◄ ایمنی حمل و نقل؛ اصلاح عامل انسانی اثرگذارتر از تشدید لایههای حفاظتی
تین نیوز | در بخشی دیگر از گزارش مربوط به "نگاه شما در شبکههای اجتماعی"، موضوع زیر که توسط "میرنصر" در اتاق فکر حمل و نقل در شبکهاجتماعی " لینکدین " مطرح شدهاست به همراه دیدگاههای شما در این مورد بازنشر میشود:
آیا استاندارد ایمنی تنها یک برگه است؟ ( به دنبال توسعه چه ارزش ها و ایجاد چه باورهایی هستیم؟)
ارزش های مشترک در خصوص ایمنی، تاثیر زیادی بر روی فرهنگ ایمنی دارد و توجه به توسعه این ارزش ها، از اصلی ترین رسالت های متولیان در خصوص ایمنی محسوب می شود. سردار مومنی در سخنرانی خود، استاندارد خودروها را یک برگه تعریف کرد و اظهار داشتند که «همه مردم می دانند این یک برگه ایمنی به همراه نخواهد آورد؟» ضمن تایید این نکته که بی شک موضع سردار مومنی، نقد نظام استاندارد سازی موجود را در بر میگیرد، آیا تقویت این نظام و استوار نمودن آن بر ستونهای صحیح به جای
تخریب و تحقیر آن راهکار بهتری نخواهد بود؟ به خصوص اینکه، آن یک برگه مد نظر سردار در بسیاری از کشورها ایمنی را به ارمغان آورده است و مشکل اساسی در داخل کشور، این است که آن صفحه در مکانیزمی غیر از صلاحیت علمی اعطا و توسعه می یابد.
توضیح: نقش پلیس و دیگر ضابطین قضایی و انتظامی، در خصوص سوانح نقشی کاملاً واکنشی و مبتنی بر سوانح است، در حالی که نهادهای استاندارد گذار، بایستی مساله را در مرحله طراحی، ساخت و توسعه تحت پایش قرار دهند.
شاهرخ نظر داده است:
جایگاه مساله ایمنی و استاندارد در تمامی امور از جمله حمل و نقل جاده ای کاملا واضح و «اظهر من الشمس» است.
اما به نظر من مشکلی که الان وجود دارد این است که پلیس راهور به جای انجام وظیفه خودش که پیاده سازی سرسختانه و بدون قید و شرط قانون است، وارد مسائلی می شود که اساساً به وی ارتباطی ندارد.
همانگونه که مستحضر هستید در فرهنگ ایمنی اولین و تاثیر گذارترین مسئله «رفتار عامل انسانی» است و در ادامه مباحثی چون شناسایی خطر، ارزیابی مخاطره، (ریسک)، کاهش مخاطره، استقرار لایه های حفاظتی مطرح می شود.
استانداردهایی که موضوع بحث است به مثابه آن لایه های حفاظتی هستند که منطقا وظیفه شان جلوگیری از بروز رویداد سانحه یا حادثه در درجه اول و یا کاهش شدت مخاطرات ناشی از آن است. فرض بر آنست که رفتار نادرست عامل انسانی در پی خطا (ناآگاهانه) و نه تخطی (آگاهانه) روی میدهد و سپس برای جلوگیری از وقوع رویداد و یا کاهش شدت مخاطره آن لایه های حفاظتی (انواع گاردریل و حفاظهای طولی، ترمز ضد قفل، کمربند ایمنی، کیسه هوا و ...) مستقر می شود.
در کشور هر دو مشکل وجود دارد. از یک سو رفتار عامل انسانی بسیار نادرست است و از سوی دیگر لایه های حفاظتی هم کمتر از آنچه که در دنیا معمول است می باشد. بنده فکر می کنم اگر ارزیابی دقیقی انجام شود احتمالا نتیجه این خواهد بود وزن اثرگذاری این دو عامل یکسان نیست. بلکه اصلاح عامل انسانی بسیاراثرگذارتر از تشدید لایه های حفاظتی خواهد بود. با این وجود هر دوی این موارد نیازمند توجه حداکثری است و متاسفانه پلیس راهور به جای پرداختن به مورد اول که وظیفه اش است و تنها از دست وی بر می آید، تمام تلاشش معطوف مورد دوم است.
قوانین و مقررات را هم میشود در میان همان لایه های حفاظتی و یا مقدم بر آن تعریف کرد که به نظر من جایگاه قوانین و مقررات مقدم بر لایه های حفاظتی است. زیرا رفتار عامل انسانی مبتنی بر قوانین و مقررات باید انجام شود و چون رفتار انسانی خود مقدم بر لایه های حفاظتی است، پس جایگاه قوانین و مقررات هم مقدم بر لایه های حفاظتی است. تمرکز بر لایه های حفاظتی زمانی وجاهت پیدا می کند که تمرکز لازم بر قوانین و مقررات و پیاده سازی آن انجام شده باشد. اما در صورت عدم اعمال قوانین و مقررات، انتظار کاهش تلفات تنها با تمرکز بر لایه های حفاظتی خیلی موثر نخواهد بود.
میرنصر نظر داده است:
به این اصل مهم در خصوص ایمنی باید توجه نمود که پلیس یا هر نهادی که مسئول برخورد با تخطی است، نمی تواند هم زمان مسئول شناسایی و تحلیل خطا گردد. رسیدگی به تخطی دانش فنی خاص و ادبیات مرتبط با مسایل قضایی را نیاز دارد، در حالی که رسیدگی به سانحه و تحلیل آن یک مقوله مهندسی است و ماسک مقابله با تخطی میتواند روایی و درستی آن را زیر سوال ببرد. شاید یکی از مشکلات موجود در کشور در حوزه مدیریت ایمنی همین اختلاط معنایی دو ماموریت متفاوت باشد.
مجید نظر داده است:
موضوع فرهنگ سازی برای بخش ایمنی بسیار مهم است. داشتن دستورالعمل و استاندارد حتما مهم است اما سطح نگرش افراد به ایمنی به مراتب از اهمیت بیشتری برخوردار است. در گذشته یادم هست که افرادی تحت عنوان "مروجین ایمنی" در سازمان ریلی مشغول کار بودند و وظیفه اصلی آنها کمک به نهادینه سازی فرهنگ رعایت مقررات ایمنی بود. فرقی نمیکند در بخش ریلی باشد یا بنادر و یا حتی شهری. یادم هست در مقطعی همیاران پلیس که از کودکان و نوجوانان برای تاثرگذاری بر فرهنگ ترافیکی خانواده ها استفاده می گردید ایده مفیدی بود. باید بیشتر بر روی این اقدامات کار کرد و بپذیریم که تحقق ایمنی هرچند
نیازمند دیسیپلین و نظم خاص خود می باشد اما در کنار تقویت رویه ها باید تلاش های فرهنگی را نیز دوچندان کرد.
میرنصر نظر داده است:
ضمن تایید اهمیت فرهنگ سازی توجه به این نکته بسیار مهم است که اصولا فرهنگ ایمنی، در هیچ زیربخشی دارای تعریف استاندارد شده ای نیست و هر کسی از گمان خود آنچنان که میداند و میتواند فرهنگ سازی می کند. مساله فرهنگ سازی تا زمانی که تصویری از وضع موجود و مطلوب خود در اختیار نداشته باشد، نخواهد توانست سبب بهبود و ارتقای بنیادی شود. جالب اینکه مسئله ارزیابی فرهنگ به صورت عمومی و فرهنگ ایمنی به صورت خاص هنوز دغدغه مدیران نیست و تنها با اتکا به گمانه زنی هایی که دارای روایی و پایایی نامعلومی است، در خصوص این مهم آستین را بالا زده و مشغول به اقدام می شوند. مساله فرهنگ
ایمنی، در اغلب الگوها و چارچوبهای ایمنی بالاترین متغیر ارزیابی فرایندی تلقی می گردد.
معین نظر داده است:
من هم با این جمله جناب آقای مهندس ظهراب زاده که فرمودند: جایگاه مساله ایمنی و استاندارد در تمامی امور از جمله حمل و نقل جاده ای کاملا واضح و «اظهر من الشمس» است. کاملا موافقم و به نظرم جواب سوال آقای عدالت بله است، البته در کشور ما. چرا ؟ اول بدین خاطر که در کشور ما مدرک گرایی حاکم است و این باعث شده فکر کنیم با داشتن یک برگه تمام مشکلات حل می شود آیا فکر می کنید گرفتن این برگه کاره سختی است ؟ مثلا برای گرفتن معاینه فنی فقط کافی است هزینه اش را واریز کنید و برگه را بگیرید به همین راحتی. اتفاق خاصی نیفتاد فقط شما حالا یک تیکه کاغذ دارید. مساله دوم اینکه در کشور
انواع و اقسام قوانین، مقررات، دستورالاعمل،استانداردهای مختلف و غیره داریم آیا با داشتن اینها تمام مسائل حل می شود؟ قطعا خیر. تازمانی که درست و مو به مو اجرا نشود چیزی حل نخواهد شد. قطعا سردار محترم، من و شما و تمام استفاده کنندگان از خودروهای داخلی این را میدانیم.