چرا بازار تایر در التهاب است؟

در شرایطی که کارخانجات تولیدی میان لبه تیغ «زیان انباشته» و «افت ایمنی ناوگان جاده ای» گرفتار شده اند، فعالان این صنعت بر ضرورت ورود فوری دستگاه دیپلماسی و وزارت صمت برای شکستن بن بست های ترانزیتی و اصلاح سیاست های قیمت گذاری دستوری تأکید دارند؛ وضعیتی که بی توجهی به آن می تواند امنیت تردد در جاده های کشور را به مخاطره بیندازد.

توفان در زنجیره تأمین؛ وقتی هزینه حمل کانتینر ۲۰ برابر شد

به گزارش سرویس خودرو تین نیوز، بازار تایر ایران در ماه های اخیر تحت تأثیر نوسانات شدید نرخ نهاده ها و فشارهای لجستیکی قرار گرفته است. جمال میرزایی، رئیس انجمن صنعت تایر ایران در گفتگو با ایسنا با تشریح ابعاد بحران حمل ونقل، اعلام کرد که هزینه حمل هر کانتینر از مبدأ چین، از حدود ۱۲۵۰ دلار به مرز ۲۵ هزار دلار رسیده است.

میرزایی با بیان اینکه زمان تأمین مواد اولیه نیز از بازه های ۱۰ تا ۱۴ روزه، به حدود سه ماه افزایش یافته است، تصریح کرد: «متأسفانه مسیرهای جایگزین نیز گره گشا نبوده اند؛ ترانزیت ریلی به دلیل تأخیرهای زمانی غیرمنطقی پاسخگوی خطوط تولید نیست و واردات جاده ای از ترکیه نیز به دلیل کرایه های ۸ هزار دلاری و نرخ پایه بالای مواد اولیه در این کشور، هزینه نهایی را به شدت افزایش داده است.»

زیان تولیدکننده یا تورم تحمیلی؟

در کنار بحران لجستیک، رشد ۳۰۰ درصدی نرخ کائوچوی مصنوعی (SBR) و سایر نهاده های پتروشیمی از ابتدای سال جاری، عملاً فضای تنفس برای تولیدکننده باقی نگذاشته است. تولیدکنندگان تایر معتقدند افزایش ۳۰ تا ۳۵ درصدی قیمت های پایه که در ابتدای سال اعمال شد، تنها مُسکنی موقت بوده و شکاف عمیق میان قیمت های مصوب و هزینه های واقعی، زمینه را برای فعالیت واسطه ها و دلالان فراهم کرده است.

رئیس انجمن صنعت تایر تأکید می کند: «درخواست ما برای اصلاح قیمت ها، رویکردی برای سودجویی نیست؛ بلکه استراتژی بقای صنعت است. اگر قیمت گذاری دستوری بر اساس واقعیت های امروز زنجیره تأمین اصلاح نشود، توقف خطوط تولید، ریزش نیروی کار و در نهایت جهش های غیرقابل کنترل در بازار آزاد، سناریوی محتوم این صنعت خواهد بود.»

ایمنی ناوگان؛ قربانی قیمت گذاری دستوری

تایر به عنوان حلقه اصلی ایمنی در ناوگان حمل ونقل عمومی و باری، ارتباط مستقیمی با امنیت جاده ای دارد. کاهش قدرت خرید مصرف کنندگان که ناشی از افزایش قیمت هاست، زنگ خطر را برای ایمنی ناوگان به صدا درآورده است. روی آوردن رانندگان به لاستیک های دست دوم یا تأخیر در تعویض تایرهای فرسوده، به طور مستقیم با آمار تصادفات جاده ای همبستگی دارد.

از این رو، کارشناسان حوزه حمل ونقل هشدار می دهند که سرکوب قیمت ها به جای کمک به مصرف کننده، باعث کاهش استانداردهای ایمنی شده و هزینه های سنگین تری را در قالب خسارات جاده ای به اقتصاد ملی تحمیل می کند.

گام های اضطراری؛ انتظارات از دولت چهاردهم

صنعت تایر ایران اکنون نیازمند تصمیم گیری فرابخشی است. انتظارات تولیدکنندگان از وزارت صمت و دستگاه دیپلماسی کشور حول سه محور اصلی متمرکز است:

۱. دیپلماسی اقتصادی: ایجاد کریدورهای ترانزیتی امن و مستقیم با کشورهای همسایه (به ویژه پاکستان و ترکیه) برای کاهش هزینه های حمل.

۲. حذف واسطه ها: تسهیل مسیرهای تجاری جهت حذف هزینه های سربار و دلالی بین المللی.

۳. تجدیدنظر در قیمت گذاری: جایگزینی سیاست «قیمت گذاری دستوری» با نظارت مبتنی بر هزینه های واقعی زنجیره تأمین.

به نظر می رسد تداوم وضعیت فعلی، این کالای استراتژیک را به سمت بحران کمبود سوق خواهد داد؛ لذا شکستن این بن بست، نیازمند اراده ای جدی برای گشایش های هوشمندانه در حوزه تجارت خارجی و پشتیبانی از توان تولید ملی است.