◄ ۶ مسیر کریدوری جایگزین برای تجارت ایران تعریف شد
در شرایطی که تحولات ژئوپلیتیکی و محدودیت های ناشی از تنش های نظامی، مسیرهای سنتی تجارت را با اختلال مواجه کرده است، سیاست گذاران تجاری کشور به دنبال بازطراحی شبکه های حمل ونقل و شناسایی مسیرهای جایگزین هستند.
سازمان توسعه تجارت ایران در همین راستا از تعریف شش مسیر کریدوری جدید برای تسهیل تجارت خارجی خبر داده است؛ مسیری که هدف آن کاهش هزینه و زمان جابه جایی کالا و افزایش تاب آوری تجارت کشور در شرایط بحران عنوان می شود.
به گزارش تین نیوز، سید علی امامی، مدیرکل دفتر آماد و پشتیبانی سازمان توسعه تجارت ایران، با اشاره به مفهوم کریدورهای تجاری می گوید این مسیرها تنها یک راه جغرافیایی ساده نیستند، بلکه شبکه ای از خدمات حمل ونقلی، لجستیکی و پشتیبانی تجاری را شامل می شوند که امکان انتقال پایدار کالا را فراهم می کنند. به گفته او، کریدور در واقع مسیری است که علاوه بر جابه جایی کالا، مجموعه ای از خدمات پشتیبانی تجارت را نیز در بر می گیرد و همین موضوع آن را به یکی از ارکان مهم در مدیریت تجارت خارجی تبدیل می کند.
اهمیت بازتعریف این مسیرها در سال های اخیر بیش از گذشته نمایان شده است. اختلال در زنجیره های تأمین جهانی پس از همه گیری کرونا و همچنین تنش های ژئوپلیتیکی در منطقه، بسیاری از مسیرهای سنتی حمل ونقل را با محدودیت مواجه کرده است. در چنین شرایطی، وابستگی صرف به یک یا چند مسیر مشخص می تواند تجارت کشورها را با ریسک های جدی روبه رو کند. از همین رو بسیاری از کشورها به سمت تنوع بخشی به مسیرهای حمل ونقل و ایجاد کریدورهای جایگزین حرکت کرده اند.
ایران نیز از این روند مستثنی نیست. به ویژه در دوره جنگ تحمیلی و محدودیت هایی که برای استفاده از برخی مسیرهای دریایی ایجاد شد، ضرورت تعریف مسیرهای جایگزین بیش از گذشته احساس شد. مسیرهای دریایی به طور سنتی ارزان ترین و مهم ترین مسیرهای تجارت بین المللی محسوب می شوند، اما شرایط جنگی و ناامنی های منطقه ای می تواند استفاده از این مسیرها را با محدودیت هایی همراه کند. همین مسئله باعث شده است که توجه به مسیرهای زمینی و ترکیبی در دستور کار سیاست گذاران تجاری قرار گیرد.
امامی در این زمینه تأکید می کند که ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی و برخورداری از مرزهای زمینی گسترده با کشورهای همسایه، ظرفیت قابل توجهی برای توسعه کریدورهای زمینی دارد. به گفته او، در شرایطی که امکان بهره گیری از مسیرهای دریایی کاهش پیدا می کند، این مرزهای زمینی می توانند نقش جایگزین را ایفا کرده و مسیرهای تازه ای برای انتقال کالا ایجاد کنند.
بر همین اساس، سازمان توسعه تجارت ایران شش مسیر جایگزین کریدوری را شناسایی و طراحی کرده است. هدف از این اقدام آن است که مسیرهای جدید به گونه ای معرفی شوند که برای تجار و بازرگانان از نظر اقتصادی قابل استفاده باشند. به گفته امامی، این مسیرها می توانند علاوه بر تسهیل تجارت، فرصت هایی برای اشتغال، سرمایه گذاری و توسعه صنعتی در مناطق مختلف کشور ایجاد کنند.
یکی از محورهای مهم در این سیاست گذاری، تقویت کریدورهای بین المللی شمال–جنوب و شرق–غرب است؛ مسیرهایی که در صورت فعال سازی کامل می توانند ایران را به یکی از حلقه های کلیدی در شبکه ترانزیت منطقه تبدیل کنند. توسعه این کریدورها نه تنها به تجارت داخلی کمک می کند، بلکه امکان اتصال بازارهای آسیایی، اروپایی و منطقه ای را نیز فراهم می آورد.
در همین راستا، سازمان توسعه تجارت ایران در حال انجام رایزنی با کشورهای منطقه و شرکت های حمل ونقلی بین المللی است تا استفاده از مسیرهای جایگزین با هزینه و زمان کمتر امکان پذیر شود. این مذاکرات بخشی از تلاش گسترده تر برای ایجاد مسیرهای تجاری پایدار در شرایطی است که تحولات سیاسی و امنیتی می تواند مسیرهای سنتی حمل ونقل را با چالش روبه رو کند.
در مجموع، تعریف کریدورهای جدید را می توان تلاشی برای افزایش انعطاف پذیری تجارت ایران در برابر بحران ها دانست. تجربه سال های اخیر نشان داده است که پایداری تجارت تنها با تکیه بر یک مسیر یا یک شیوه حمل ونقل ممکن نیست و کشورها ناگزیرند شبکه ای متنوع از مسیرها و کریدورها را در اختیار داشته باشند. در چنین شرایطی، بازتعریف کریدورهای تجاری می تواند به ابزاری راهبردی برای حفظ جریان تجارت، کاهش هزینه ها و افزایش امنیت اقتصادی کشور تبدیل شود.
