خط راه آهن کرمانشاه - خسروی؛ حلقه مفقوده تجارت و ترانزیت ایران و عراق

وی افزود: در حال حاضر، ایران در مسیر ریلی شرق به غرب صرفاً به ترکیه متصل است؛ آن هم به صورت ناقص. زیرا در مسیر عبور از ترکیه، دریاچه وان موجب گسست در شبکه ریلی می شود و همین موضوع ظرفیت عبور کالا و سرعت حمل ونقل را کاهش داده است. این مشکل با وجود پیگیری های مکرر ایران در دو دهه گذشته همچنان پابرجاست و حتی پیشنهاد سرمایه گذاری از سوی ایران برای رفع آن نیز به نتیجه نرسیده است.

شاهجویی بیان کرد: از این منظر، اتصال ریلی به عراق می تواند نقش مکمل و مؤثری در تکمیل کریدور ریلی شرق به غرب ایفا کند. اما اهمیت این پروژه فقط در بحث ترانزیت نیست؛ بلکه عراق به عنوان یکی از مهم ترین شرکای تجاری ایران، حجم بالایی از تجارت کالا و جابه جایی مسافر را با کشور ما دارد.

وی با تأکید بر قرابت های فرهنگی و مذهبی میان دو کشور گفت: وجود مناسبت هایی نظیر اربعین حسینی و سفرهای زیارتی به مشهد و عتبات عالیات، تبادل گسترده زائران میان ایران و عراق را به یک نیاز دائمی تبدیل کرده است. بنابراین توسعه خطوط ریلی میان دو کشور، به ویژه راه آهن کرمانشاه - خسروی، می تواند بستر مناسبی برای افزایش ایمنی و سرعت سفر زائران فراهم کند.

این کارشناس صنعت حمل ونقل ریلی همچنین تصریح کرد: هرچند پروژه راه آهن شلمچه - بصره به دلیل مسیر کوتاه تر و هزینه کمتر، بیشتر مورد توجه مسئولان قرار گرفته، اما راه آهن کرمانشاه - خسروی از نظر جغرافیایی پتانسیل نزدیکی دو پایتخت تهران و بغداد را دارد و از منظر راهبردی اهمیت بالاتری پیدا می کند.

وی افزود: مسیر ریلی کرمانشاه - خسروی مسیری بلندتر و سخت تر است، اما در صورت اجرای این پروژه، امکان توسعه صادرات و واردات، افزایش تبادل تجاری و دسترسی پایدار به بازار عراق فراهم خواهد شد. این موضوع به ویژه در راستای اهداف توسعه محور و گسترش نفوذ ایران در بازارهای عراق، از اهمیت بالایی برخوردار است.

شاهجویی با مقایسه این پروژه با خط آهن شلمچه - بصره گفت: وضعیت مشابهی در مسیر ریلی شلمچه - بصره نیز حاکم است. حتی اگر امروز پروژه شلمچه - بصره به بهره برداری برسد، مسیر ادامه آن به سمت نجف، کربلا و بغداد، به واسطه فرسودگی خطوط قدیمی، نیازمند بازسازی گسترده است تا بتواند ظرفیت جابه جایی و سرعت قطارها را افزایش دهد.

این کارشناس صنعت ریلی یادآور شد: مسیر اتصال ریلی کرمانشاه - خسروی در مجموع شامل سه بخش است، مسیر ۲۶۳ کیلومتری از کرمانشاه تا خسروی در داخل ایران، مسیر ۲۷ کیلومتری از خسروی تا خانقین در خاک عراق، و مسیر ۱۸۲ کیلومتری از خانقین تا بغداد که به بهسازی نیاز دارد. مجموع طول این مسیر به حدود ۴۷۲ کیلومتر می رسد که در حال حاضر، عملیات اجرایی بخش کرمانشاه تا خسروی در ایران آغاز شده است.

شاهجویی در پایان با اشاره به تجربه راه آهن تهران - همدان گفت: زمانی که این پروژه در دست ساخت بود، بسیاری از کارشناسان تأکید داشتند که این مسیر از نظر اقتصادی توجیه پذیر نیست، اما با بودجه دولتی تکمیل شد. با این حال، حتی امروز هم با گذشت یک دهه از بهره برداری، پروژه تهران - همدان به سوددهی کامل نرسیده است.