تعویض روغن خودروها میلیونی شد
افزایش هم زمان قیمت و اختلال در عرضه، بازار روغن موتور را وارد مرحله ای بحرانی کرده است؛ جایی که هزینه تعویض روغن خودروهای پرتیراژ به شکل بی سابقه ای جهش یافته و مصرف کنندگان بار اصلی این گرانی را بر دوش می کشند.
بررسی میدانی از مراکز تعویض روغن در نقاطی مانند بهارستان، چراغ برق، خیابان ملت و اکباتان نشان می دهد تعداد مشتریان به شدت کاهش یافته است. فروشندگان می گویند مردم به محض شنیدن قیمت ها، یا انجام سرویس را عقب می اندازند یا فقط حداقل ها را انجام می دهند.
به گزارش تین نیوز به نقل از مهر، یکی از فعالان صنفی در خیابان ملت اعلام کرده: «افزایش حدود ۴۰ درصدی قیمت ها فقط در سهمیه های دولتی رخ داده است.» به گفته او، این رشد صرفاً مربوط به دی ماه است و سایر برندها نیز با افزایش مشابه مواجه بوده اند.
وابستگی ارزی، عامل اصلی التهاب بازار
کارشناسان می گویند بازار روغن موتور و روانکارها به طور مستقیم از نوسان نرخ ارز تأثیر می پذیرد، زیرا مواد پایه، افزودنی ها و ترکیبات شیمیایی این محصولات عمدتاً وارداتی اند. از همین رو، هر تغییر ارزی به سرعت در قیمت نهایی منعکس می شود.
در بخش لوازم یدکی نیز بر اساس آمار رسمی، تولید سال ۱۴۰۴ حدود ۳۵۰ هزار تن بوده که ۷۰ درصد نیاز داخلی را پوشش می دهد؛ سهم واردات از چین و ترکیه بین ۱۰۰ تا ۱۵۰ هزار تن تخمین زده شده است. در مجموع مصرف سالانه نزدیک به ۵۰۰ هزار تن برآورد می شود و با وجود رشد تولید، وابستگی مواد اولیه، فشار بر زنجیره تأمین را حفظ کرده است.
کمبود و التهاب در شبکه توزیع
فعالان صنفی از ترکیب خطرناک کمبود موجودی و افزایش قیمت هم زمان خبر می دهند؛ وضعیتی که موجب شده روغن برخی برندهای پرتقاضا کمیاب یا با نرخ های بالاتر از قیمت درج شده روی بسته بندی به فروش برسند. در مواردی، محصولی که روی ظرف قیمت ۹۴۰ هزار تومان دارد، عملاً تا یک ونیم میلیون تومان معامله می شود؛ اختلافی که اعتماد مصرف کننده را به نظارت بازار به شدت تضعیف کرده است.
هزینه سرویس خودروها؛ از چندصد هزار تا چندمیلیون تومان
جهش قیمت روغن موتور، هزینه خدمات دوره ای خودرو را نیز تغییر داده است.
اکنون سرویس پژو پارس یا ۲۰۶ از حدود ۲ میلیون تومان به نزدیکی ۳ میلیون تومان رسیده است. در خودروهای چینی و مونتاژی، سرویس معمولی با بیش از ۳ میلیون تومان محاسبه می شود؛ رقمی که تا چند ماه پیش کمتر از ۲ میلیون تومان بود.
حتی پراید، که پیش تر سرویس آن حدود ۸۰۰ تا ۹۰۰ هزار تومان هزینه داشت، امروز در اغلب مراکز از یک تا ۱.۴ میلیون تومان قیمت گذاری می شود.
ابهام در قیمت گذاری و ضعف نظارت
بررسی ها نشان می دهد درج قیمت روی بسته بندی ها اغلب ثابت مانده، اما عرضه کنندگان با نرخ های بالاتری فروش انجام می دهند؛ موضوعی که درباره نظارت و سازوکار کنترل قیمت پرسش های جدی ایجاد کرده است. فعالان صنفی می گویند برای مصرف کننده تفاوتی ندارد کدام شرکت، عامل گرانی است؛ نتیجه، افزایش مستقیم هزینه خانوارها و کاهش اعتماد عمومی به بازار است.
پاسخ مسئولان و چشم انداز پیش رو
در سوی دیگر، مسئولان نظارتی از بهبود قریب الوقوع شرایط سخن می گویند.
به گفته رئیس اداره نظارت بر فرآورده های نفتی سازمان حمایت، کمبود فعلی موقتی است و با تصمیمات جدید، افزایش تولید و تعدیل قیمت در دستور کار قرار گرفته است تا از تکرار شوک قیمتی جلوگیری شود.
با این حال، بررسی های میدانی نشان می دهد سایه افزایش ۳۰ تا ۴۰ درصدی قیمت همچنان بر معاملات سنگینی می کند و این پرسش را زنده نگه داشته که آیا سیاست گران سازی برای سامان دهی بازار طراحی شده، یا خود به موج تازه ای از گرانی منجر خواهد شد.
هشدار صنفی؛ ضرورت شفافیت و نظارت مؤثر
فعالان صنف روغن و روانکار هشدار می دهند ادامه روند کنونی بدون نظارت قاطع و شفافیت در سازوکار قیمت گذاری، می تواند بی ثباتی در این بازار را تشدید کند و فشار بیشتری بر خانوارها وارد سازد. به باور آنان، تنها با شفاف سازی زنجیره تأمین و توزیع و نظارت بر جریان ارز و مواد اولیه می توان از تکرار چنین بحران هایی در بازار روغن موتور جلوگیری کرد.