◄ کاهش هزینه و زمان حمل و نقل، راهکار ایجاد جذابیت برای ترانزیت ریلی نسبت به ترانزیت جاده ای
در فضایی که به علت پایین بودن نرخ گازوییل، حمل و نقل جاده ای از نظر هزینه، مزیت رقابتی مطلق دارد، مدیران راه آهن می توانند با عملکرد و تصمیمات خود سهم حمل و نقل ریلی از ترانزیت را بهبود بخشند و به اهداف برنامه هفتم توسعه نزدیک نمایند.
سهیل مصباح: حمل و نقل ریلی و جاده ای دو روش اصلی برای ترانزیت زمینی محموله های تجاری به حساب می آیند. کشورهای توسعه یافته با فراهم کردن تسهیلات و مشوق ها برای حمل و نقل باری ریلی، سعی در انتقال بیشتر محمولات به صورت ریلی دارند چرا که این روش حمل و نقل از نظر هزینه، ترانزیت پایدار و مسائل زیست محیطی برای کشور مزایای بسیاری دارد. برای تشویق صاحبان کالا برای استفاده از حمل و نقل ریلی، مشوق هایی مانند کاهش هزینه، کاهش زمان یا رفع محدودیت ها صرفا می تواند جذابیت این روش حمل و نقل را افزایش دهد.
در حمل و نقل ریلی، دو نوع هزینه اصلی برای صاحب کالا وجود دارد، یک هزینه حق دسترسی به شبکه ریلی که توسط راه آهن جمهوری اسلامی ایران دریافت می شود و هزینه حق مالکانه که توسط صاحب واگن دریافت می شود. مجموع این دو هزینه با عنوان کرایه حمل و نقل ریلی شناخته می شود. مجموع این عدد معیاری برای مقایسه با حمل و نقل جاده ای به حساب می آید تا صاحب کالا یا فورواردر بتواند نحوه حمل کالا را انتخاب نماید.
همانطور که در جدول فوق مشخص است، سه مسیر اصلی برای ترانزیت خارجی ریلی وجود دارد، در مسیر اول از نظر هزینه ای و زمانی حمل و نقل جاده ای مزیت دارد، بنابراین با تعرفه های موجود ترانزیت ریلی در این مسیر به خصوص برای کانتینر، جذابیتی ندارد. در مسیر دوم برای کالای کانتینری با وجود آنکه از نظر هزینه ای مزیت نسبی وجود دارد، اما به دلیل زمان حمل و نقل بسیار بالاتر بیشترین صاحبان کالا و فورواردرها حمل و نقل جاده ای را ترجیح می دهند.
در مسیر سوم که به تازگی عملیاتی شده است، با توجه به تقاضای بالای بار در بخش جاده ای که مهم ترین علت وقوع آن اختلافات پاکستان و طالبان می باشد، حمل و نقل ریلی مزیت هزینه ای دارد اما همچنان در بحث زمانی اختلاف فاحشی وجود دارد.
راه آهن جمهوری اسلامی ایران از دو منظر می تواند برای مسیرهای ترانزیتی مذکور جذابیت ایجاد نماید، اول از طریق متعادل سازی نرخ حق دسترسی و ایجاد مزیت رقابتی در بحث هزینه، دوم به وسیله بهینه سازی سیر و حرکت واگن های باری در کریدورهای مذکور می تواند جذابیت زمانی ایجاد کرده و از طرفی با کوچک سازی چرخه بازگشت واگن، امکان کاهش هزینه حق مالکانه به صاحبان واگن داده می شود.
در فضایی که به علت پایین بودن نرخ گازوییل، حمل و نقل جاده ای از نظر هزینه، مزیت رقابتی مطلق دارد، مدیران راه آهن می توانند با عملکرد و تصمیمات خود سهم حمل و نقل ریلی از ترانزیت را بهبود بخشند و به اهداف برنامه هفتم توسعه نزدیک نمایند.
