◄ تعویض ۴ حلقه لاستیک ۲۰۶: ۳۲ میلیون تومان! | چرا بازار تایر به این نقطه رسید؟
بازار تایر این روزها با یک تناقض معنادار روبه روست؛ در حالی که ویترین فروشگاه ها و انبارهای توزیع با کمبود فیزیکی کالا مواجه نیستند، جهش سنگین قیمت ها رکود عمیقی را بر معاملات حاکم کرده است.
بررسی ها نشان می دهد هزینه تعویض هر چهار حلقه لاستیک ایرانی برای خودرویی اقتصادی مانند پژو ۲۰۶ به مرز ۳۲ میلیون تومان و برای پراید به بیش از ۲۳ میلیون تومان رسیده است؛ ارقامی که تایر را از یک کالای مصرفی دوره ای، به یکی از سنگین ترین دغدغه های معیشتی مالکان خودرو بدل کرده است.
فاکتورهای نجومی برای خودروهای اقتصادی
به گزارش سرویس خودرو تین نیوز، گزارش های میدانی از مراکز عرضه تایر پایتخت نشان می دهد که کف قیمت تایر سایز ۱۳ (ویژه پراید) در برندهای تولید داخل، به حدود ۵ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان برای هر حلقه رسیده است. به این ترتیب، خرید یک دست کامل یعنی چهار حلقه لاستیک پراید، دست کم ۲۳ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان تمام می شود.
در سوی دیگر، لاستیک سایز ۱۴ که برای خودروهایی نظیر پژو ۲۰۶، ۲۰۷، رانا و کوییک کاربرد دارد، در ارزان ترین برندهای داخلی حلقه ای حدود ۸ میلیون تومان معامله می شود. خرید یک دست کامل آن معادل ۳۲ میلیون تومان هزینه روی دست مالک می گذارد؛ مبلغی که با احتساب اجرت تعویض، والف و بالانس چرخ ها فراتر از این رقم می رود. در بخش تایرهای خارجی، شرایط به مراتب دشوارتر است؛ به گونه ای که دو حلقه لاستیک سایز ۱۴ کره ای حدود ۳۸ میلیون تومان فروخته می شود و تجهیز کامل خودرو به ۷۶ میلیون تومان نقدینگی نیاز دارد.
جنس در بازار هست، خریدار نیست
مهم ترین مشخصه کنونی بازار لاستیک، شکاف عمیق میان عرضه و قدرت خرید مصرف کننده است. برخلاف دوره هایی که کمبود کالا به صف های طولانی توزیع دولتی دامن می زد، اکنون قفسه ها پر است اما مشتری تمایلی به خرید ندارد.
بالا رفتن هزینه نگهداری خودرو باعث شده رانندگان تا جای ممکن از تعویض لاستیک فرسوده خودداری کنند یا به ناچار سراغ تایرهای دست دوم و استوک بروند؛ روندی که تهدیدی مستقیم برای ایمنی ترددهای شهری و جاده ای به شمار می رود.
افت یک سومی تولید و بحران نقدینگی کارخانه ها
طبق اعلام انجمن صنفی صنعت تایر، ریشه این وضعیت تا حد زیادی به عملکرد خطوط تولید برمی گردد. تیراژ کارخانه های داخلی در نیمه نخست سال با افت ۳۰ تا ۳۳ درصدی همراه شده است. این افت عرضه به شکل مستقیم دسترسی نمایندگی ها به سهمیه های روتین را کاهش داده و تعادل جریان توزیع را به هم زده است.
کارخانه ها به دلیل مشکلات حاد نقدینگی، کمبود سرمایه در گردش و انباشت مطالبات، ناچار به کاهش سرعت خطوط خود شده اند؛ موضوعی که ورودی تایر به شبکه رسمی بازار را نسبت به مدت مشابه سال های قبل به شکل محسوسی کاهش داده است.
گره واردات و تاخیر در تخصیص ارز
چالش دیگر این صنعت، وابستگی ۳۵ تا ۴۰ درصدی تولید تایر به واردات نهاده هاست. موادی نظیر کائوچوی طبیعی و برخی ترکیبات شیمیایی خاص و ضدسایش در داخل تولید نمی شوند و خطوط تولید کاملاً وابسته به واردات هستند.
تاخیرهای مداوم در تخصیص و تامین ارز، ترخیص محموله ها از مبادی گمرکی را کند کرده و مخازن کارخانه ها را با کمبود مقطعی مواد اولیه مواجه کرده است.
مشکلات صنعت تایر تنها محدود به ارز و واردات نیست؛ بهای نهاده های تولید داخلی نیز در ماه های اخیر جهش قابل توجهی داشته است. موادی مانند دوده صنعتی، نخ تایر و سیم فولادی با قیمت های به مراتب بالاتری به دست تولیدکننده می رسد و بهای تمام شده هر حلقه تایر را افزایش داده است.
هشدار نسبت به ایمنی ناوگان جاده ای
این شرایط بیشترین فشار را به رانندگان ناوگان عمومی، تاکسی های شهری، خودروهای اینترنتی و شاغلان حوزه لجستیک وارد می کند؛ گروه هایی که کارکرد روزانه بالایی دارند و سلامت لاستیک پیوند مستقیمی با امرار معاش و جان آن ها دارد.
تا زمانی که گره تخصیص ارز برای تأمین مواد اولیه وارداتی باز نشود و هزینه نهاده های داخلی مهار نگردد، شکاف قیمتی بازار تایر ترمیم نخواهد شد؛ وضعیتی که مصرف کننده نهایی را میان هزینه های سنگین نگهداری خودرو و خطرات ناشی از فرسودگی تایر بلاتکلیف گذاشته است.