◄ مشکلات راه اندازی قطارهای پرسرعت در ایران
تین نیوز| استاد دانشگاه علم و صنعت گفت:راه آهن امروز، راه آهن سنگین و قدیمی است. تکنولوژی اش قدیمی است. در حالی که قطارهای پر سرعت سیستم خاص خود را نیاز دارند.
حسين قهرمانی، عضو هيات علمی، دانشکده مهندسی راه آهن دانشگاه علم و صنعت و دکترای راه و حمل و نقل، در گفتگو با تین نیوز با اشاره به اینکه مسئله ایمنی و زیرساخت قطارهای پرسرعت مسئله بسیار مهمی است، گفت: در حالی که در حال توسعه خطوط و افزایش سرعت قطارها هستیم متاسفانه قوانین ایمنی را رعایت نمی کنیم. کشور ما در حوزه قطارهای پرسرعت ضعف ایمنی دارد.
قهرمانی بابیان اینکه قطارهای پرسرعت سیستم خاص خود را نیاز دارند، ابراز داشت: مشکل اصلی ما در قطارهای پر سرعت، خط است. خطوط ما باید به نحوی باشند که قطارها با سرعت بتوانند در آن حرکت کنند. این در حالی است که در خیلی از مسیر ها خط این اجازه نمی دهد. بعضی از خطوط ما 60 سال است که احداث شده اند و مناسب برای قطارهای سریع السیر نیستند.
این استاد دانشگاه با تاکید به سیر حرکت جامعه به سمت استفاده از قطارهای پر سرعت ادامه داد: امروزه قطارهای سریع السیر در حال رقابت با هواپیما در دنیا هستند لذا درخصوص استفاده و گسترش این قطارهای باید برنامه ریزی درستی داشت. راه آهن امروز، راه آهن سنگین و قدیمی است.تکنولوژی اش قدیمی است.
وی ادامه داد: شاید تعمیرات و بازسازی خطوط در حال حاضر مشکلات را به صورت موقت حل کند اما باید به دنبال یک سرمایه گذاری دراز مدت بود. هزینه فرصت های از دست رفته را هم باید در نظر گرفت.
گفتنی است در ایران در سال ۱۳۵۵ شمسی خورشیدی سرعت ۱۶۰ کیلومتر در ساعت به عنوان مرز بین قطار پرسرعت و قطار معمولی تعریف شده بود اما در اثر پیشرفت در زمینه ساخت قطار و نیز نوع ریل اکنون سرعت ۲۵۰ کیلومتر در ساعت به عنوان حد تعریف شده است.
همچنین شایان ذکر است در ایران، اولین پروژه قطار تندرو در مسیر تهران-قم-اصفهان در حال اجراست که طراحی آن بر اساس سرعت ۳۵۰ کیلومتر بر ساعت بوده که در زمان بهرهبرداری ۳۰۰ کیلومتر بر ساعت خواهد بود و قرار است پس از بهرهبرداری از این پروژه، زمان جابجایی مسافر بین تهران تا اصفهان حدود ۱ ساعت و نیم باشد.
نقطه نظر دکتر قهرمانی در مورد راه آهن سریع السیر در سامانه موجود حمل و نقل ریلی ایران کاملا صحیح و کارشناسی است۰ ایران با راه آهن سریع و برقی ۱۵ سال فاصله دارد۰
متاسفانه در کشور ما مشاورین ویا متخصصینی که با سیستمهای سریع السیر آشنا هستند بسیار اندکند پیشنهاد می شود از هم اکنون افراد ذیصلاح را برای طی دوره های تئوری و عملی به کشورهائی مثل چین یا ژاپن اعزام نمایندضمنا لازم به یاد آوری است که سرعت ۲۵۰ کیلومتر در ساعت حدفاصل سرعت عادی و High speed است لذا ساخت خطوط سریع السیر با خطوط عادی از طراحی زیر ساخت ها گرفته تا نحو عملیات اجرائی و حتی در نحوه بهره برداری کاملا متفاوت می باشد. رعایت استاندار های طراحی خطوط سریع السیر ازقبیل رعایت مشخصات فنی و هندسی خطوط، سیستم های علائم و ارتباطات و سیگنالینگ، خطوط شبکه بالاسری، حتی در نحوه عملیات خاکریزی و نوع آزمایشات لازم برای تست خاکریز و …، نوع دانه بندی و …تحلیل دینامیکی پلها الزامی بوده و نوع سیستم های تکیه گاهی این پلها نیز کمی با پلهای معمولی متفاوت می باشد و نوع سیستم روسازی خصوصا در محل سوزنها در مسیرهای high speed کاملامتفاوت با مسیر های معمولی بوده و ضمن اینکه نوع ناوگان ان با ناوگانهای موجود کاملا متفاوت و محرز می باشد. ضمنا برای رعایت ایمنی سیر وحرکت و جلو گیری از سوانح نیاز به سیستم های کاملا هوشمند در طول مسیر ریلی لازم بوده و حتی نحوه بازدید از این خطوط و نوع نگهداری آن نیز کاملا متفاوت است. برای مثال ناوگان خاصی برای بازدید و ارزیابی خطوط ریلی مسیر های سریع السیر وجود دارد که خطوط ریلی را از هر لحاظ یعنی وجود هر گونه انحرافات ریلی از لحاظ افقی و عمودی(نشست ریل) و…را بررسی می نماید با این ناوگان با سرعت ۳۰۰ کیلومتر در ساعت ارزیابی خطوط انجام شده و کلیه اطلاعات بو سیله سیستمهای ماهواره ای به پیمانکاران و متولیان نگهداری خطوط بصورت online ارسال می گردد تا در اندک زمان لازم برای تعمیر نقاط معیوب بلافاصله اقدام گردد. لازم به ذکر است بدلیل اینکه قطار ها در این مسیر ها با حداقل هد وی در حرکتند لذا زمان لازم برای تعمیرات خطوط نیز بسیار اندک وحائز اهمیت میباشد و با یک بر نامه ریزی دقیق و سیستمهای خاص این تعمیرات انجام می گردد.