اختلاف در آمار تصادفات
تیننیوز| سازمان پزشکی قانونی از کاهش ۲.۵درصدی تلفات تصادفات در ۲ماهه اول سالجاری خبر داد.به گزارش این سازمان، در فروردین و اردیبهشت امسال 2هزار و 543نفر در حوادث رانندگی جان خود را از دست دادهاند. آمار قربانیان تصادفات در مدت مشابه سال قبل 2هزار و 609نفر بوده است. نكته جالب توجه گزارش پزشكی قانونی این است كه كاهش تلفات در اردیبهشت، 4.9درصد بوده كه نتیجهاش این است كه با وجود اظهارات رسانهای مسئولان راهنمایی و رانندگی، آمار كشتههای رانندگی در فروردینماه امسال نسبت به فروردین94 افزایش داشته است.
آمار تلفات در تصادفات رانندگی همواره مورد توجه مسئولان و رسانهها بوده است و معمولا سعی در مقایسه جایگاه ایران در بین سایر كشورها میشود. در جدیدترین اظهارنظر در این مورد وزیر بهداشت پس از حادثه واژگونی اتوبوس حامل سربازان در استان فارس، در یادداشتی نوشت: در آمار مرگومیر بر اثر تصادفات (نسبت به جمعیت) ما هشتمین كشور دنیا هستیم؛ یعنی فقط 6كشور آفریقایی و یك كشور آسیایی از ما جلوترند! هرچند قاضیزاده هاشمی به اینكه این رتبهبندی براساس كدام آمار و توسط چهكسی انجام شده است، اشارهای نكرد اما معمولا در زمینه رتبه ایران در تلفات تصادفات، به
آمارهای مركز بهداشت جهانی استناد میشود. براساس آمار این مركز، در سال 2012، ایران رتبه پنجم در مرگومیر بر اثر تصادف را دارد و كشورهای نامیبیا، سوایزلند، مالاوی و عراق در رتبههای بالاتر قرار دارند. در سال2013 رتبه ایران اندكی بهبود پیدا میكند و كشور ما به جایگاه هشتمی میرسد. ظاهرا مبنای سخن وزیر بهداشت هم همین گزارش است.
رتبهبندی كشورها در گزارشهای مركز بهداشت جهانی براساس تعداد كشتهشدگان در هر 100هزار نفر جمعیت كشور است. بر این اساس، در سال2013 به ازای هر 100هزار نفر ایرانی، 32.1نفر در تصادف رانندگی جان خود را از دست دادهاند. این بدین معنی است كه در سال2013 با جمعیت 76میلیونی ایران تلفات رانندگی حدود 25هزار نفر بوده است. اما آمارهایی كه توسط مرجع رسمی كشور یعنی پزشكی قانونی ارائه شده است، با این تعداد تفاوت زیادی دارد. سازمان پزشكی قانونی تعداد كشتهشدگان بر اثر تصادف را در سال1392 (كه تقریبا معادل سال 2013میلادی است)، 17هزار و 994نفر اعلام كرده است. با این حساب، شاخص مذكور به
24كشته در هر 100هزار نفر كاهش مییابد و براساس این شاخص جایگاه ایران از رتبه8 كه وزیر بهداشت به آن استناد كرده است به رتبه52 بهبود پیدا میكند! البته وضعیت ایران در روزی كه وزیر بهداشت یادداشت نوشته است از رتبه 52هم بهتر بوده است.
این در حالی است كه محمد رحمتی، وزیر راه دولتهای هشتم و نهم در سال86 بحرانیبودن وضعیت تلفات رانندگی در كشور را رد كرده و گفته بود ایران جزو كشورهای متوسط از لحاظ حوادث و سوانح جادهای است.
مهدی مخبر، معاون دفتر ایمنی و ترافیك سازمان راهداری و حملونقل جادهای با اشاره به آمار 16هزار و 870نفری تلفات تصادفات در سال94، میگوید بر این اساس شاخص قربانیان تصادف به 21.6كاهش پیدا كرده است. به گفته وی، این شاخص در دنیا 17و در كشورهای شرق مدیترانه كه ایران نیز جزء آنهاست حدود 20 است. با این شاخص كه سازمان راهداری اعلام كرده رتبه ایران به 59 بهبود مییابد.
سردار احمدی مقدم، فرمانده سابق نیروی انتظامی نیز در سال92 گفته بود میزان مرگومیر در جادههای ایران، كمتر از میانگین جهانی است. استناد وی به شاخص دیگری در میزان تلفات رانندگی بود؛ شاخصی كه براساس آن تعداد تلفات را به نسبت وسایل نقلیه میسنجند. تعداد كشتهها در هر 10هزار وسیله نقلیه این شاخص را میسازد. سال94 در كشور ما 28میلیون وسیله نقلیه وجود داشته است. آمار قربانیان رانندگی در همین سال 16هزار و 870نفر بوده است. بر این اساس شاخص تلفات جادهای، به ازای هر 10هزار خودرو 6نفر است. میانگین این شاخص در جهان حدود 9اعلام شده است. بنابراین شاخص تلفات رانندگی
در ایران از میانگین وضعیت جهانی بهتر است.
خدابخشی، روزنامهنگار اقتصادی میگوید اگر بخواهیم شاخص دقیقی برای كشتههای تصادفات جادهای كشورها داشته باشیم، علاوه بر تعداد وسایل نقلیه، میزان استفاده از این وسیله نقلیه هم در برآورد آماری مهم است چرا كه در ایران بهعلت ارزانی بنزین و عدمتوسعه حملونقل ریلی و هوایی، استفاده از حملونقل جادهای و همچنین استفاده از یك خودرو بسیار بیشتر از دیگر كشورهاست. هماكنون سهم قطار و هواپیما در حملونقل كشور كمتر از 15درصد است.
استناد به آمار سازمان بهداشت 10كشوری كه به گزارش سازمان بهداشت جهانی بیشترین میزان تلفات جادهای را در سال2013 داشتهاند.