مهم ترین پروژه ریلی ایران وارد فاز پایانی شد

پروژه راه آهن چابهار–زاهدان با پیشرفت ۸۴ درصدی و وعده تکمیل تا پایان سال جاری، ایران رادر آستانه تحول ژئواکونومیک قرار داده است؛ مسیری که قرار است اقیانوس هند را به آسیای مرکزی، روسیه و اروپا از طریق شبکه ریلی ایران متصل کند.

به گزارش تین نیوز به نقل از فارس،  پروژه راه آهن چابهار–زاهدان که از آن به عنوان مهم ترین طرح ریلی تاریخ معاصر ایران یاد می شود، اکنون وارد مرحله سرنوشت ساز خود شده است. این پروژه که بیش از ۶۰۰ کیلومتر طول دارد و به عنوان ستون جنوبی کریدور بین المللی شمال–جنوب شناخته می شود، قرار است تنها بندر اقیانوسی کشور را به شبکه ریلی سراسری و سپس آسیای مرکزی و روسیه متصل کند.

بر اساس اعلام رسمی وزارت راه و شهرسازی، عملیات اجرایی این مسیر تا پایان سال جاری تکمیل و سه ماه پس از آن بهره برداری آزمایشی آغاز خواهد شد. این پیشرفت شتاب گرفته در حالی رقم می خورد که چابهار به عنوان دروازه ایران به اقیانوس هند، طی سال های اخیر به محور اصلی نگاه ژئواکونومیک کشور تبدیل شده است.کارشناسان حمل ونقل و اسناد بالادستی کشور همواره تأکید کرده اند که بدون اتصال ریلی، ارزش واقعی چابهار بالفعل نمی شود.

این بندر که ظرفیت آن برای حمل ونقل بین المللی بی نظیر است، تنها زمانی می تواند نقش هاب منطقه ای ایفا کند که به مسیرهای شمالی از طریق ریل دسترسی داشته باشد.

به همین دلیل، راه آهن چابهار–زاهدان در تمامی گزارش های کارشناسی و برنامه های توسعه ای، مهم ترین پروژه ریلی کشور معرفی شده است.پیشرفت ۸۴ درصدی عملیات، به ویژه در مسیرهای سخت گذر کوهستانی و کویری، نشان دهنده عزم جدی دولت برای تکمیل این خط است؛ مسیری که شامل ۴۰ تونل، بیش از ۲۰ کیلومتر پل و صدها سازه فنی است. رکورد ریل گذاری ۵۰ کیلومتر در ماه نیز این پروژه را به مرحله نهایی نزدیک کرده است.

اهمیت بین المللی این خط نیز کمتر از اهمیت داخلی آن نیست. هند که به دنبال دستیابی به بازارهای آسیای مرکزی بدون عبور از مسیر پاکستان است، سرمایه گذاری ۳۷۰ میلیون دلاری را بر اساس قرارداد ده ساله در بندر چابهار آغاز کرده و خط اعتباری ۲۵۰ میلیون دلاری را برای تجهیز آن اختصاص داده است.

تاکنون بیش از ۸.۷ میلیون تن کالا از مسیر چابهار توسط کشتی های هندی و منطقه ای جابه جا شده و فعالیت کانتینری بندر در سال ۲۰۲۴ رشدی ۶۵۰ درصدی داشته است.راه آهن چابهار–زاهدان تنها حلقه گم شده این زنجیره است.

با تکمیل آن، مسیر مستقیم چابهار–زاهدان–مشهد–سرخس به روی تجارت هند، روسیه و آسیای مرکزی باز خواهد شد. این اتصال نه تنها مسیرهای دریایی طولانی را کوتاه می کند، بلکه ایران را به شاهراه ترانزیتی جنوب آسیا تبدیل خواهد کرد.علاوه بر این، اتصال افغانستان به بندر چابهار نیز در دستور کار ایران قرار گرفته است؛ امری که می تواند هزینه حمل کالا از این کشور محصور در خشکی را به طور چشمگیری کاهش دهد.

کارشناسان معتقدند تکمیل خطوط شرقی–غربی همچون سرخس–چشمه ثریا در کنار این محور جنوبی–شمالی می تواند ایران را از «یک گزینه» به «گزینه اجتناب ناپذیر ترانزیت» تبدیل کند.

به گفته تحلیلگران، ترکیب این دو محور، نقش ایران را در نقشه حمل ونقل اوراسیا ارتقا خواهد داد و تحریم ها و فشارهای دریایی را کم اثر می کند.به گفته حسن کریم نیا، کارشناس حمل ونقل و ترانزیت، چابهار امروز صرفاً یک بندر نیست؛ نماد احیای راهبردی شرق ایران، نقطه اتصال اقیانوس هند به قلب اوراسیا و بزرگ ترین فرصت ژئوپلیتیکی کشور در دهه های اخیر است. تکمیل راه آهن چابهار–زاهدان، ایران را به بازیگری کلیدی در ترانزیت منطقه ای و جهانی تبدیل خواهد کرد.