متهم اصلی کشتارهای جادهای درایران کیست؟
تین نیوز | چرا دولتهای پس از انقلاب تا این اندازه نسبت به گسترش راه آهن بین شهری بیتفاوت بودهاند تا مجبور باشیم تردد مسافرانمان را یا برعهده توپولوفهای روسی بگذاریم و یا اسكانیای سوئدی؟
سوانح رانندگی در ایران دیگر آنقدرعادی شده كه تقریباً شنیدن اخبار ناگوارش جندان تعجب و تاثر كسی را بر نمیانگیزد گویی همه پذیرفتهاند كه به هر حال وضع راهنمایی و رانندگی همین است و البته مرگ هم همیشه مال همسایه است و به سراغ ما نمیآید.
این بار اما موضوع تا حدی متفاوت بود، آنقدر متفاوت كه واكنشهای نسبتاً شدیدی را در سطح جامعه برانگیخت. 44 نفر زنده زنده در آتش سوختند و تقریباً به همین تعداد هم راهی بیمارستان شدند.
چنانكه بعداً گفته شد تركیدگی لاستیك جلو اتوبوس باعث انحراف و تصادف آن شده است. متهم ردیف اول اینبار شركت اسكانیا است كه اینك از سوی رسانهها با عنوان قاتل سوئدی جادههای ایران از آن نام برده میشود.
اما چنانكه كارشناسان میگویند در بروز تصادفها عامل انسانی، جادهای و نقص فنی میتواند موثر باشد به گفته رانندگان اتوبوسهای برون شهری، نداشتنن مهارت راننده، نبود لاستیك استاندارد، نبود آموزش برای رانندگان سواری، و... در چنین مواردی میتواند حادثه بیافریند.
بزرگترین تصادف با بیشترین قربانی
همین چند هفته گذشته بود كه خبر تصادف اتوبوس مسافربری اصفهان-تهران با اتوبوس تهران-یزد در كیلومتر 28 اتوبان قم - تهران به علت تركیدگی لاستیك جلو و آتشسوزی در رسانهها منتشر شد، مسئولان با دستور پیگیری حادثه و ارسال پیام كشته شدن 43نفر را تسلیت گفتند. در این حادثه گمانزنیهای زیادی زده شد اما در این میان سرتیپ اسكندر مومنی رئیس پلیس راهنمایی و رانندگی نیروی انتظامی شركت تولیدكننده اتوبوس اسكانیا را 50 درصد در این حادثه به دلیل استاندارد نبودن خودرو مقصر شناخت. اهمیت این موضوع تا جایی پیش رفت كه خبر استیضاح سه وزیر در رسانهها پیچید. البته آخوندی وزیر
راه و شهرسازی از سفر نماینده اسكانیا به ایران برای ارائه گزارش عملكرد این شركت خبر داد.
از همه این موضوعات كه بگذریم، رانندگان نقش مهمی برای پیشگیری از بروز حادثههای دلخراش دارند، بر همین اساس خبرنگار افكارنیوز سری به یكی از پایانه مسافری برون شهری زد تا از نزدیك با رانندگانی كه تجربه رانندگی با چنین اتوبوسهایی را دارند صحبت كند تا مشخص شود كسانی كه بیشترین سروكار با اتوبوسهای برون شهری را دارند چه اندازه اسكانیای سوئدی را در این حادثه مقصر میدانند؟
پایانه مسافربری بیهقی؛ انتظار مسافران برای رفتن و انتظار خانوادههایی برای رسیدن عزیزانشان اما شاید هم هیچگاه نرسند! حداقل از هفته گذشته تاكنون این فكر از سر خیلی از مسافران گذشته است.
اتوبوسهایی ساخت كارخانههای رویال، ولوو، بنز، اسكانیا و مان به همراه رانندههایی با لباسهای سفید میتوانند شما را به مقصدتان برسانند و یا باعث مرگ دلخراشتان در یكی از جادههای ایران شوند.
فكر كردیم رسانهها به اندازه كافی با مسئولان مصاحبه كردهاند پس شاید گفت وگو با رانندگان پاسخهای جدیدی برای سوالات تكراریمان بدست بدهد.
لاستیكهای بادكنكی
همه ما در كودكی با بادكنك بازی كردهایم و دیدهایم كه كوچكترین فشار موجب تركیدن آن میشود، به گفته راننده اسكانیا لاستیكها از مواد بیكیفیت درست میشوند كه به قول وی آنها را به بادكنك تبدیل كرده است كه با برخورد اجسام به راحتی میتركد. نكته دیگری كه این راننده به آن اشاره میكند لاستیكهای تاریخ مصرف گذشته است میگوید این لاستیكها مدتها در گمرك میماند و زمانی كه به دست مصرفكننده میرسد كیفیت خود را از دست میدهد. اكنون در بازار لاستیك 2013 وجود ندارد. او این موضوع مشكل را مربوط به همه اتوبوسها میداند.
اتوبوسهای نو و معاینه فنی 5ساله
رانندگان درباره معاینه فنی نیز میگویند كه ما هر سه سال یك بار به مراكز معاینه فنی مراجعه میكنیم اما این اتوبوسهای نو در قانون جدید تا 5سال نیازی به معاینه فنی ندارند.
حركت صدها بمب متحرك در جادههای ایران
طبق اظهارنظر مسئولان اتوبوسهای اسكانیكا به دلیل قرار داشتن باتری نزدیك باك بنزین با ورود ضربههای شدید موجب بروز آتشسوزی میشوند اما در گفتوگو با این رانندگان متوجه شدیم كه همه اتوبوسها چنین وضعیتی دارند و فقط اتوبوس "مان" و رویال باتری در عقب ماشین قرار گرفته است. البته موضوع مهم دیگر كپسول گاز كولرهاست كه در جلوی ماشین قرار گرفته است كه با كوچكترین فشاری ممكن است منفجر شود و هرچند گاز كولر قابل اشتعال نیست اما انفجار آن در كنار باتری و باك اوتوبوس میتوان در شرایط خاصی منجر به آتش سوزی مهیب شود.
نگرانی مسافران اسكانیا از سفر
پس از اعلام چند تصادف با اتوبوسهای اسكانیا طبق نظر رانندگان مسافران تقاضای كمتری برای سفر دارند در حالی كه پیش از این مردم از این اتوبوسها استقبال میكردند و در این اتوبوسها احساس راحتی داشتند. البته این موضوع درباره رانندگان نیز صادق است زیرا اسكانیا اتوبوسی است با شتاب خوب كه رانندگی با آن آسان است. برخی اتوبوسها سیستمی برای قطع جریان برق باتری از پشت دینام هنگام حادثه دارند اما چنین برنامهای در اسكانیا دیده نمیشود. البته رانندگان اسكانیا تاكید میكنند با تمام این مسائل این اتوبوس را در هر حالت به تمام اتوبوسهای دیگر ترجیح میدهند
چرا كه كنترل آن در شرایط بارندگی و لغزندگی جاده به مراتب راحتتر از دیگر اتوبوسها است.
تنش روانی رانندگان با پلیس راه
رانندگان اتوبوسهای برون شهری معتقدند كه دفترچهای كه راننده به پلیس راه برای مهر كردن تحویل میدهد برای او حكم حقوق ماهانه را دارد اما برخی از افرادی كه در پاسگاهها مستقر هستند گاهی برخوردهای نامناسب و تنش زایی با رانندگان دارند به طوری كه به بهانههای مختلف اضطرابی مضاعف را به راننده وارد میكنند، فشار روانی كه غالب رانندگان از آن با عنوان بزرگترین دشمن مسافران و جادههای ایران یاد میكنند و میگویند در موارد بسیاری رانندگانی كه تصادف كردهاند پیش از تصادف مجادله لفظی با پلیس راه داشتهاند و هنگام بروز حادثه از تمركز كافی برای
هدایت خودرو برخوردار نبودهاند. این البته موضوعی است كه هیچگاه در گزارشهای پلیس راه به آن اشاره نمیشود.
رانندهای كه پس از جدال با پلیس 40 نفر را كشت!
رانندگانی كه با ما گفت وگو كردند از تصادفی سخن گفتند كه حدود 35سال پیش در یكی از محورهای استان فارس رخ داد، چنانكه نقل میكنند رانندهای به نام درخشش پس از مجادله لفظی به افسر پلیس به او میگوید همه مسافران را خواهد كشت و تنها چند ساعت بعد اتوبوس را شاخ به شاخ به یك كامیون میكوبد و در نتیجه موجب كشته شدن40 مسافر میشود.
همین چند وقت پیش هم در یكی از محورهای اهواز تصادف مشابهی را مثال میزنند كه با 14كشته نتیجه مجادله لفظی پلیس و رانندهای بوده كه قرار است تمام شب را از جان مسافران محافظت كند اما تنش روانی وارد شده موجب میشود تا راننده برای رانندگی تمركز لازم را نداشته باشد و در مقابل خطر واكنش مناسب را از خود نشان ندهد.
گواهینامه اتوبوس: یكبار از این تپه برو!
رانندگان اتوبوسهای مسافربری درباره نحوه دریافت گواهینامه پایه یك توضیح میدهند: كسانی كه تصمیم داشته باشند گواهینامه پایه یك رانندگی را بگیرند به آموزشگاهها مراجعه میكنند و برای آموزش تعداد جلسه خاصی تعیین نشده است به طوری كه فرد ممكن است با یك جلسه تمرین برای آزمون مراجعه كند. میگویند: "برای آزمون با ماشین یك دور از یك تپه عبور میكنیم پس از قبولی میتوانیم به عنوان راننده اتوبوس كار كنیم." نكته قابل توجه این است كه در آزمون از اتوبوسهای قدیمی استفاده میشود كه شباهت كمی با ماشینهای جدید دارد بنابراین چنین رانندهای با
تجربه اندك به جادهها میرود و ما نباید توقع داشته باشیم كه بدون مهارت لازم بتواند جلوی بروز حادثه را بگیرد.
سرعتهای قفل شده
برخی از رانندگان معتقدند با سرعت پایین در صورت تركیدگی لاستیك جلو میتوان اتوبوس را كنترل كرد و برای تعدادی از آنان نیز چنین رویدادی رخ داده بود اما رانندگان غالباً سرعت را در 110كیلومتر افزایش میدهند كه البته سرعت مجاز برای تردد در بیشتر جادههای برون شهری است اما همین موضوع موجب میشود تا هنگام بروز خطر نتوانند به موقع سرعت ماشین را كاهش دهند و به درستی اتوبوس را كنترل كنند.
آگاه نبودن رانندگان اتوموبیلهای سواری از قوانین جادهای
طبق قانون راهنمایی رانندگی تردد اتوبوس در باند یك با 40هزار تومان جریمه و در باند سه با 80هزار تومان جریمه همراه است بنابراین در صورت راه ندادن سایر اتومبیلها برای سبقت گرفتن راهی برای تغییر خط سرعت نداریم. بسیاری از رانندگان وسایل سواری از این قانون بیخبر هستند و باند وسط جاده را اشغال میكنند این موضوع نیز از دیگر مواردی است كه موجب بروز حادثه خواهد شد.
متهم اصلی كیست؟
ظاهراً متهم كردن اسكانیا در حادثه اخیر سادهترین راهكار موجود برای ندیدن مشكلاتی است كه صنعت حمل و نقل ایران با آن مواجه است، چنانكه رانندگان اتوبوسهای بین شهری میگویند سیستم برق رسانی این خودروها به شدت مستعد اشتعال است، باتری بیشتر آنان در كنار باك سوخت قرار دارد و مخزن گاز كولر در جلو اتوبوس نیز میتواند در صورت بروز تصادف موجب انفجار شود، مسئلهای كه تنها مختص خودرو اسكانیا نیست، برخی تحریمها و مشكلات گمركی باعث نرسیدن لاستیكهای مرغوب به بازار میشود و فرهنگ رانندگی در ایران نیز كماكان با مشكلات عمدهای روبروست. اتوبوس اسكانیا
در جادههای اروپا نیز تردد میكند و چنانكه میگویند دارای استانداردهای روز جهان است اما حجم تردد مسافر در ایران كه تقریباً غالباً بر دوش اتوبوسهای برون شهری است احتمال سوانح را نیز افزایش داده است.
اینك سوال مهم اینجا است كه چرا دولتهای پس از انقلاب تا این اندازه نسبت به گسترش راه آهن بین شهری بیتفاوت بودهاند تا مجبور باشیم تردد مسافرانمان را یا برعهده توپولوفهای روسی بگذاریم و یا اسكانیای سوئدی؟
مطابق تمام آمارهای موجود حمل و نقل ریلی امنترین راه تردد در جهان است، در این میان باید پرسید سهم ایران از این صنعت چقدر است و دولتها تا چه اندازه بر روی گسترش راه آهن سرمایهگذاری كردهاند.
دولت دهم با درآمد بیسابقه نفتیاش چند كیلومتر به راه آهن ایران افزود؟ و دولت یازدهم در اینباره چه برنامههایی در دستور كار دارد؟ به نظر میرسد تا زمانی كه زیرساختهای حملونقل جادهای اصلاح نشود متهمكردن هرازگاه توپولوف یا اسكانیا درمانی برای جادههای ایران نخواهد بود.