مردم باید مطلع میشدند که با چه اقتصادی مواجه هستند
وبلاگ تین نیوز، عباس آخوندی | با تجربه موفقی که در آمریکا هنگام مواجهه با بحران اقتصادی سال 2007 میلادی شاهد بودیم، باید در ابتدای دولت یازدهم که «رکود تورمی»، متغیرهای کلیدی اقتصاد را از کار انداخته بود، «وضعیت فوقالعاده» اعلام میشد تا مسیر مسطح و سادهتری برای اصلاح سیاستهای غلط گذشته، پیش رو قرار میگرفت.
اگر شرایط کنونی اقتصاد ایران در هر کشوری وجود داشت، دولت آن کشور قطعا با تشخیص «بحران اقتصادی»، حالت فوقالعاده اعلام میکرد تا کل جامعه را برای بازنگری جدی در سیاستها، آماده و همراه خود سازد. آنچه این عضو کابینه با استناد به آن، وضعیت کنونی را عین «بحران مالی و اقتصادی» میداند، مجموعهای از حداقل 4 مولفه شامل «حجم معوقات بانکی، قدرت وامدهی بسیار پایین بانکها، سطح نزولی نرخ رشد اقتصادی و مُردگی در خاصیت اهرمی بودجه سالانه» است که برآیند این نیروها در عمل، رکود تورمی را رقم زده است.
در حال حاضر قدرت وامدهی سیستم بانکی به 2/ 12 درصد تولید ناخالص داخلی کشور رسیده که کمترین توان تامین مالی حتی در مقایسه با کشورهای خیلی فقیر و محروم به حساب میآید. براساس اعداد و ارقام بانك جهانی، توان وامدهی بانكها در ایران معادل 2/ 12 درصد تولید ناخالص داخلی كشور است كه البته این سهم فوقالعاده پایین، تا همین چند سال پیش چیزی حدود 3/ 37 درصد بود؛ اما از سال 2009 میلادی به شدت سقوط كرد.
این در حالی است كه نسبت میزان پرداخت تسهیلات بانكی به تولید ناخالص داخلی در كشورهای با درآمد كم معادل 5/ 28 درصد، در كشورهای با درآمد متوسط 86 درصد، در كشورهای با درآمد بالا 159 درصد و در كشورهای بسیار فقیر و محروم 2/ 15 درصد است؛ بنابراین ما در ایران با بحران جدی وامدهی بانكها روبهرو هستیم و با این توان 2/ 12 درصدی تسهیلاتدهی، نمیتوانیم انتظار رشد اقتصادی مطلوب را داشته باشیم.
برای دستیابی به رشد اقتصادی 6 درصد، باید بنیه تسهیلاتدهی بانکها حداقل به 80 درصد تولید ناخالص داخلی کشور برسد و نسبت فعلی میزان وام به GDP، حداقل 7/ 6 برابر شود. در آمریکا و برخی کشورها بلافاصله پس از رویت علایم وخیم در متغیرها و مولفههای اقتصاد، دولت وضعیت بحران اقتصادی اعلام میکند تا جامعه را برای بازنگری در برنامهها و سیاستها آماده سازد.
اقتصاد ایران تحتتاثیر دو طرح اقتصاد برانداز مسکنمهر و هدفمندی یارانهها، به شدت با تنگنای مالی روبهرو شده و مجموعه بخشهای اقتصادی بهخاطر تبعات این بحران فلج شدهاند. هدفمندی یارانهها از همان روز اول با کسری منابع روبهرو شد و امسال نیز بودجه سالانه کشور را تحتتاثیر قرار داده طوریکه قدرت عملکرد اهرمی بودجه برای حمایت و پشتیبانی مالی از پروژههای عمرانی از دست رفته است.
در این وضعیت بحران مالی، اگر حالت فوقالعاده اقتصادی اعلام شود، راحتتر میتوان جامعه را برای نحوه عبور از شرایط دشوار فعلی، مدیریت و هدایت کرد. از طرفی، طرح مسکنمهر نیز به استقراض گسترده از بانک مرکزی و رشد نقدینگی و در نتیجه تورم فزاینده منجر شد. در این میان، بدهی 200 هزار میلیارد تومانی به بانکها در کنار حجم سنگین معوقات بانکی، چالش دیگری است که برای حل آن لازم است «بازار بدهی» ایجاد شود تا بدهیها مورد معامله و داد و ستد قرار بگیرد و از این طریق، روند احیای منابع بانکی در حبس آغاز شود.
در جهان دولتها برای اعلام وضعیت «بحران اقتصادی»، تصمیم بسیار بزرگی اتخاذ میکنند که به شجاعت نیاز دارد؛ در ایران نیز خیلی زودتر از این، مردم باید مطلع میشدند که با چه اقتصادی مواجه هستند و اینکه، سیاستهای غلط گذشته، اقتصاد را در چه وضعیتی قرار داده است. صراحت در بیان واقعی شرایط اقتصاد کشور و اعلام وضعیت فوقالعاده اقتصادی فوایدی به همراه دارد از جمله اینکه باعث میشود همچون تجربه آمریکا و کره، یک سازمان مجزا با ماموریت ویژه برای بهبود اوضاع تشکیل شود و در اولین قدم، برای گره کور معوقات بانکی و اصلاح ساختار بانکها چارهجویی کند
چرا که ساختار موجود، خود معلول «عدم اعلام بحران مالی و اقتصادی» است.
در کره و آمریکا، تجربیات موفقی درخصوص تشکیل ساختار مستقل برای بازسازی وضعیت بانکها وجود دارد، پینگ پنگ چندین و چند سالهای که بین نظام بانکی، دولت و قوهقضائیه از بابت نحوه وصول مطالبات بانکی و بدهیهای معوق وجود دارد، جز از طریق تاسیس سازمان مجزا و مستقل، حل نخواهد شد. در این میان، اگر دست روی دست بگذاریم، باید مدام جواب گروهی را که خواستار ادامه سیاستهای غلط گذشته هستند، بدهیم.
برگرفته از خبر دنیای اقتصاد
جناب وزیر - حرفهای اقتصادی درستی بیان می فرمایید که مربوط به اقتصاد کلان است ولی در حوزه تحت وزارت شما بررسی کنید در همین دو ساله چه تصمیمات غلطی گرفته شده که سالها مردم و اقتصاد کشور باید تاوان این تصمیمهای نادرست را بگیرند. چرا پژوهشکده حمل و نقل هنوز در حال رکود کاری است؟ چرا توسعه بنادر کوچک و چند منظوره سواحل جنوبی تعطیل است؟ آیا توسعه دریامحور به معنای توسعه بنادر بزرگ است؟ طرحهای بدون توجیه ریلی کلنگ می خورند ولی طرحهای موجه قبلی بلا تکلیف و راکد مانده اند. برنامه های اقتصاد مقاومتی چه وقت اجرایی می شوند؟ چرا دنبال همدلی و همزبانی با بدنه کارشناسی بخش حمل و نقل نیستید؟ وعده دادید که نهاد رگولاتوری ریلی تاسیس می شود پس چه شد؟ پروژه راه آهن آمل را که شروع کرده اید چاه ویلی است که بدتر از آزادراه تهران - شمال دهها سال گرفتاری آن بر دوش دولتهای بعد خواهد بود. آیا انقلاب ریلی اینطوری حاصل می شود؟ مگر وعده ندادید که ارزیابی از ادغام دو وزارت تهیه می کنید و در اختیار نهادهای مسئول می گذارید. چرا فرصت تفکیک دو وزارت در ابتدای دولت یازدهم را تلف کردید که شاید دوباره این فرصت فراهم نشود. طرح جامع حمل و نقل را که رها کرده اید باعثادامه بی برنامه گی در این دولت و دولتهای بعد است. اداره بعضی از شرکتهای دولتی را به افرادی سپرده اید که توان آن را ندارند و ارزیابی از عملکرد آنها ندارید و چه استیضاح بشوید و چه نشوید زمان وزارت شما رو به خاتمه است و فرصت استفاده از تسهیلات فاینانس را از دست داده اید.
سلام به یاد مسعود شصت چی افتادم که من از اول اشتباه بودم آقای آخوندی هم چون هم فوق العاده سیاسی هستند و هم تمام توان خود را در حل مشکلات اقتصادی بانکها و موسسات اعتباری و سرمایه گذاری صرف میکنند بهتر بود وزیر اقتصاد. رییس بانک مرکزی و یا وزیر کشور بودند شاید منافع بیشتری از مملکت زایل میکردند. البته من هم از اول اشتباه بودم؟؟؟؟؟؟؟؟؟ آقای روحانی توافق هم شکر خدا انجام شد لطفا ارزیابی از وزیران داشته باشید که قطعا دارید و افراد اشتباهی انتخاب و معرفی نکنید