برای مترو اصفهان حاشیهسازی نکنید!
تین نیوز | فاز نخست خط یك مترو اصفهان در حالی هفته گذشته افتتاح شد كه همچنان نگرانیهایی در مورد آسیبرساندن عبور خط مترو از بافت تاریخی این شهر وجود دارد. پروژه حفاری و احداث مترو اصفهان با وجود مخالفتها و تذكرها همچنان به راه خود ادامه داد و توانست فاز نخست فعالیتهایش را با هفت ایستگاه از ٢ ایستگاه آغاز كند.
خط یك مترو اصفهان از شمال اصفهان شروع میشود و تا جنوب آن ادامه دارد. چهار ایستگاه این خط در بافت تاریخی این شهر قرار میگیرد و شامل ایستگاههای شهدا، تختی، انقلاب و سیوسه پل است كه از خیابان چهارباغ عباسی عبور میكند و البته هنوز به بهرهبرداری نرسیدهاند.
در جریان حفاریهای ابتدایی مترو آسیبهای جدی به پایههای سیوسه پل وارد شد و بخشی از باروی اصفهان كه یك دیوار خشتی و مربوط به قرن ٥-٤ هجری بود و در محدوده دروازهدولت واقع بود به دلیل گودبرداریهای غیراصولی برای احداث مترو تخریب شد. همچنین در جریان حفاریهای صورت گرفته در محدوده بافت تاریخی اصفهان پایههای كاخ جهاننما و آثاری از آبراههای مربوط به دوران صفوی كشف شد، اما پروژه ساخت مترو همچنان ادامه پیدا كرد و شهرداری قول داد تا با حفظ این آثار پروژه مترو را ادامه دهد.
این وعدهها در صورتی عنوان میشوند كه كارشناسان میراث فرهنگی معتقدند نه تنها حفاری و ساخت تونل در زیر آثار تاریخی موجب آسیب دیدن این آثار میشوند، بلكه عبور هر روزه قطار مترو و لرزشهایی كه بر اثر این عبور ایجاد میشود نیز تهدیدی جدی برای این آثار خواهد بوآ و از انجا كه سازه بناهای تاریخی اصفهان از ملات است، ارتعاشات مترو چسبندگی بین ملات را از بین میبرد و باعث آسیب به این بناها میشود. اما مسوولان شهرداری همچنان معتقدند متروی اصفهان تهدیدی برای تاریخ اصفهان نخواهد بود.
محمدحسن طالبیان در مورد راهكارهای حفاظت از آثار تاریخی همزمان با احداث مترو به «اعتماد» گفت: «دو ایستگاه خط یك مترو كه از بافت تاریخی این شهر عبور میكند بر اساس توصیهنامه میراث جهانی یونسكو ساخته میشوند. در این توصیه نامه روشهایی كه باعث میشود عبور قطار مترو كمتر باعث لرزش شوند و همچنین روشهای خاص ریلگذاری كه باعث كاهش آسیب به منطقه میشود مطرح شده است كه پروژه ساخت مترو بر اساس همین توصیهها در حال انجام است. تمام بخشهای پروژه متروی اصفهان زیرنظر كارشناسان میراث فرهنگی و بر اساس توصیهنامه یونسكو پیش رفته است. به طور
مثال پدهای مخصوصی در نقاط مختلف تونلها و ایستگاهها قرار میگیرند كه باعث كاهش لرزشها میشوند. و قبل از حفاریهای مربوط به مترو، باستانشناسان منطقه را مورد كاوش قرار میدهند تا در صورت وجود آثار، ابتدا محوطه مورد بررسی قرار بگیرد و بعد پروژه وارد مرحله بعد شود.»
رضا امینی، رییس شورای شهر اصفهان در مورد اقدامات حفاظتی برای آثار تاریخی موجود در مسیر مترو گفت: «ایستگاههایی كه در خط یك مترو از بافت تاریخی عبور میكنند طبق توصیههای یونسكو و نظارت كارشناسان میراث فرهنگی در حال احداث هستند؛ متروی اصفهان به اندازه كافی در طول این سالها دچار حاشیه شده و مردم اصفهان هم بهای آن را پرداخت كردهاند، لطفا شما حاشیهسازی نكنید. بعد از گذشت بیست سال از شروع فعالیت مترو، ما ده كیلومتر خط مترو آن هم خارج از محدوده تاریخی بهرهبرداری كردهایم. تمام تلاش و هم و غم ما این است كه عارضهای برای آثار موجود به وجود
نیاید.»همچنین ناصر طاهری معاون گردشگری میراث فرهنگی اصفهان در مورد افتتاح برخی از ایستگاههای خط یك متروی اصفهان گفت: «مترو هنوز به بخش تاریخی شهر نرسیده است.
ایستگاههایی كه افتتاح شده، در بخش حاشیه شهر تاریخی قرار دارد. در بخش تاریخی هم حفاریها به پایان رسیده و در مرحله ایجاد ایستگاه قرار داریم. بحث متروی اصفهان بحث امروز و دیروز نیست، یك بحث چند ده ساله است، كه در تمام مراحل اجرای پروژه مترو كارشناسان میراث فرهنگی نظارت دقیق داشتند، هم در بحث حفاریها و هم در ساخت ایستگاهها، بعد از تایید میراث فرهنگی طرحها اجرا میشد. ایستگاههایی كه افتتاح شده است خارج از محدوده تاریخی شهر و در بخش توسعهیافته شهر قرار دارد.» طاهری در مورد هشدار یونسكو در مورد آسیبی كه احداث مترو به آثار موجود در شهر
میزند، گفت: «كارشناسان ما به تمام مراحل احداث مترو نظارت دارند، دو ایستگاهی كه در منطقه تاریخی شهر قرار میگیرند (میدان امام حسین و میدان انقلاب) با نظر كارشناسان میراث فرهنگی با طراحی و تمهیدات ویژهای طراحی و اجرا شده كه آسیبی به بافت تاریخی نرسد.»
خط دو مترو و میدان نقش جهان
كمیته میراث جهانی یونسكو در سی ونهمین اجلاس خود در تیرماه سال جاری در نامهای هشدار داده بود كه در صورت احداث مترو در مسیر محوطه تاریخی نقش جهان و دیگر آثار تاریخی اصفهان، میدان نقش جهان با خطر خروج از ثبت میراث جهانی رو به رو خواهد شد. همزمان با بهرهبرداری از برخی از ایستگاههای خط یك متروی اصفهان محمد حسن طالبیان معاون گردشگری سازمان میراث فرهنگی به «اعتماد» گفت پروژه خط دو متروی اصفهان با تغییراتی روبهرو شده است: «خط دو مترو كه قرار بود از میدان نقش جهان عبور كند، از مسیر دیگری عبور خواهد كرد و طبق توافق صورت گرفته با شركت متروی اصفهان،
مسیر متروی اصفهان از زیر میدان نقش جهان عبور نخواهد كرد.»
البته رضا امینی، رییس شورای شهر اصفهان نیز با رد اظهارات طالبیان در رابطه با نهایی شدن تغییر مسیر خط دو متروی اصفهان به «اعتماد» گفت: «خط دو مترو زیرنظر استاندار اصفهان و با در نظر گرفتن تمام اصول برای حفظ آثار تاریخی شهر در حال احداث است. تمام قسمتهای این مسیر با تایید مراجع ذیصلاح پیش خواهد رفت. در مورد تغییر مسیر خط دو مترو هر زمان كه مراجع ذیصلاح این امر را تصویب كنند، اعلام خواهیم كرد. هنوز این طرح مصوب نشده و مشخص نیست كه در صورت تغییر مسیر این خط از چه مسیری عبور خواهد كرد و هنوز به ما ابلاغ نشده است. خط دو شرایط خط یك را نخواهد داشت و دچار
حاشیههایی كه برای خط یك به وجود آمد، نخواهد شد. ما در خط دو مترو بدون نظر كارشناسان میراث فرهنگی هیچ اقدامی انجام نخواهیم داد.»