لاستیک دنا شیراز روی ریل توقف؛ کارگران زیر بار بدهی /عضو کمیسیون اقتصادی مجلس: نباید هزینه کمبود مواد اولیه بر دوش کارگران دنا باشد
توقف های مکرر تولید، کمبود مواد اولیه و نگرانی از آینده شغلی، حالا به دغدغه های اصلی کارگران شرکت لاستیک دنا در شیراز تبدیل شده است؛ مجموعه ای باسابقه در صنعت تایر کشور که مشکلات تولید در آن، تنها به کاهش فعالیت خطوط کارخانه محدود نمانده و به مسائل مرتبط با مرخصی اجباری، سوابق کاری و حتی هزینه های بازنشستگی کارگران نیز کشیده شده است.
توقف های مکرر تولید، کمبود مواد اولیه و نگرانی از آینده شغلی، حالا به دغدغه های اصلی کارگران شرکت لاستیک دنا در شیراز تبدیل شده است؛ مجموعه ای باسابقه در صنعت تایر کشور که مشکلات تولید در آن، تنها به کاهش فعالیت خطوط کارخانه محدود نمانده و به مسائل مرتبط با مرخصی اجباری، سوابق کاری و حتی هزینه های بازنشستگی کارگران نیز کشیده شده است.
به گزارش تین نیوز به نقل از ایلنا، بر اساس مطالب مطرح شده از سوی کارگران، در دوره هایی که فعالیت کارخانه متوقف می شود، کارکنان ناچار به استفاده از مرخصی می شوند و روزهای عدم اشتغال نیز در قالب مرخصی بدهکار برای آنان محاسبه می شود؛ مسئله ای که می تواند در زمان بازنشستگی، کارگران را با مطالبات مالی قابل توجهی مواجه کند. به این ترتیب، نیروی انسانی این مجموعه علاوه بر نگرانی از تداوم اشتغال و تأمین معیشت، با ابهاماتی درباره وضعیت سوابق کاری و حقوق بازنشستگی خود نیز روبه رو است.
این شرایط در حالی ادامه دارد که لاستیک دنا از زیرساخت های تولیدی، تجهیزات و نیروی انسانی دارای تجربه و تخصص برخوردار است؛ ظرفیت هایی که می توانند زمینه ساز بازگشت کارخانه به چرخه پایدار تولید باشند، اما تداوم مشکلات و خروج احتمالی نیروهای متخصص، حفظ و احیای آنها را دشوارتر می کند.
مسئله دنا از این منظر، هم به آینده یکی از واحدهای صنعتی باسابقه فارس مربوط است و هم به حقوق و امنیت شغلی کارگرانی که نباید تبعات مشکلات تولید را متحمل شوند. اکنون این پرسش مطرح است که ریشه توقف های مکرر تولید و مشکلات تأمین مواد اولیه در این کارخانه چیست، چرا پیامدهای این وضعیت به سوابق کاری و بازنشستگی کارگران منتقل شده و چه نهادی مسئول رسیدگی و تعیین تکلیف این مسائل است؟
از کمبود مواد اولیه و تعطیلی تولید تا بدهکار شدن کارگران برای بازنشستگی
یک کارگر کارخانه لاستیک دنا با تشریح بخشی از مشکلات و چالش های این واحد صنعتی، از تأخیر در پرداخت حقوق، کمبود مواد اولیه، تعطیلی های مکرر خطوط تولید، مشکلات ناشی از ثبت مرخصی اجباری و تحمیل بدهی های سنگین به کارگران در زمان بازنشستگی یا خروج از کارخانه انتقاد کرد و گفت: لاستیک دنا ظرفیت تبدیل شدن به یکی از بزرگ ترین مجموعه های تولید تایر در ایران و حتی خاورمیانه را دارد، اما ادامه روند فعلی می تواند آینده این مجموعه و نیروی انسانی متخصص آن را با مخاطره مواجه کند.
این کارگر در تشریح وضعیت پرداخت حقوق کارکنان اظهار کرد: در ماه های اخیر پرداخت حقوق با تأخیر و در چند مرحله انجام می شود؛ به گونه ای که بخشی از حقوق در اواسط ماه و بخش دیگر در روزهای پایانی ماه پرداخت می شود. هرچند کارگران با وجود مشکلات معیشتی با این شرایط نیز کنار آمده اند، اما مسئله اصلی، مشکلات عمیق تر تولید و وضعیت نامشخص فعالیت کارخانه است.
وی با اشاره به کمبود مواد اولیه افزود: وقتی مواد اولیه به کارخانه نمی رسد، کارگران چه تقصیری دارند؟ گاهی کارکنان دو روز مشغول کار هستند و سپس به آن ها اعلام می شود که کارخانه سه روز تعطیل خواهد بود. در این شرایط، برای روزهای تعطیلی مرخصی ثبت می کنند و این موضوع موجب منفی شدن موجودی مرخصی کارگران می شود؛ در حالی که تعطیلی ناشی از مشکلات تأمین مواد اولیه ارتباطی به کارگر ندارد.
این کارگر ادامه داد: این روند برای برخی نیروها ماه ها و حتی مدت طولانی تری ادامه داشته و کارگرانی که سال ها در کارخانه مشغول فعالیت بوده اند، اکنون با مشکلاتی مواجه شده اند که در زمان بازنشستگی نیز گریبان آن ها را می گیرد.
وی با انتقاد از شرایط بازنشستگی برخی کارکنان گفت: کارگری که سال ها در این مجموعه زحمت کشیده، هنگام بازنشستگی با محاسباتی مواجه می شود که ممکن است به بدهی های چندصد میلیون تومانی منجر شود. به عنوان نمونه، اگر به دلیل تعطیلی های کارخانه و ثبت مرخصی های اجباری، تعداد روزهای مرخصی منفی کارگر افزایش یافته باشد، در زمان بازنشستگی مبالغ سنگینی از او مطالبه می شود. این در حالی است که کارگر نقشی در تعطیلی کارخانه و توقف تولید نداشته است.
این کارگر همچنین از مشکلات نیروهایی سخن گفت که با وجود چندین سال سابقه کار، به دلیل نامشخص بودن آینده کارخانه تصمیم به خروج از مجموعه می گیرند.
به گفته وی، برخی کارگران با ۷ و ۸ یا ۱۰ سال سابقه، وقتی شرایط فعلی کارخانه و چشم انداز نامعلوم آن را می بینند، ترجیح می دهند به دنبال شغل دیگری بروند؛ اما در زمان درخواست تسویه حساب با مطالبات سنگین و مبالغی تحت عنوان خسارت مواجه می شوند.
وی با بیان اینکه تعدادی از کارگران در اعتراض به این شرایط اقدام به طرح شکایت کرده اند، گفت: موارد متعددی وجود دارد که کارگران پس از خروج از کارخانه برای پیگیری حقوق خود شکایت کرده اند.
ظرفیت لاستیک دنا برای تبدیل شدن به بزرگ ترین لاستیک سازی ایران
این کارگر در بخش دیگری از اظهارات خود با اشاره به ظرفیت های فنی و زیرساختی کارخانه لاستیک دنا اظهار کرد: دنا از ظرفیت بسیار بالایی برخوردار است و به اعتقاد من، با مدیریت صحیح و برنامه ریزی اصولی می تواند به یکی از بزرگ ترین تولیدکنندگان لاستیک در ایران و حتی خاورمیانه تبدیل شود.
وی افزود: این مجموعه از نظر زیرساخت های صنعتی، زمین، تأسیسات و امکاناتی نظیر آب، برق، گاز و سایر ظرفیت های موردنیاز، شرایط قابل توجهی دارد. بخش قابل توجهی از اراضی مجموعه نیز به فعالیت های صنعتی اختصاص یافته و این ظرفیت می تواند زمینه توسعه و افزایش تولید را فراهم کند.
این کارگر با اشاره به جایگاه تاریخی لاستیک دنا در صنعت تایرسازی کشور تصریح کرد: دنا از نخستین مجموعه های فعال در صنعت لاستیک سازی ایران بوده و بسیاری از ظرفیت های فنی و تجربی صنعت تایر کشور در این مجموعه شکل گرفته است. نیروهای متخصص و باتجربه ای در این کارخانه فعالیت داشته اند که دانش فنی و مهارت آن ها سرمایه ای ارزشمند برای صنعت کشور محسوب می شود.
وی با یادآوری توانمندی نیروهای فنی و تعمیراتی کارخانه گفت: در گذشته نیروهای متخصص دنا در تعمیرات اساسی، بازسازی و به روزرسانی تجهیزات نقش مهمی ایفا می کردند. گاهی یک نیروی متخصص بدون اینکه دستوری دریافت کند، با اتکا به دانش و تجربه خود برای راه اندازی مجدد یا احیای یک دستگاه اقدام می کرد. این توانمندی ها نشان می دهد که سرمایه اصلی کارخانه فقط تجهیزات و زیرساخت ها نیست، بلکه نیروی انسانی متخصص آن است.
این کارگر با ابراز نگرانی از خروج نیروهای متخصص از مجموعه خاطرنشان کرد: یکی از اتفاقات نگران کننده، کنار گذاشتن یا خروج زودهنگام نیروهای فنی و باتجربه است؛ نیروهایی که سال ها برای این کارخانه تجربه و تخصص اندوخته اند و حفظ آن ها برای بازسازی و احیای تولید ضروری است.
وی با تأکید بر اینکه آینده لاستیک دنا به تصمیمات مدیریتی و نحوه اداره این مجموعه بستگی دارد، گفت: این کارخانه هنوز ظرفیت احیا و بازگشت به روزهای اوج خود را دارد، اما برای تحقق این هدف باید به مشکلات کارگران رسیدگی شود، مواد اولیه به موقع تأمین شود، برنامه تولید ثبات پیدا کند و از نیروهای متخصص و باتجربه حمایت شود.
ضرورت ورود دستگاه قضایی به مشکلات لاستیک دنا
نماینده شیراز و زرقان در مجلس نیز با اشاره به مشکلات کارخانه لاستیک دنا و گزارش های مطرح شده درباره کاهش تولید و دشواری های معیشتی کارگران این مجموعه، خواستار ورود دستگاه قضایی و مسئولان ذی ربط برای بررسی موانع تولید و صیانت از حقوق کارگران شد.
جعفر قادری در گفت وگو با ایلنا، با اشاره به گزارش های مطرح شده درباره کاهش ظرفیت تولید در کارخانه لاستیک دنا و مشکلات کارگران این مجموعه اظهار کرد: پیش از این نیز مسئولان و متولیان برخی واحدهای صنعتی، مشکلات مربوط به تأمین ارز و مواد اولیه را مطرح کرده بودند و می دانیم که بخشی از این مشکلات ناشی از محدودیت های موجود در تأمین مواد اولیه است؛ اما در این میان باید وضعیت کارگران نیز مورد توجه قرار گیرد.
وی افزود: وقتی کارخانه به دلیل کمبود مواد اولیه با کاهش تولید یا توقف فعالیت در برخی روزها مواجه می شود، نباید فشار این شرایط به کارگران منتقل شود. کارگر در ایجاد مشکلات مربوط به تأمین ارز و مواد اولیه نقشی ندارد و نباید حقوق و معیشت او تحت تأثیر این مسائل قرار بگیرد.
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس با بیان اینکه مشکلات واحدهای صنعتی تنها مختص استان فارس نیست، تصریح کرد: در سایر نقاط کشور نیز کارخانه ها با مشکلات مشابهی مواجه هستند. حتی در تهران نیز شاهد ورود دستگاه قضایی به موضوع تأمین ارز مورد نیاز واحدهای تولیدی بوده ایم و گزارش هایی درباره پیگیری دادستان تهران از بانک مرکزی برای تأمین ارز کارخانه ها مطرح شده است.
قادری با تأکید بر ضرورت ورود دستگاه قضایی به مشکلات کارخانه لاستیک دنا و سایر واحدهای تولیدی استان فارس گفت: انتظار داریم دادستانی و دستگاه قضایی استان به این موضوع ورود کنند تا مشخص شود منشأ مشکلات کجاست. اگر موانع در مسیر تأمین ارز و اقدامات بانک مرکزی قرار دارد، باید برای رفع آنها اقدام شود و اگر مشکلات به مدیریت یا متولیان خود کارخانه بازمی گردد، این مسائل نیز باید بررسی و تعیین تکلیف شود.
وی با اشاره به پیگیری مشکلات واحدهای صنعتی استان فارس خاطرنشان کرد: ما نیز این موضوعات را دنبال می کنیم. پیش از این برای حل مشکلات کارخانه آی تی آی وقت و توان زیادی گذاشتیم و در مورد سایر واحدهای صنعتی، از جمله کارخانه لاستیک دنا، نیز تلاش خواهیم کرد تا در صورت امکان به رفع موانع و مشکلات موجود کمک کنیم.
نماینده مردم شیراز و زرقان در مجلس در ادامه با اشاره به تشدید فشارهای اقتصادی و تحریم ها گفت: امروز در کنار تهدیدهای نظامی و رسانه ای، بخش عمده ای از فشار دشمن بر اقتصاد کشور متمرکز شده است و آثار تحریم ها و محدودیت های اقتصادی را در بخش های مختلف شاهد هستیم. در چنین شرایطی، باید سیاست گذاری های اقتصادی به گونه ای باشد که فعالان اقتصادی و واحدهای تولیدی بیش از این با مشکل مواجه نشوند.
ضرورت اصلاح سیاست های ارزی بانک مرکزی
قادری در بخش دیگری از این گفت وگو با اشاره به پیگیری مسائل ارزی در کمیسیون اقتصادی مجلس اظهار کرد: در هفته های اخیر سه تا چهار جلسه در کمیسیون اقتصادی با محوریت مسائل ارزی و مشکلات فعالان اقتصادی برگزار کرده ایم و این موضوع همچنان در دستور کار قرار دارد. در جلسه پیش رو نیز قرار است مباحث و جمع بندی موضوعات مطرح شده در جلسات گذشته ادامه پیدا کند.
وی با انتقاد از نحوه برخورد یکسان با صادرکنندگان در موضوع بازگشت ارز حاصل از صادرات افزود: معتقدیم در موضوع ایفای تعهدات ارزی باید میان افرادی که عمداً از بازگرداندن ارز خودداری کرده اند و افرادی که به دلایل مختلف امکان انجام تعهداتشان را نداشته اند، تفاوت قائل شد.
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس ادامه داد: همه فعالان اقتصادی را نمی توان با یک نگاه مورد بررسی قرار داد. برخی از تعهدات ارزی مربوط به مبالغ بسیار جزئی است و در برخی موارد نیز صادرکننده کالای خود را به صورت ریالی فروخته یا اساساً شرایط بازگرداندن ارز به شیوه های معمول را نداشته است. بنابراین، این موارد باید از پرونده افرادی که عامدانه از انجام تعهدات خودداری کرده یا از این شرایط سوءاستفاده کرده اند، تفکیک شود.
قادری تأکید کرد: باید تمرکز برخوردهای نظارتی و قضایی بر افرادی باشد که تعهدات ارزی قابل توجهی داشته اند و با وجود امکان انجام تعهدات، از آن خودداری کرده اند؛ در مقابل، نباید فعالان اقتصادی که تخلف مؤثری نداشته اند، با محدودیت هایی مواجه شوند که فعالیت تولیدی و تجاری آنها را مختل کند.
وی با اشاره به ضرورت بازنگری در شیوه های رفع تعهد ارزی گفت: در شرایط تحریمی، لزوماً بازگشت فیزیکی ارز به کشور تنها راهکار نیست و می توان از روش های دیگری نیز برای ایفای تعهدات استفاده کرد؛ از جمله اینکه ارز حاصل از صادرات در مسیر واردات کالا و تأمین نیازهای کشور به کار گرفته شود.
نماینده شیراز و زرقان در مجلس در پایان خاطرنشان کرد: هدف از برگزاری جلسات متعدد در کمیسیون اقتصادی، رسیدن به تفاهم و جمع بندی مشترک با بانک مرکزی درباره نحوه اجرای قوانین و مقررات ارزی است تا از یک سو با افرادی که از شرایط موجود سوءاستفاده کرده اند برخورد شود و از سوی دیگر، فعالان اقتصادی و تولیدکنندگانی که مشکل جدی ندارند، بتوانند بدون موانع غیرضروری به فعالیت خود ادامه دهند.