اتوبوسهای بینشهری در چالش با «نوسازی»
تین نیوز | حدود ۷ هزار دستگاه اتوبوس از میان بیش از ۲۰ هزار دستگاه اتوبوسی که هر روز در جادههای کشورمان تردد میکنند، فرسوده به شمار میآیند و نیازمند نوسازیاند، با این وجود نوسازی این ناوگان با چالشهایی همچون کاهش شدید تولید و واردات اتوبوس مواجه است. این ارقام از آمار رسمی ارائه شده از سوی سازمان راهداری و حملونقل جادهای استخراج شده است.
بر اساس آمار این سازمان، درحالحاضر عمر میانگین اتوبوسهای بین شهری، ۱۲/۷ سال است که با احتساب ۷ هزار دستگاه اتوبوس فرسوده، میتوان گفت حدود یکسوم ناوگان بینشهری با مشکل فرسودگی دست و پنجه نرم میکند. بر اساس اعلام سازمان راهداری و حملونقل جادهای، سن بالای ۱۵ سال برای ناوگان اتوبوسی، سن فرسودگی محسوب میشود.
نیاز به واردات برای نوسازی
با توجه به آمار و ارقام ارائه شده درباره ناوگان فرسوده حملونقل مسافربری بین شهری، به نظر میرسد فرسودگی ناوگان اتوبوسرانی یک مشکل جدی است که باید برای نوسازی آنها، اقدام مناسب انجام شود، از سوی دیگر برخی فعالان این حوزه معتقدند تولیدات داخلی نمیتواند پاسخگوی نیاز ناوگان برای نوسازی باشد و در این زمینه ضرورت دارد برای تقویت واردات برنامهریزی شود.
محمدرضا حاجیبیگی، مدیرعامل سازمان پایانهها و پارکسوارهای تهران، با بیان اینکه آمار دقیقی از ناوگان فرسوده بینشهری در دست نیست، تاکید کرد؛ بخش قابلتوجهی از ناوگان حملونقل بین شهری رو به فرسودگی گذاشته و با توجه به ضرورت حفظ ایمنی و سلامت مسافران، باید برای نوسازی این ناوگان فکری کرد.
وی افزود: به نظر میرسد تولیدات کشورمان به تنهایی نمیتواند شرایط نوسازی و استانداردسازی ناوگان را مهیا کند و در این زمینه نیازمند محصولات خارجی است. وی معتقد است اگرچه درحالحاضر در زمینه حملونقل مسافران در شهرها، اقدامات مناسبی انجام شده اما حملونقل بین شهری همچنان مشکلاتی دارد که یکی از آنها، ناوگان فرسوده است.
مدیرعامل سازمان پایانهها و پارکسوارهای شهر تهران اضافه کرد: بهمنظور نوسازی ناوگان، میتوان در یک برنامه کوتاهمدت (بهعنوان مثال برنامه ۵ ساله)، شرایط و تسهیلاتی فراهم کرد که اتوبوسهای نو و روزتری وارد کشور شود. به اعتقاد وی، کاهش عوارض گمرکی در واردات اتوبوس، یکی از این تمهیدات است.
وی یادآوری کرد: با توجه به استقبال خوب مردم از سفرهای بین شهری با اتوبوس، باید زمینه سرمایهگذاری بخش خصوصی در این حوزه را فراهم کرد.
در سالهای اخیر، کاهش تولید انواع اتوبوس در کشورمان گزارش شده است؛ آمار رسمی نشان دهنده کاهش این تولیدات در سال ۹۳ است و همچنین نشان میدهد تولید انواع اتوبوس در فروردینماه امسال با افت ۲۵/۹ درصدی از ۵۴ دستگاه در فروردین ۱۳۹۳ به ۴۰ دستگاه کاهش داشته است.
حسن مومنی، رییس انجمن دفاتر شرکتهای مسافربری، آمار فرسودگی ناوگان بین شهری را حدود ۳۰ درصد دانست، او نیز معتقد است تولید داخلی نمیتواند پاسخگوی نیاز نوسازی ناوگان بین شهری باشد. به گفته وی، در یک سال و نیم گذشته هم تولید و هم واردات اتوبوس، به میزان بسیار زیادی کاهش داشته که این مسئله در مسیر نوسازی مشکلاتی ایجاد کرده است.
بیش از ۳۰ درصد اتوبوسهای بین شهری درحالحاضر عمر کمتر از ۸ سال دارند، همچنین حدود ۲۰ درصد آنها ۱۰ تا ۱۵ ساله هستند؛ بنابراین با وجود فرسودگی ۳۰ درصدی ناوگان بین شهری، درحالحاضر به هیچ عنوان مشکلی از نظر ناوگان بین شهری در کشور وجود ندارد. مومنی این را گفت و افزود: اما اگر کاهش شدید تولید و واردات اتوبوس در کشور ادامه پیدا کند، بهطور حتم مشکلاتی در آینده نزدیک پیش خواهد آمد.
به گفته رییس انجمن دفاتر شرکتهای مسافربری، معافیت گمرکی برای واردات اتوبوس، کمک خوبی از سوی دولت برای حمایت از نوسازی ناوگان خواهد بود. مومنی تاکید کرد: وضعیت حملونقل مسافری در سالهای اخیر نهتنها بهتر نشده، بلکه بدتر شده است؛ به طوری که این صنعت اکنون با کمبود مسافر مواجه شده و نوسازی هر دستگاه اتوبوس دستکم ۷۰۰ میلیون تومان هزینه در بردارد. در این صورت نوسازی ناوگان توجیه اقتصادی خود را از دست میدهد و وارد شدن در این حوزه برای بخش خصوصی، بدون حمایت دولت، مقرون بهصرفه نخواهد بود.
اگرچه اعلام رسمی آمار ۳۰ درصدی برای ناوگان فرسوده بین شهری، بیانگر ایمن بودن حدود ۷۰ درصد ناوگان مسافری جادهای است با این وجود، با توجه به اینکه نوسازی موجب افزایش ایمنی مسافران میشود، این مسئله در همه حوزههای حملونقل، همواره به عنوان یکی از اولویتهای کاری وزرای راه و شهرسازی مطرح بوده و در دولت یازدهم نیز در حال پیگیری است. در این میان به نظر میرسد وجود مشکلات در حوزه تولید و واردات اتوبوس، روند نوسازی را با چالشهایی مواجه کرده و در این زمینه، نیاز جدی به حمایت دولت وجود دارد.