کاهش چشمگیر مصرف سوخت با جایگزینی ۳۰ هزار کشنده فرسوده

به گزارش تین نیوز به نقل از مهر، بر اساس آخرین آمارها، از مجموع حدود ۴۸۴ هزار دستگاه کامیون و کشنده فعال در جاده های کشور، ۳۷۱ هزار و ۱۴۹ دستگاه سن کمتر از ۲۵ سال دارند، ۴۳ هزار و ۷۲۲ دستگاه بین ۲۶ تا ۴۰ سال سن دارند و ۶۹ هزار و ۴۶۴ دستگاه بیش از ۴۱ سال عمر دارند که از این تعداد، ۱۳ هزار دستگاه بالای ۵۰ سال سن دارند.

رشد ۲۹ درصدی کامیون های فعال در جاده طی ۴ سال

در همین راستا بررسی ها نشان می دهد که تعداد کامیون های فعال از ۳۶۰ هزار دستگاه در سال ۱۳۹۹ به ۴۶۵ هزار دستگاه در سال ۱۴۰۳ افزایش یافته است که نشان دهنده رشد ۲۹ درصدی است.

سهم بار هر کامیون به طور میانگین از ۱۳۸۹ تن در سال ۱۳۹۹ به ۱۲۹۰ تن در سال ۱۴۰۳ کاهش یافته است (افت ۷ درصدی).

همچنین بررسی وضعیت ۶ ماهه سال ۱۴۰۴ به نسبت ۶ ماهه سال ۱۴۰۳ نشان می دهد که در نیمه نخست امسال ۱۸.۶ میلیون سفر -بر اساس تعداد بارنامه صادره- صورت گرفته که نسبت به مدت مشابه پارسال -۱۸.۱ میلیون سفر- ۲.۷ درصد رشد را نشان می دهد.

میزان بار جا به جا شده با بارنامه نیز در این مدت ۲۸۸.۴ میلیون تن بود که نسبت به مدت مشابه پارسال -۲۸۳.۳ میلیون تن- رشد ۱.۸ درصدی یافته است.

تعداد ناوگان فعال باری نیز از ۴۶ هزار دستگاه در نیمه نخست پارسال به ۴۸۴ هزار دستگاه در نیمه نخست امسال رسیده که بیانگر رشد ۱۱ درصدی است.

تعداد رانندگان بخش حمل و نقل کالا هم از ۴۵۹ هزار نفر به ۵۶۰ هزار نفر رسیده که افزایش ۲ درصدی را نشان می دهد.

تعداد سفر هر کامیون با بارنامه از ۹۰ سفر در سال ۱۳۹۹ به ۸۳ سفر در سال ۱۴۰۳ کاهش یافته است (افت ۷ درصدی).

متوسط مسافت طی شده با بارنامه در هر سفر از ۵۰۰ کیلومتر به ۴۸۴ کیلومتر کاهش یافته است (افت ۳ درصدی).

میانگین مسافت سالانه هر کامیون با بارنامه از ۴۴ هزار و ۸۷۶ کیلومتر به ۴۰ هزار و ۳۹۱ کیلومتر کاهش یافته است (افت ۱۰ درصدی).

فعالیت ۵۶۰ هزار راننده کامیون

همچنین بررسی عملکرد ۶ ماهه نخست ۱۴۰۴ نیز نیان می دهد که در نیمه نخست سال ۱۴۰۴، ۱۸.۶ میلیون سفر بر اساس بارنامه صادر شده انجام شده است که نسبت به مدت مشابه سال گذشته (۱۸.۱ میلیون سفر) رشد ۲.۷ درصدی نشان می دهد.

میزان بار جابجا شده با بارنامه در این مدت ۲۸۸.۴ میلیون تن بوده که نسبت به مدت مشابه پارسال (۲۸۳.۳ میلیون تن) رشد ۱.۸ درصدی داشته است.

تعداد ناوگان فعال باری از ۴۶۴ هزار دستگاه در نیمه نخست سال گذشته به ۴۸۴ هزار دستگاه در نیمه نخست سال جاری افزایش یافته است (رشد ۱۱ درصدی).

تعداد رانندگان بخش حمل و نقل کالا نیز از ۴۵۹ هزار نفر به ۵۶۰ هزار نفر رسیده است (رشد ۲ درصدی).

صرفه جویی ۳۶ همتی در مصرف سوخت

بر این اساس با فرض پیمایش متوسط سالانه هر کشنده برابر ۸۰ هزار کیلومتر و صرفه جویی ۳۰ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر، هر کشنده در یک سال ۲۴ هزار لیتر سوخت صرفه جویی می کند.

با نوسازی ۳۰ هزار کشنده فرسوده، روزانه حدود ۲ میلیون لیتر سوخت صرفه جویی می شود.

با فرض ما به التفاوت قیمت تمام شده هر لیتر گازوئیل با قیمت فعلی حدود ۵۰ هزار تومان، صرفه جویی اقتصادی سالانه حدود ۳۶ همت خواهد بود.

الزامات قانونی نوسازی ناوگان

برای نوسازی ناوگان جاده ای کشور، چند الزام قانونی و برنامه اجرایی تدوین شده است:

هیئت وزیران در مصوبه شماره ۱۱۱۱۶۶ مورخ ۱۳/ ۰۷/ ۱۴۰۴‬ برنامه جامع تأمین و تخصیص حامل های انرژی شبکه حمل و نقل را تصویب و تکلیف اسقاط ۸۵ هزار ناوگان دیزلی تا پایان برنامه هفتم را تعیین کرده است.

ماده ۵۶ قانون برنامه هفتم توسعه نوسازی ۱۱۰ هزار ناوگان حمل و نقل جاده ای را الزامی کرده است.

قوانین مرتبط با ناترازی انرژی، مدیریت مصرف سوخت و قانون هوای پاک نیز از دیگر الزامات نوسازی ناوگان فرسوده محسوب می شوند.

مطابق قانون ساماندهی صنعت خودرو (مصوبه ۱۴۰۲، مواد ۱۰ و ۱۱) و آئین نامه اجرایی آن، واردات کشنده با ارائه گواهی اسقاط معادل مجاز اعلام شده است.

بند (ب) ماده ۵۹ قانون برنامه هفتم اجازه واردات کشنده زیر ۱۰ سال را به شرط اسقاط متناظر یک کشنده فرسوده داده است.

مصوبه شورای اقتصاد سال ۱۴۰۲ نوسازی ۸۵ هزار ناوگان دیزلی، شامل ۲۰ هزار کشنده را از محل سرمایه گذاری و مشروط به اسقاط کشنده متناظر پیش بینی کرده است.

همچنین احتمالاً مانده ظرفیت بند (ث) تبصره ۱۰ قانون بودجه ۱۴۰۳ شامل واردات ۵ هزار کشنده زیر ۵ سال سن بدون نیاز به اسقاط است.

مشکلات افزایش تعداد ناوگان

البته باید توجه داشت که رشد بدون سیاستگذاری دقیق تعداد ناوگان، مشکلات متعددی ایجاد می کند که از جمله آنها باید به موارد زیر اشاره کرد.

- بهره وری ناوگان کاهش یافته و کم باری در طول سال افزایش یافته است.

- رانندگان با زمان خواب و معطلی طولانی در پایانه ها مواجه شده اند.

- بومی گرایی در توزیع بار بین استان ها و شهرستان ها افزایش یافته و درگیری فیزیکی بین رانندگان شدت گرفته است.

- درخواست برای توسعه سالن های اعلام بار افزایش یافته و فساد در توزیع بار بیشتر شده است.

- سطح درآمد رانندگان کاهش یافته و حقوق آنان تضییع شده است.

- صاحبان کالا به دلیل افزایش تعداد ناوگان از رانندگان سوءاستفاده کرده اند که باعث افزایش مصرف سوخت و زیان اقتصادی شده است.