◄ محسن هاشمی: ساخت پروژههای مترویی به صرفهتر از پروژههای اتوبانسازی
محسن هاشمی، مدیرعامل سابق شرکت متروی تهران معتقد است: ساخت یک تونل معادل هزینه ساخت یک اتوبان 52 بانده است و به طور قطع ساخت پروژههای مترویی برای دولت به صرفهتر از پروژههایی مانند اتوبانسازی است.
به گزارش خبرنگار تیننیوز؛ محسن هاشمی، مدیرعامل سابق شرکت متروی تهران و معاون عمرانی دانشگاه آزاد اسلامی یکی از سخنرانهای دومین همایش شهرسازی ریلپایه بود که در سخنرانی خود در خصوص مزایای اقتصادی طرح TOD در بخش مترو سخن گفت و اظهار داشت: در حالی که در مقطعی برخی از انقلابیون مخالف ساخت مترو بودند امروز خوشبختانه 180 کیلومتر مترو به بهرهبرداری رسیده است.
هاشمی در ادامه با نگاهی به تاریخچه ساخت مترو در ایران اظهار داشت: نتیجه مطالعات حملونقل ترافیک تهران در سال 53 منجر به ایجاد سیستم مترو شد که در سال 53 توسط مشاوران فرانسوی این طرح به مدیران ارائه شد. در اولین فاز قرار بر این بود که 146 مترو در تهران ساخته شود که تا سال 70 باید 64 کیلومتر آن به افتتاح میرسید.
وی در ادامه اظهار داشت: بر اساس این طرح قانون تاسیس شرکت مترو با رای نمایندگان مجلس به تصویب رسید. طبق این قانون قرار شد که سرمایه اولیه را دولت در اختیار شهرداریها قرار دهد. بنابراین مجددا قراردادی با فرانسویها در سال 54 در قالب قرارداد مهندسی مشاور به امضا رسید و قرار بر این بود که مناقصات آن برگزار شود تا ساخت خطوط مترو آغاز شود. در سال 1356 کلنگ مترو زده اما در سال 60 به دلیل شروع جنگ تحمیلی متوقف شد.
مدیرعامل سابق متروی تهران افزود: تا آن زمان 2300 متر از خط یک متروی تهران در زمینهای بلامعارض عباسآباد ساخته شده بود و 3 ایستگاه خط یک حدود 10 الی 15 درصد پیشرفت فیزیکی داشتهاند.
هاشمی در ادامه سخنان خود در خصوص توقف ساخت مترو در دهه 60 بیان داشت: ساخت مترو در آن زمان به دلیل نگاه منفی برخی از انقلابیون به ساخت مترو متوقف شد. چرا که تصور میکردند توسعه غربی در کشورمان در حال انجام است و عدهای میگفتند این پروژه ها برای چاپیدن جیب ملت ایران طراحی شده است. ساخت مترو در آن سال ها حواشی بسیار زیادی داشت و منجر به توقف پروژه شد. در آن زمان بود که آیتالله هاشمی شخصاً به این موضوع ورود کردند و آن خطبه معروف درباره پروژههای توسعهای و مزایای احداث مترو را خواندند.
وی درباره خطبه معروف به خطبه متروی آیتالله هاشمی گفت: در این خطبه آیتالله هاشمی به مزایای ساخت متروی ژاپن اشاره کردند و گفتند که اگر مترو در ایران ساخته شود روزانه 2 میلیون نفر از این طریق میتوانند در سطح شهر جابهجا شوند. در آن زمان تنها پروژهای که رئیس مجلس شخصاٌ برای دفاع از آن در مجلس حاضر شد، پروژه مترو بود و جالب است بدانید وزرای اقتصادی به طرح ساخت مترو رای ندادند. مجدداً این پروژه در مجلس مطرح شد و در نهایت به شرط اینکه ساخت پروژه از منابع دولت نباشد با این طرح موافقت شد. در آن زمان بود که موضوع TOD مطرح شد که درباره اقتصاد مترو بود.
مدیرعامل سابق متروی تهران ادامه داد: از سال 66 بحث TOD و اجرای آن را آغاز کردیم و اولین خط مترو در سال 76 به افتتاح رسید و بعد از آن سالانه حدود 10 کیلومتر در پروژه مترو پیشرفت داریم گفت: در حال حاضر 180 کیلومتر خط مترو در تهران وجود دارد. اخیراً صدمین ایستگاه مترو هم به افتتاح رسید اما هنوز در ابتدای راه هستیم. در سال 86 مجدداً با شرکت فرانسویها برای طراحی مترو قرارداد منعقد شد. نتیجه این قرارداد بر این شد که 12 خط مترو با اتصال به قطار حومهای ساخته شود. در آن سالها دولت علاقه بسیاری به مونوریل داشت که طرح مونوریل هم تصویب شد.
وی افزود: یکی دیگر از موضوعات مطرح شده در آن سالها طرح تات (تونل، ایستگاه، تجهیزات ) بود. قرار بر این شد که از منابع دولتی نسبت به تامین تجهیزات مترو اقدام کنیم.
هاشمی در پایان با اشاره به کم هزینه بودن ساخت مترو نسبت به ساخت پروژههای جادهای مانند اتوبان گفت: ساخت یک تونل معادل هزینه ساخت یک اتوبان 52 بانده است و به طور قطع ساخت پروژههای مترویی برای دولت به صرفهتر از پروژههایی مانند اتوبانسازی است. در طرح TOD ساخت مجتمعهای تجاری در جوار مترو مطرح شد که از این طریق هزینههای مترو را تامین کنیم. طرح TOD را با درآمد 30 میلیارد شروع کردیم و امروز به درآمد 1500 میلیاردی از محل ساخت مجتمعهای تجاری در ایستگاههای مترو رسیدهایم.