم راه یکی از مهم ترین مؤلفه های ایمنی شبکه جاده ای است که با ایجاد فضای عاری از مانع، اصلاح شانه ها، هدایت روان آب ها و کاهش خطر خروج خودرو از مسیر، نقش مستقیمی در کاهش تصادفات و ارتقای کیفیت تردد دارد.
به گزارش تین نیوز، اجرای طرح های مختلف بهسازی، شانه سازی، تسطیح حریم و تنقیه ابنیه فنی در محورهای مواصلاتی شهرستان های پارسیان و قوچان نشان می دهد که نگهداری و ایمن سازی حریم راه تنها یک اقدام عمرانی نیست، بلکه بخشی اساسی از مدیریت ایمنی جاده ها و تسهیل حمل و نقل به شمار می رود.
حریم مناسب در اطراف راه، به ویژه در محورهای پرتردد، فضایی ایجاد می کند که در صورت خروج ناخواسته خودرو از مسیر اصلی، شدت پیامدهای حادثه کاهش یابد. از سوی دیگر، اصلاح شانه راه و رفع موانع حاشیه ای، امکان توقف اضطراری خودروها را افزایش داده و از شکل گیری موقعیت های پرخطر در مسیر عبور وسایل نقلیه جلوگیری می کند.

تسطیح حریم؛ اقدامی برای کاهش شدت تصادفات 

در شهرستان قوچان، عملیات تسطیح حریم و شانه سازی بزرگراه قوچان فاروج به طول ۵ کیلومتر در حال اجراست؛ طرحی که به گفته جواد جعفری، رئیس اداره راهداری و حمل ونقل جاده ای قوچان، با هدف ایجاد ناحیه عاری از مانع و افزایش ایمنی کاربران جاده ای انجام می شود.
جعفری با اشاره به اهمیت ایمن سازی حریم راه ها اظهار کرد: «این عملیات در راستای ایجاد ناحیه عاری از مانع و افزایش ایمنی کاربران جاده ای در این محور در حال اجراست.»
وی افزود: «حریم و شانه راه تسطیح و اصلاح می شود تا ضمن ایجاد شیب مناسب یک به شش در کناره های مسیر، احتمال انحراف و واژگونی خودروها در صورت خروج ناخواسته از مسیر اصلی کاهش یابد.»
وجود ناحیه عاری از مانع در حاشیه راه، این امکان را فراهم می کند که خودرو در صورت انحراف ناگهانی، پیش از برخورد با موانع ثابت یا ورود به شرایط خطرناک، فرصت بیشتری برای بازگشت به مسیر پیدا کند. این موضوع در محورهای برون شهری که سرعت تردد بالاست، اهمیت بیشتری دارد.

حریم ایمن، سپر جاده در برابر خطاهای انسانی 

بخش قابل توجهی از سوانح جاده ای در شرایطی رخ می دهد که راننده به دلایلی مانند خواب آلودگی، عدم توجه کافی یا انحراف ناگهانی، کنترل خودرو را برای لحظاتی از دست می دهد. در چنین شرایطی، کیفیت حریم راه می تواند در تعیین شدت حادثه نقش مهمی داشته باشد.
رئیس اداره راهداری و حمل و نقل جاده ای قوچان در همین زمینه تاکید کرد: «ایجاد ناحیه عاری از مانع در حاشیه راه، یکی از اقدامات مؤثر در کاهش شدت حوادث ناشی از خروج خودرو از مسیر، به ویژه در مواردی همچون خواب آلودگی، عدم توجه کافی راننده و انحراف ناگهانی خودرو است.»
بنابراین، ایمن سازی حریم را می توان نوعی لایه حفاظتی در طراحی و نگهداری راه دانست؛ لایه ای که حتی در صورت بروز خطای انسانی، می تواند از تبدیل یک انحراف ساده به حادثه ای شدید جلوگیری کند.

شانه سازی؛ افزایش ایمنی و تسهیل تردد

در شهرستان پارسیان نیز عملیات احداث و تعریض شانه راه در محور پارسیان بندر مقام به طول ۱.۵ کیلومتر در حال اجراست. این عملیات علاوه بر ارتقای کیفیت هندسی مسیر، امکان توقف اضطراری ایمن تر وسایل نقلیه را فراهم می کند.
الله رضا نوربخش، رئیس اداره راهداری و حمل و نقل جاده ای شهرستان پارسیان، درباره این پروژه گفت: «عملیات احداث و تعریض شانه راه در این مسیر به طول ۱.۵ کیلومتر در حال اجرا است که علاوه بر تسهیل توقف اضطراری خودروها، نقش مؤثری در کاهش مخاطرات ترافیکی و ارتقای استاندارد عبور و مرور ایفا می کند.»
شانه مناسب، به ویژه برای خودروهای سنگین و ناوگان حمل ونقل، اهمیت ویژه ای دارد. توقف خودروهای دچار نقص فنی در خارج از خط عبوری، احتمال برخوردهای ثانویه را کاهش می دهد و به حفظ جریان ترافیک کمک می کند.

نگهداری حریم و ابنیه فنی؛ پیشگیری از اختلال در حمل و نقل

ایمنی حریم راه تنها به حذف موانع و اصلاح شانه محدود نمی شود. پاکسازی آبروها و ابنیه فنی نیز بخشی از مدیریت حریم و نگهداری شبکه جاده ای است. در محور پارسیان بندرلنگه، تنقیه، لایروبی و پاکسازی حریم دهانه ۷ دستگاه ابنیه فنی انجام شده است.
به گفته نوربخش، این اقدام پیشگیرانه «به منظور افزایش ظرفیت سازه ها، مهار روان آب های فصلی و جلوگیری از خسارت های احتمالی سیلاب به زیرساخت های جاده ای» انجام شده است.
تداوم فعالیت این ابنیه فنی از تجمع آب در سطح راه، آسیب به روسازی و ایجاد اختلال در تردد جلوگیری می کند. در نتیجه، اقدامات پیشگیرانه در حریم راه علاوه بر افزایش ایمنی، به استمرار جریان حمل ونقل و کاهش هزینه های ناشی از خرابی زیرساخت ها کمک می کند.

حریم راه؛ سرمایه ای برای حمل و نقل ایمن و سریع 

مجموع این اقدامات نشان می دهد که حریم راه، شانه استاندارد و نگهداری مناسب حاشیه مسیر از ارکان اصلی ایمنی جاده ای هستند. هر اندازه حریم راه عاری از مانع تر، شانه ها استانداردتر و ابنیه فنی آماده تر باشند، احتمال بروز حادثه و انسداد مسیر کاهش می یابد.
از این منظر، سرمایه گذاری در حریم راه صرفا هزینه ای برای نگهداری جاده نیست؛ بلکه اقدامی برای کاهش تصادفات، حفظ جان کاربران، افزایش تاب آوری زیرساخت ها و تسریع حمل ونقل کالا و مسافر است. ادامه چنین طرح هایی در محورهای مواصلاتی کشور می تواند گامی مؤثر در مسیر دستیابی به شبکه جاده ای ایمن تر، روان تر و پایدارتر باشد.