|
کد خبر
۱۰۷۷۴۰
کپی شد
صنعت تعمیر کشتی نیازمند چکشکاری
تیننیوز| بیش از ۳۰هزار شناور سالانه در خلیجفارس تردد میکنند و بخش زیادی از این شناورها نیاز به امور تعمیراتی دارند؛ این یعنی ظرفیت بالای درآمدزایی در آبهای جنوبی کشور نهفته است با این حال به نظر میرسد یا اهمیت این منبع درآمد مهم هنوز برای مسئولان و فعالان این بخش آشکار نشده یا زیرساخت لازم برای صید درآمدهای تعمیر کشتی در کشور وجود ندارد زیرا نهتنها بازار بینالمللی که بازار داخلی تعمیرات کشتی نیز در ایران به گل نشسته و در حالی که ظرفیت تعمیر ۶۰۰ کشتی در سال و کسب بیش از ۳۰۰میلیارد تومان درآمد از تعمیرات داخلی کشتی در کشور وجود دارد،
سالانه حدود ۱۰۰میلیارد تومان از این راه درآمد کسب میکنیم؛ یعنی فقط از یکسوم ظرفیت فعلی استفاده میشود.
براساس آخرین گزارش منتشر شده از سوی صندوق توسعه صنایع دریایی درباره وضعیت تعمیرات کشتی در دنیا و ایران (گزارش سال ۹۳) سنگاپور، چین، امارات و بحرین مراکز اصلی و قدرتمند تعمیرات کشتی و انواع شناور در دنیا هستند که درآمدهای سرشاری از این محل کسب میکنند بهعنوان نمونه فقط یکی از شرکتهای کشتیسازی اماراتی در سال ۲۰۱۲م از راه تعمیر بخشی از ۳۲ هزار کشتی عبوری در خلیجفارس، بیش از ۲۳۵ میلیون دلار (حدود ۷۰۰ میلیارد تومان) درآمد کسب کرده است.
گزارش صندوق توسعه صنایع دریایی نشان میدهد سهم ایران در جذب درآمد تعمیرات شناورهای داخلی و عبوری بسیار ناچیز است. در ایران، اگرچه سالانه حدود ۶۰۰ کشتی و شناور نیاز به تعمیرات دارند اما در سال ۹۱ تعداد شناورهای اندازه متوسط تعمیر شده در داخل، کمتر از ۲۳۰ شناور بوده که درآمد حدود ۱۰۰میلیارد تومانی در این بخش نصیب کشور کرده است آنهم در شرایطی که براساس گزارش صندوق توسعه صنایع دریایی، ظرفیت کشتیسازیهای ایران در بخش تعمیرات شناورهای سایز کوچک و متوسط حدود ۵۸۰ شناور متوسط در سال است؛یعنی در ایران ظرفیت تعمیر همه کشتیهای داخلی در سال وجود دارد. همه این اعداد و ارقام نشان میدهد ایران نه تنها در تعمیرات کشتی در سطح بینالمللی عملکرد مناسبی نداشته بلکه بازار داخلی تعمیرات شناورها نیز چندان پررونق نیست با این حال با توجه به وجود زیرساختها و ظرفیتهای لازم، هنوز این امیدواری وجود دارد که ایران بتواند وارد گود تعمیرات کشتی در سطح منطقه شود. وزیر راه و شهرسازی نیز بهتازگی بر ضرورت ورود ایران به این حوزه تاکید کرده و گفته است با وجود ناوگان بزرگ کشتیرانی، ایجاد مرکز تعمیرات و نگهداری کشتی در بنادر ایران ضروری است تا بتوانیم یک نشان مهم در سطح بینالمللی برای ایران معرفی کنیم.
برای بررسی امکان عملی شدن پیشنهاد وزیر راه و شهرسازی و پاسخ به این پرسش که چرا ایران تاکنون نتوانسته از بازار ارزشمند تعمیرات کشتی جهان بهره لازم را ببرد، نظر حسن تیمورتاش، دبیر کل اتحادیه مالکان کشتی را جویا شدیم. او در گفتوگو با گسترش تجارت این مسئله را تایید کرد که ایران ظرفیت تبدیل شدن به مرکز تعمیر و نگهداری کشتی در منطقه را دارد و میتواند در این حوزه نشانسازی کند.
چرا نشانسازی نکردهایم؟
آنطور که تیمورتاش توضیح میدهد ایران میتواند در حوزه ساخت کشتیهای زیر ۳هزار تن و یدککش و تعمیر انواع کشتی تبدیل به نشان شود زیرا زیرساخت و توان این مسئله در کشور وجود دارد.
به گفته او، در حال حاضر ۳۵ محوطه بزرگ کشتیسازی در کشور وجود دارد که از جمله ظرفیتهای مهم ایران در حوزه کشتیسازی و تعمیرات کشتی است. این نشان میدهد که ظرفیتهای زیرساختی در این حوزه در کشور وجود دارد اما آنچه تعمیرات کشتی را با مشکل مواجه کرده مسائل مدیریتی و بلاتکلیفی است.
دبیرکل اتحادیه مالکان کشتی میگوید: از چند سال پیش از انقلاب کارگاههای کوچک تعمیرات کشتی در ایران تاسیس شد اما برنامهریزی در این زمینه تغییر کرد و به کشتیسازی روی آوردیم و نتوانستیم در این زمینه تبدیل به یک نشان شویم. به گفته تیمورتاش اگرچه در این شرایط و با امکانات فعلی کشور، توان ساخت شناور در ابعاد بزرگ (مانند نفتکش) را نداریم اما میتوانیم بر حوزه تعمیرات، پاکسازی، رنگآمیزی و... تمرکز کرده و آن را در اولویت قرار دهیم تا بتوانیم نشانسازی کنیم.
اهمیت وقتشناسی در تعمیرات
در زمینه توسعه تعمیرات کشتی در ایران، یکی از مسائل مهمی که به گفته تیمورتاش باید بر آن تمرکز شود، مسئله زمان یعنی تحویل بهموقع سفارشهاست. مالکان کشتی انتظار دارند در زمان مشخصی، کشتی به آنها تحویل داده شود تا بتوانند برنامهریزی لازم را برای فعالیتهای خود داشته باشند.
بنابراین برای اینکه در تعمیرات کشتی بتوانیم پیشبینی درست درباره امکانات لازم را داشته باشیم نیاز به گروهی از متخصصان داریم که وضعیت و نیازهای کشتی را پیش از قرار گرفتن روی داک (حوضچه ساخت و تعمیر) ارزیابی کنند. در غیراین صورت کشتی به مدت طولانی روی داک میماند و زیان مالی برای صاحب کشتی و فعالان حوزه تعمیر خواهد داشت. مشکلات مالی و نبود حمایتهای کافی از یک سو و بدعهدی بانکها در ارائه تسهیلات به کشتیسازیها، مانع دیگری در مسیر توسعه تعمیرات کشتی در ایران است. علاوه بر این تیمورتاش این نکته را هم یادآوری میکند که از دیگر مشکلات این است که نیازسنجی مناسبی در بخش کشتیسازی و تعمیرات کشتی نمیشود و به همین دلیل اقدامات در این بخش به طور معمول، به نتیجه مطلوب نمیرسد و همین مسئله موجب شده تجهیزات ایران در زمینه تعمیر کشتی با مشکلات فنی مواجه باشد.
از دیگر مسائلی که به گفته او مانع نشانسازی ایران در حوزه تعمیرات کشتی شده نبود برنامهریزی و اولویتبندی صحیح است که موجب صرف بیهوده زمان و هزینه در مسائلی میشود که ما را از مباحث مهم غافل کرده است.
نبود برنامهریزی کوتاه و بلندمدت در کشتیسازیها، تغییر پی در پی مدیران وتغییر برنامه و اولویتها در حوزه دریایی، استفاده نکردن از نظرات جامعه دریایی در تصمیمگیریهای کلان، شناخت نداشتن مسئولان و نمایندگان مجلس از دریا از دیگر مشکلاتی است که به گفته تیمورتاش تبدیل به مانعی برای توسعه دریامحور ایران در بخشهای مختلف از جمله حوزه تعمیر و نگهداری کشتی شده است.
مشکلات بازاریابی
آنچه تیمورتاش میگوید، نشان میدهد ایران هنوز نتوانسته در داخل به سمت توسعه بازار تعمیرات کشتی گام بردارد و راه زیادی تا بازارهای جهانی در این بخش دارد. این سخن را جمال میاحی، یکی دیگر از کارشناسان صنایع دریایی کشور نیز تایید میکند. او البته معتقد است هنوز امکانات زیرساختی برای تعمیر کشتیهای باری و نفتکشها با ظرفیت بالا در ایران وجود ندارد و برای تعمیر شناورهای کوچک نیز تجهیزات لازم مانند نیروی انسانی کافی، کارگاههای مجهز و قطعات یدکی وجود ندارد. این کارشناس نیز مانند تیمورتاش، بدقولی در تحویل سفارش را مانعی از توسعه تعمیرات کشتی در ایران میداند و یادآوری میکند به همین دلیل است که بخشی از شناورهای ایرانی برای تعمیرات، کشتیسازان داخلی را انتخاب نمیکنند و خارجیها هم به ایران نمیآیند.
او در این زمینه توضیح میدهد: مدت زمان تعمیرات ادواری کشتیها را حداکثر ۳۰ روز درنظر میگیرند. اگر تعمیرات بیش از ۳۰ روز طول بکشد علاوه بر اینکه درآمد شرکت کشتیرانی کاهش مییابد، اعتبار خود را در سطح بینالمللی نیز از دست میدهد. هنگامی که یک کشتی برای تعمیر برده میشود، مشخصاتش در سایتهای مختلف ثبت میشود.
اگر دیگران متوجه شوند که تعمیرات یک کشتی بهجای ۳۰ روز ۹۰ روز طول کشیده، تصور میکنند کشتی مشکل اساسی دارد در نتیجه در بازاریابی با مشکل مواجه میشود. بنابراین زمان تعمیر از نظر بازاریابی و درآمدزایی بسیار مهم است.
به گزارش گسترش تجارت، آمار و ارقام ارائه شده از سوی صندوق توسعه دریایی در سال ۹۳ نشان میدهد ایران میتواند فقط با تکیه بر تعمیر کشتیهای داخلی، سالانه حدود ۳۰۰میلیارد تومان درآمد از این محل داشته باشد و در کنار این درآمدزایی، بیش از ۳ هزار فرصت شغلی مستقیم و غیرمستقیم ایجاد کند.
سخن آخر...
آنطور که کارشناسان میگویند در امسال میلادی در کل جهان کشتیسازی با کاهش ۷میلیارد دلاری سفارش مواجه بوده؛ این نشان میدهد زمینه برای رونق بازار تعمیرات فراهم شده است. همچنین با توجه به بحران اقتصادی جهانی به طور قطع صنعت تعمیرات کشتی در جهان رشد خواهد داشت بنابراین فرصت برای توسعه صنعت تعمیرات کشتی فراهم است و ایران میتواند با تکیه بر زیرساختهای موجود و با اولویت قرار دادن این مسئله بر ساخت کشتی، به سمت کسب درآمد از این بازار پرسود گام بردارد.