برنامهریزیها منطبق بر واقعیتها نیست
وبلاگ تین نیوز | مدتی است تدوین لایحه برنامه ششم توسعه در دستور كار دولت قرار گرفته و آذرماه امسال مرحله اول رسیدگی به برنامه ششم توسعه کشور آغاز خواهد شد و براساس پیشبینی انجامشده تا پایان شهریور سال آینده برنامه ششم تصویب میشود. سال 94 سال پایان برنامه پنج ساله پنجم است از این رو برنامه ششم باید تا آن موقع نهایی و آماده اجرا شود. در گپی كوتاه با علیمحمد احمدی نایبرئیس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی به این موضوع پرداختیم كه در پی میآید.
برنامه ششم توسعه در حال تدوین است، به نظر شما چه اولویتهایی در این برنامه باید بیشتر مد نظر قرار گیرد؟
آسیبشناسی از نحوه اجرای برنامههای توسعه مقدمه نگارش برنامه ششم توسعه است که باید به جای بلندپروازیهای آرمانگرایانه، برنامههای توسعه مبتنی بر واقعیتها نوشته شود. هم چشمانداز بیستساله را داریم و هم بعد از جنگ 5 برنامه را پشت سر گذاشتهایم اما در طول این ۳۰ سال حداکثر نرخ رشدی که تجربه کردهایم نزدیک به 3 درصد بوده است در صورتی که ظرفیت بالقوه اقتصاد ما میتواند تا نرخ رشد ۱۲ درصد را هم پاسخگو باشد. قرار بوده ما از
نظر اقتصادی، تولید علم، فناوری، صادرات و بسیاری از مقولاتی که به شکل کمی و هدفگذاری شده در چشمانداز آمده قدرت اول منطقه باشیم اما متاسفانه آنچه تاکنون خروجی بوده با آنچه ما طراحی کردهایم فاصله جدی دارد. معاونت برنامهریزی پس از آسیبشناسی برنامههای اجرا شده باید در مسیری که برای توسعه کشور در قالب برنامهها دنبال میکنیم تغییرات ساختاری ایجاد کند و ضمنا از سیاستهای ابلاغی رهبری در حوزه اقتصاد مقاومتی استفاده کند و جایی که قوانین مزاحم است یا نباید یک مسیر را دنبال میکردیم مسیر جدیدی باز کند و به چالاکی اقتصاد کمک کند.
در جریان تدوین برنامه ششم توسعه باید به شرایط جهانی نیز نگاه شود، وقتی ما اطرافمان را نگاه میکنیم، برخی کشورهای منطقه را میبینیم که در زمان طراحی چشمانداز 20 ساله جایگاهی به مراتب پایینتر از ما داشتند اما اکنون به سرعت و رو به جلو حرکت میکنند. طبیعتا ما باید در این زمینه توجه جدی داشته باشیم و مسیری را دنبال کنیم که بتوانیم با نرخ رشد بالاتر و با تلاش بیشتر به اهداف توسعهایمان برسیم.
منظور از بلندپروازیهای آرمانگرایانه چیست؟
برنامهریزی آرمانگرایانه از آسیبهای تدوین برنامههای توسعه است و متاسفانه برنامهریزیهای ما منطبق بر واقعیتهای موجود نیست. اگر چند برنامه توسعه قبل از برنامه پنجم را ببینیم غیراز برنامه سوم که اهداف آن تا حدودی کمی بوده و آن را به شکل کمی دنبال کردهایم، در برنامههای چهارم و پنجم هیچ هدفگذاری کمی وجود نداشته که بدانیم کجا هستیم و به کجا میرویم. به جای اینکه متنهای گسترده، ادبیات جذاب و بلندپروازیهای آرمانگرایانه در طراحی برنامهها داشته باشیم،
برنامهها را مبتنی بر واقعیتها، عملکرد اقتصاد و ظرفیتهای بالقوهای که میتواند بالفعل شود بنویسیم که جای آن در سیستم برنامهریزی ما خالی است.
بسته پیشنهادی دولت در رابطه با خروج از ركود تورمی در مجلس در حال بررسی است، در مورد این بسته چه نظری دارید؟
اقتصاد تنها با یک بخشنامه از رکود خارج نمیشود و برنامهریزی برای خروج از رکود تورمی، در فضای تورم تکرقمی، فشار چندانی به مردم وارد نمیکند. برای خروج اقتصاد از رکود تورمی باید یک بسته ترکیبی سیاست پولی و مالی اجرا شود. رکود در کشور فرسایشی بوده و دولت و مجلس با علم به این موضوع، به فکر راهکارهای عملی هستند، خوشبختانه اکنون دلایل بروز این عارضه مشخص شده و به همین دلیل حل آن آسانتر است. بهطور مثال سیاستهای مالیاتی، گمرکی، نظام
بانکی، تورم بازارهای کالا، پول و سرمایه، اختلالات جدی در روند کسب و کار به وجود آورده که نمونه آن وضعیت کنونی بازار سرمایه است، در نهایت نیز نمیتوان با یک بخشنامه از رکود اقتصادی خارج شد. دستوری عملکردن در اقتصاد برابر با اتلاف وقت است. باید مشکلات فرارو را با اولویتبندی حل و به سمت مشکلاتی حرکت کرد که حل آنها آثار سریع و وسیع بر اقتصاد دارند. سر و سامان دادن به اقتصاد تا زمانی که نظام بانکی، مقررات، منابع و بورس به سمت تولید سوق پیدا نکردهاند غیرممکن است. البته در جامعه به دلیل مشکلاتی از قبیل فشار تورمی، توزیع نامناسب درآمد و شوکهای
اقتصادی، طرف تقاضا هم با مشکلاتی مواجه بوده و از همین رو نیازمند سیاستهای حمایتی هستیم.