◄ مرگ ۱۸۵۶ نفر در سوانح رانندگی | جوانان ۱۸ تا ۲۴ ساله؛ قربانیان اصلی جاده‌ها

انتشار تازه ترین داده های آماری سازمان پزشکی قانونی کشور درباره تلفات حوادث رانندگی در شهریورماه و نیمه نخست سال ۱۴۰۵، تصویری دوگانه اما قابل تأمل از وضعیت ایمنی راه های کشور ارائه می دهد؛ تصویری که در آن، ثبت کاهش ۱۰ درصدی تلفات شهریورماه در اوج سفرهای تابستانی، نشان دهنده اثربخشی هم افزایی نهادهای مسئول، ارتقای سطح فرهنگ ترافیکی و اجرای پویش های ملی است؛ هرچند هشدار جدی درباره سهم بالای جوانان و لزوم استمرار مداخلات ساختاریافته همچنان پابرجا باقی می ماند.

شلیک به قلب حوادث؛ تحلیل آمار تفکیکی پزشکی قانونی

به گزارش سرویس حوادث  تین نیوز، بر اساس گزارش رسمی سازمان پزشکی قانونی کشور، در شهریورماه ۱۴۰۵ تعداد جان باختگان حوادث رانندگی با ۱۰ درصد کاهش نسبت به مدت مشابه سال قبل به یک هزار و ۸۵۶ نفر (۱,۵۰۲ مرد و ۳۵۴ زن) رسید؛ رقمی که در مقایسه با ۲,۰۶۲ فوتی شهریور ۱۴۰۴، بیشترین و چشمگیرترین میزان کاهش را در میان ماه های سال به ثبت رسانده است. این دستاورد از آن رو حائز اهمیت است که شهریورماه به طور سنتی به دلیل تراکم بالای سفرهای جاده ای و اوج گیری ترددهای برون شهری، یکی از پرخطرترین ماه های سال محسوب می شود.

با این حال، بررسی آمار کلان نیمه نخست سال ۱۴۰۵ حاکی از جان باختن ۱۰ هزار و ۳۵۷ نفر در سوانح ترافیکی است که هرچند در مقایسه با دوره مشابه سال گذشته (۱۰,۴۰۱ نفر) معادل ۰.۴ درصد کاهش را نشان می دهد، اما همچنان زنگ خطری جدی برای متولیان ایمنی راه به شمار می رود. در این میان، تفکیک استانی نشان می دهد که استان های فارس (۸۲۳ فوتی)، تهران (۷۷۵ فوتی) و خراسان رضوی (۷۳۷ فوتی) در صدر جدول بیشترین تلفات قرار دارند. همچنین، تحلیل سن و نوع وسیله نقلیه گویای آن است که گروه سنی ۱۸ تا ۲۴ سال با ۱,۸۶۸ قربانی (۱۸ درصد کل تلفات) آسیب پذیرترین قشر جاده ها هستند و خودروهای سواری با ۴۹ درصد و موتورسیکلت ها با ۲۵.۹ درصد بیشترین سهم را در وقوع این حوادث داشته اند.

هم افزایی ملی؛ نقش پویش های «نه به تصادف» و «چشم به راهیم» در مهندسی رفتار ترافیکی

یکی از کلیدی ترین متغیرها در مهار شیب صعودی تصادفات در مناسبت های پرتردد (از جمله سفرهای نوروزی و تابستانی)، چرخش رویکرد حاکمیت از صرفاً «نظارت سلبی» به سمت «دیپلماسی پیشگیری و فرهنگ سازی مشارکتی» بوده است.

راه اندازی پویش ملی «نه به تصادف!» (با شعار محوری «شش دونگ برانیم») به ابتکار وزارت بهداشت و با مشارکت فعالانه وزارت راه و شهرسازی، سازمان راهداری، پلیس راهور و سایر ارگان ها، به عنوان یک برنامه جامع راهبردی طراحی شد. در کنار آن، استمرار و تکامل پویش فرهنگی-ایمنی «چشم به راهیم» توسط سازمان راهداری و حمل ونقل جاده ای در طول محورهای مواصلاتی کشور، توانست با بهره گیری از هنر، رسانه، ایجاد ایستگاه های بین راهی پویا و جلب مشارکت «همهمراهان راننده»، توجه عمومی را به مقوله حیاتی هوشیاری، پرهیز از رانندگی در حالت خستگی و تمرکز بر مسیر معطوف کند.

بررسی دستاوردهای این پویش ها در کنار آمار نزولی تلفات شهریورماه نشان می دهد که هرگاه تمرکز مدیریت کلان کشور بر سه ضلع «آموزش مستمر همگانی»، «تقویت نظارت هوشمند جاده ای» و «ایجاد وفاق بین بخشی» قرار گرفته، شاخص ایمنی حرکتی بهبود یافته است. بنا بر ارزیابی کارشناسان، برنامه ریزی های سه ساله این پویش ها با هدف گذاری کاهش ۳۰ درصدی تلفات، اکنون به نقطه ای رسیده که آثار مشهود آن در تغییر رفتار رانندگان جوان و خانواده ها هویدا شده است.

اقدامات سازمان راهداری؛ توسعه زیرساخت در کنار ارتقای ایمنی فیزیکی

در کنار اقدامات فرهنگی، سازمان راهداری و حمل ونقل جاده ای با تمرکز بر نقطه زنی در رفع نقاط حادثه خیز، خط کشی های سراسری، ارتقای روشنایی محورها، توسعه سامانه های هوشمند ثبت تخلفات و تجهیز جاده ها به علائم هشداردهنده مدرن، نقش بسزایی در پشتیبانی از اهداف پویش های ملی ایفا کرده است. هماهنگی میان بخش های مهندسی راه و ارگان های امدادی در مدیریت ترافیک ایام اوج سفر، عامل دیگری بود که از رشد تصادفات خسارتی و جانی جلوگیری کرد.

چشم انداز پیش رو؛ ضرورت استمرار رویکرد پیشگیرانه

تحلیل مثبت آمارهای جدید نشان می دهد که جامعه ایران نسبت به هشدارهای ایمنی حساس تر شده و ظرفیت عظیمی برای کاهش تلفات جاده ای از طریق مشارکت مدنی وجود دارد. با این وجود، به اذعان کارشناسان، دستیابی به اهداف کلان ایمنی راه و صیانت از سرمایه های انسانی کشور – به ویژه نسل جوان ۱۸ تا ۲۴ ساله – مستلزم تداوم مستمر پویش های فرهنگی، رفع ریشه ای نقاط پرحادثه جاده ای، بهبود استانداردهای ایمنی خودروهای داخلی و تقویت نظارت های هوشمند است تا روند کاهشی تلفات با شتاب بیشتری استمرار یابد.