◄ مدیریت بحران؛ از آمال تا اعمال!
تیننیوز|کمند روستا: داغ واقعه دلخراش پلاسکو هنوز تازه بود که خبر از حادثه سقوط بهمن و گرفتاری تعدادی از هموطنان در کولاک جاده آبعلی و کشته شدن چند هموطن و یکی از راهداران در حین امدادرسانی به حادثهدیدگان، آمد.
اگر چه این واقعه داغ تازهای بر سینه ملت ایران بود اما آنقدر حادثه پلاسکو بزرگ بود که این حادثه غمانگیز در مقابل آن نمودی نیافت.
در گیر و دار خبرهای امدادرسانی به در راه ماندگان بود که صحبتهای مدیرعامل جمعیت هلال احمر همدان با روزنامه شهروند مورد توجه واقع شد، مدیرعاملی که با صراحت در مورد بحرانی که در پی برف و کولاک شدید در بهمن ماه امسال رخ داد و موجب گرفتاری تعداد زیادی از هوطنان مان در جادهها شد، گفته بود: « اگر تمام امدادگران و راهداران را هم جمع کنیم با این فرهنگ نمیتوانیم از بحرانی همچون بحرانهای اخیر خارج شویم.»
شاید اشاره این مدیر به بیتوجهی مردم به هشدارهای هواشناسی بود که برف و باران و کولاک را پیشبینی کرده و تاکید فراوانی بر پرهیز از سفر غیر ضروری کرده بود که متاسفانه از سوی مردم جدی گرفته نشده بود.
اگرچه به نظر میرسید مسئولان هم در مواجهه با این بحران آنچنان که باید آماده نیستند و عمق بحران این شک را ایجاد میکرد که شاید آنها نیز آنچنان که باید و شاید این هشدارها را جدی تلقی نکردهاند چرا که تعدادی از شهرها در مقابل بارشهای هر چند ناچیز غافلگیر شدند و این نشان از عدم آمادگی مسئولان داشت.
رفتار مردم در طی بحران برف و کولاک بهمن ماه به وضوح نشان داد که مردم در قبال هشدارها بیتوجه هستند و علیرغم توسعه سامانههای هوشمند حملونقلی بدون استفاده از آنها و بدون مدیریت سفر میکنند اما اتفاقات زیادی نیز رخ میدهد تا به این نتیجه برسیم که کشور ما به طور کلی توانایی کافی در مدیریت بحران را ندارد و از این نظر از شاخصهای جهانی بسیار عقبتر است.
بر این اساس شاید قدری این صحبتهای بهروز کارخانهای مدیرعامل جمعیت هلال احمر استان همدان که میگوید «هم در حادثه پلاسکو و هم در حوادث اخیر شاهد عدم فهم صحیح مردم در مواجهه با بحران بودیم»، غیر منصفانه باشد.
برای تایید این دیدگاه میتوان به صحبتهای رئیس اداره حمل و نقل مسافر اداره کل راهداری و حملونقل جادهای استان اصفهان با تیننیوز، استناد کرد که گفته است «با توجه به اینکه دو سیستم مقابله با یخ زدگی و زدودن یخ به نامهای آنتی آیسینگ و دِآیسینگ وجود دارد و عملا در کشور ما هنوز سیستم آنتی آیسینگ و امکانات مورد نیاز آن بهکارگیری نشده است، متاسفانه در زمستان عملا و در بیشتر مواقع با عملیات در حین بارش یا بعد از بارش با برف و یخ در سطح جاده مقابله می شود که در این حالت در بازههای زمانی هوای خیلی سرد یا بارش سنگین دچار مشکل می شویم. در صورتی که
در سیستم آنتی آیسینگ عملا در زمان بارش سطح جاده مشکل چندانی به غیر از خیس شدن در اثر بارش نخواهد داشت.»
کیوان رحیمی همچنین یادآوری کرده است: «در سیستم آنتی آیسینگ براساس پیشبینی دقیق و صحیح پیش از بارندگیها سطح جادهها درحالیکه خشک هستند به مواد ضد یخ زدن آغشته میشود و در صورت بارش سطح جاده یخ نمیزند در حالیکه در کشور ما پس از بارشهای سنگین و یخ زدن جادهها به مقابله با برف و کولاک می رویم آنهم با امکانات سطح متوسط »!
این کارشناس حملونقل «کمبود امکانات در حوزه پیشبینیها و حوزه راهداری و عدم اعتماد مردم را در جهت مقابله یا پیشگیری با حوادث» میداند.
بر این اساس بیراه نیست اگر گفته شود بخش عظیمی از مشکلاتی که به عنوان مشکلات فرهنگی مردم یاد میشود ناشی از عدم اعتماد آنها به پیشبینیها و هشدارهایی است که در این زمینه داده می شود، که به علت اشتباهاتی که به طور مکرر در وقوع آنها رخ داده، نمود یافته است.
بنابراین راهکار پیشنهادی مدیرعامل جمعیت هلال احمر همدان که که گفته است «باید فهم و درک مردم را بالا برد و در این خصوص هم باید آموزش داد و هم باید کسانی را که موجب ایجاد بحران برای کشور می شوند تنبیه و جریمه کرد». نمیتواند راهکار درستی باشد وقتی هنوز در حیطه امکانات پیشبینی و راهداری و پیشگیری حرف آنچنانی برای گفتن نداریم.