کشف نوع رابطه بورس و مسکن
تین نیوز | نتایج یك پژوهش دانشگاهی درباره نوع رابطه بین بازارهای مسكن و سهام نشان میدهد نسبت منطقی، مشخص و معناداری بین نرخ رشد قیمت مسكن و نرخ رشد شاخص بورس در بلندمدت وجود ندارد؛ با این حال، یكی از دو فرضیه قدیمی درباره نحوه اثرگذاری این دو بر یكدیگر را نمیتوان رد كرد. این تحقیق كه براساس دادههای قیمتی سالهای 76 تا 91، انجام شده، حاكی است فرضیه «اثرگذاری بورس بر مسكن» مردود است؛ اما بروز شوك كاهشی یا افزایشی در قیمت مسكن میتواند ظرف سه فصل، بر شاخص بازار سهام تاثیر بگذارد.
معاونت مسكن وزارت راهوشهرسازی با انتشار یك گزارش درباره تاثیر تحولات قیمتی بازار مسكن بر شاخصهای یكی از مهمترین بازارهای موازی، جزئیات رابطه واقعی بین بازارهای «ملك» و «سهام» را تشریح كرد.
در این گزارش، نتایج یك تحقیق علمی- دانشگاهی منتشر شده كه نشان میدهد: هیچ رابطه مشخص و معناداری بین نرخ رشد قیمت سهام و قیمت مسكن در درازمدت وجود ندارد اما در عین حال، یكی از دو فرضیه قدیمی درباره شكل اثرگذاری این دو بازار بر یكدیگر را نمیتوان رد كرد.
در این تحقیق، نوسانات قیمت مسكن و شاخص بورس در بازه زمانی سالهای 76 تا 91 مورد بررسی قرار گرفته و مشخص شده كه اگرچه در برخی سالها نوعی همسویی و سپس حركات خلافجهت بین نرخ رشد قیمت مسكن و نرخ قیمت سهام، اتفاق افتاده اما در كل، نمیتوان بین این دو بازار، رابطه منطقی و مشخص در نظر گرفت و متصور شد.
محتوای بررسیهایی كه محسن ابراهیمی دانشیار دانشگاه بوعلی سینا همدان در این تحقیق انجام داده است، مشخص میكند: ضریب همبستگی بین دو منحنی نرخ رشد قیمت مسكن و نرخ رشد قیمت سهام در كمترین سطح و حداكثر معادل 2/0 است كه با احتساب این رقم، نمیتوان به رابطه منطقی بین این نرخ رشد رسید.
همچنین با انجام یك آزمون علمی –آزمون علّیت گرانجر- و اجرای یك مدل محاسباتی درباره تاثیر متقابل قیمتهای سهام و مسكن بر یكدیگر نیز، نمیتوان به وجود یك رابطه علی قوی بین این دو متغیر پی برد. با این حال، نتایج آزمون علّیت، در حالی كه فرضیه «اثرگذاری بورس بر مسكن» را رد میكند، یك فرضیه دیگر مبنیبر «تاثیرپذیری بورس از مسكن» را مردود نمیداند.
نتایج این تحقیقات، که در شماره جدید فصلنامه مسکن منتشر شده نشان از رد این فرضیه كه «تغییر قیمتهای بورس علت تغییر قیمتهای مسكن است» دارد، اما در عین این فرضیه كه «تغییر قیمتهای مسكن علت تغییر قیمتهای بورس است»، رد نمیشود.
به این ترتیب، با استناد به جزئیات تحقیق صورت گرفته، وجود رابطه علیت یكطرفه از سمت مسکن به بورس، قابل تكذیب نیست اما قطعا این رابطه شكل معكوس ندارد به این معنی كه امواج ناشی از جهش یا ریزش شاخص بورس تاثیری بر قیمت مسكن ندارد. محتوای تحقیق انجام شده، تصریح میكند: تغییرات قیمت مسكن میتواند بهطور تقریبی علت تغییرات قیمتهای بورس باشد به گونهای كه بروز شوك در قیمت مسكن یك تاثیر كوتاهمدت حداكثر معادل سه فصل بر شاخص بورس دارد و بعد از آن، میزان این اثرگذاری خیلی سریع كاهش یافته و به صفر میرسد.
صرفنظر از نتایج این تحقیق، رخداد دو سال گذشته در بازارهای بورس و مسكن نشان میدهد: در سال92، سقوط از نقطه اوج قیمت در بازار سهام دو فصل دیرتر از شروع ریزش قیمت مسكن اتفاق افتاد. در بازار مسكن، منحنی قیمت در خرداد92 به بالاترین سطح رسید و سپس از تیرماه سقوط آغاز شد در حالیكه نزول شاخص بورس از نیمههای زمستان رخ داد.
هرچند تحولات بازارهای سهام و مسكن، ریشهها و دلایل مختلف دارد اما فرضیه اثرپذیری بورس از مسكن، هم در آزمون علمی و هم در تحقیقات میدانی، قابل رویت است. تحقیقاتی كه معاونت مسكن در این باره منتشر كرده، در عین حالی كه از عدم رابطه علمی و منطقی بین بازارهای سهام و مسكن (رابطه بین نرخ رشد قیمتها) خبر میدهد، اما نشان میدهد: بین واریانس (نوسانات) نرخ رشد قیمت در این دو بازار رابطه قوی و صریح برقرار است. این رابطه دو طرفه و مثبت است به این معنی كه مسیرهای دو منحنی نوسانات نرخ رشد قیمت مسكن و سهام، با یكدیگر همجهت هستند.