تکلیف بازار ارز، نفت، خودرو، حمل و نقل و صادرات چه میشود؟
تین نیوز | تحریم، یکی از اقدامات غرب در برابر برنامه هسته ای ایران بود که دولتمردان قبل آن را بی ارزش می دانستند، اما خیلی زود کارشناسان اذعان کردند که این کاغذ پاره های بی ارزش اقتصاد ایران را به سمت ورشکستی می کشاند، شاید همین تحلیل ها بود که دولت روحانی را بر آن داشت تا همه هم و غم خود را برای مذاکره و رفع تحریمها بگذارند، حالا پس از مدتها قطار مذاکرات به ایستگاه اخر خود نزدیک می شود و چنانچه به سلامت به ایستگاه برسد و توافقات حاصل از آن به لغو تحریمها منجر شود، بخشهای مختلف اقتصاد را متاثر کرده و با یک مدیریت صحیح می توانیم امیدوار باشیم که گشایش اقتصادی رخ
داده و حوزه های مختلف اقتصاد به شکوفایی برسد. چنانچه رفع تحریمها در برنامه غرب قرار بگیرد پولهای بلوکه شده ایران در کشورهای مختلف آزاد شده و بودجه دولت افزایش می یابد.
آزادی دارایی های بلوکه شده
در خلال مذاکرات آزادسازی بخشی از دارایی هایی ایران در چندین قسط صورت گرفته است اما گویا دارایی های بلکوکه شده ایران مبالغی بیش از این حرفهاست؛ برخی سخن از 45 میلیارد دلار به میان می آورند و برخی دیگر می گویند که ایران 60 میلیارد دلار پول بدون دسترسی در بانکهای خارجی دارد. البته در این میان، رقم 50 میلیارد دلاری نیز برای دارایی های بلوکه شده ایران مطرح می شود.
صادرات نفت رونق می گیرد
نفت که اقتصاد کشور ما بر پایه های آن استوار است، در صورت رفع تحریمها تولید خود را بیشتر کرده و صادرات آن هم افزایش خواهد یافت و چنانچه مسوولان نفتی کشور ما بتوانند غولهای نفتی را برای سرمایه گذاری در پروژه های داخلی به کار بگیرند به نظر می رسد تحولی در این حوزه شاهد خواهیم بود.
صنعت پس از رفع تحریم
صنعت مخصوصا بخش نیرو و انرژی از دیگر حوزه هایی است که پس از رفع تحریمها با تامین اقلام مورد نیاز و ورود تکنولوژی شاهد شکوفایی خواهد بود آنگونه که هوشنگ فلاحتیان معاون وزیر نیرو در امور برق و انرژی گفته است: تامین بخشی از اقلام صنعت برق متاثر از شرایط تحریم بوده که امیدواریم با گره گشایی مبادلات کالا بیش از گذشته تسهیل شود و کالا و تجهیزات در زمان کمتر با قیمت مناسب تر در دسترس باشد. وی با اشاره به اینکه امیدواریم با توافق صورت گرفته طرح های متاثر از تحریم ها در اسرع وقت به اتمام برسد، تصریح کرد: اگر شرایط تحریم نبود، می توانستیم میلیاردها دلار صادرات داشته
باشیم.
پتروشیمی جان میگیرد
پتروشیمی دیگر صنعتی است که با اجرای تحریمها آسیب جدی دید، صنعتی که تا پیش از تحریمهای بینالمللی، 10 تا 14 درصد محصولات پتروشیمی به اروپا صادر می کرد و از این محل سالانه 2 تا 2.5 میلیارد دلار درآمد داشت در شرایط تحریم صادراتی نزدیک به صفر به اروپا داشته چرا که محدودیت های بیمهای، مشکلات نقل و انتقال ارز و تامین کشتی، صدور فرآورده های پتروشیمی به قاره سبز با کاهش قابل توجه ای روبرو شده است. به همین دلیل انتظار می رود با توافق هستهای ایران و گروه 1+5 ، صادرات محصولات پتروشیمی و فرآوردههای پلیمری ایران به اتحادیه اروپا از سر گرفته شده و از محل این
صادرات سالانه 2 تا 2.5 میلیارد دلار درآمد جدید حاصل شود. در همین زمینه هیات مدیره شرکت ملی صنایع پتروشیمی نیز از لغو تحریم های اعمال شده علیه این صنعت استقبال و اعلام کرد که آماده توسعه روابط خود با دیگر کشورهاست. شرکت ملی صنایع پتروشیمی در جلسه هیات مدیره این شرکت، اعلام کرد: منتظر اعلام جزئیات توافق هسته ای از سوی وزارت امور خارجه هستیم.
تحول در صنعت حمل و نقل
پس از توافق هسته ای ایران و کشورهای 1+5 ، صنعت حمل و نقل ایران نیز شاهد تحولات جدیدی خواهد بود. بر اساس توافقات انجام شده با تعمیرات مربوط به ایمنی و بازرسی های داخل ایران برای برخی ایرلاین های ایرانی موافقت شده است. در همین زمینه قائممقام وزیر راه با بیان اینکه با توجه به توافقات هستهای پیشبینی میشود صنعت حمل و نقل هوایی ایران از گردونه تحریمهای ناجوانمردانه خارج شده و در اولین گام مشکلات تأمین لوازم یدکی، موتور و قطعات و تأمین سوخت هواپیما رفع شود، گفت: ایمنی پروازها، رفع تحریمها و اعمال رفتارهای بشر دوستانه در این صنعت از
مسائل اصلی در اینباره است. دبیر انجمن شرکتهای هواپیمایی نیز از نوسازی ناوگان حمل و نقل هوایی با لغو تحریمها در راستای توافقات ایران و گروه 1+5 در ژنو سخن گفت و اعلام کرد: با لغو تحریم قطعات هواپیما، بخش قابل توجهی از هواپیماهای زمین گیر که به دلیل نبود قطعه و تعمیرات غیرقابل استفاده شده اند، دوباره به شبکه پروازی بازمی گردند و به این وسیله ایمنی پروازها افزایش پیدا میکند.
خودروسازان بزرگ دنیا به ایران میآیند
در همین حال دبیر انجمن قطعه سازان ، توافق هسته ای ایران با گروه 1+5 در ژنو را عاملی برای هموار کردن حضور خودروسازان بزرگ دنیا در ایران دانست. ساسان قربانی با اشاره به توافق هسته ای ایران و گروه 1+5 در ژنو با اشاره به اینکه حضور خودروسازان بزرگ دنیا در ایران، به طور قطع زمینه را برای توسعه همکاریهای میان صنعت خودرو ایران و دنیا فراهم خواهد کرد و نتیجه آن، تولید خودروهای با کیفیت و با تکنولوژی جدید برای ایران است، گفت: به نظر می رسد انجام شدن توافق جدید می تواند راه حضور این خودروسازان را هموار کرده و آنها با خیال آسوده تری در ایران حضور خواهند یافت.
کشتیرانی و صنعت بیمه پس از رفع تحریمها
محمدحسین داجمر، مدیرعامل کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران نیز با اشاره به این توافق و با بیان اینکه منتظر لغو تحریم های کشتیرانی هستیم، افزود: گرچه در توافق هسته ای ایران با گروه 1+5 صحبت از برداشتن تحریم نفت و محصولات پتروشیمی است، اما مشخص نیست که آیا حمل آنها نیز آزاد شده است یا خیر؛ بنابراین امیدواریم که تحریم جمهوری اسلامی نیز برای حمل نفت و پتروشیمی برداشته شود.
عضو شورای عالی بیمه نیز با تشریح مزایای رفع تحریمهای بین المللی بر صنعت بیمه کشوربا بیان اینکه در شرایط جدید همکاری بیمه های ایرانی و خارجی افزایش خواهد یافت، گفت: رفع تحریمها اثرات مثبتی بر روی فعالیتهای صنعت بیمه خواهد گذاشت و بر اساس آن بیشتر می توان از توان صنعت بیمه کشور بهره مند شد. مدیرعامل بیمه ایران افزود: با رفع تحریمهای صنعت بیمه، فضای بهتری در عرصه بین المللی برای فعالیت های شرکت های بیمه فراهم می شود و بیمه های ایرانی و خارجی به راحتی می توانند در فضای ایجاد شده با یکدیگر همکاری داشته باشند.
تکلیف نرخ ارز پس از توافق احتمالی
در مورد نرخ ارز نیز تحلیلهای متفاوتی وجود دارد اما کارشناسان معتقدند در این میان بازار ارز که به واسطه توافق موقت مدتی است رنگ ثبات به خود دیده، میتواند دوباره با آنچه از پشت میز مذاکره حاصل میشود دستخوش تغییر شود. براین اساس رئیس کمیسیون سرمایهگذاری و تامین مالی اتاق تهران درباره پیش بینی روند بازار ارز پس از دستیابی توافق در مذاکرات هستهای عنوان میکند: نتیجه مثبت مذاکرات اثر قابل توجهی بر قیمت ارز نخواهد داشت؛ چرا که بازار هماکنون در تعادل نسبی قرار دارد و با تداوم روند امید به بهبودی اقتصاد تغییر قیمت زیاد نخواهد بود.
محمد مهدی رئیسزاده با تاکید براینکه تجربه نشان داده است که روند نرخ ارز در ایران، افزون بر تحولات اقتصادی، تحت تاثیر بخش روانی اقتصاد نیز است، میگوید: اگر تحولات بازار ارز را در دورهای که دولت یازدهم بر سر کار آمده است مورد ارزیابی قرار دهیم باید به مقطعی بازگردیم که دولت بهتازگی مستقر شده بود. در آن زمان، دولت بخشی از هموغم خود را بر کاهش تنشهای بینالمللی و به نتیجه رساندن مذاکرات معطوف کرده بود.
او میافزاید: این رویه دولت، نوعی خوشبینی در بازار ایجاد کرد؛ اما در همان مقطع نیز کارشناسان این هشدار را مطرح کردند که اگر این مذاکرات به نتیجه نرسد یا در کنار این خوشبینی، شاخصهای اقتصادی بهبود نیابد، این امیدواری به یأس و افسردگی اقتصادی تبدیل شود که زیان این وضعیت برای اقتصاد بالا خواهد بود؛ بنابراین به واسطه این خوشبینی، نرخ ارز نیز کاهش یافت.
به اعتقاد رئیسزاده روح حاکم بر مذاکرات تاکنون مثبت بوده است؛ اما گروههای مذاکرهکننده در هر دوره مسائل جدیدی را مطرح میکنند و گرچه مقرر بوده که تحریمها تشدید نشود اما در طول سال گذشته، نهادها یا افراد جدیدی وارد لیست تحریمها شدند.
رئیس کمیسیون سرمایهگذاری و تامین مالی اتاق تهران باتاکید بر اینکه اکنون خوشبینی مثبتی که پیش از این مورد اشاره قرار دادم، به واقعبینی تبدیل شده است، تصریح میکند: گویی همه متوجه شدهاند که به نتیجه رساندن مذاکرات، ظرف چند ماه کار سادهای نیست. حتی اگر مذاکرات به نتیجه برسد، رفع تحریمها بر اساس یک جدول زمانی صورت خواهد گرفت.
رئیسزاده یادآور میشود: در حالت خوشبینانه، اگر ما در مذاکرات به توافق دست پیدا کنیم و با توجه به وجود مفروضاتی چون افزایش قدرت دلار و نیز کاهش قیمت نفت، فکر میکنم، دامنه نوسانات ارز مانند آنچه اکنون در جریان است از ۱۰۰ تومان، ۱۵۰ تومان یا ۲۰۰ تومان فراتر نرود. در مقطعی مشاهده کردید که قیمت ارز به ۳۴۰۰ تومان رسید اما به سرعت کاهش پیدا کرد. بورس نیز که مدتها روند نزولی در پیش گرفته بود تکانی به خود داده و ارام ارام راه صعود را در پیش گرفته است هر چند که گامهای لرزان بورس در مواقعی سبب عقبگردهای چند واحدی می شود، اما به نظر می رسد این بازار برای یک تکان
اساسی چشم به سوم اذر دوخته است.
البته تمامی این خوش بینی ها به این معنا نیست که مشکلات اقتصادی کشور یک شبه حل خواهد شد چرا که در صورت حصول نتیجه مذاکرات و لغو تحریمها به نظر می رسد برداشته شدن تحریمها گام به گام باشد اما اثر روانی بر جامعه ایران تا حدودی اوضاع را بهبود می بخشد و امیدواری را در فضای کشور حاکم می کند پس از آن برنامه ریزی صحیح مسوولان است که می تواند اقتصاد کشور را در راستای اهداف اقتصادی تعیین شده هدایت کند.