قیمت خودروهای برقی؛ از ۲ تا نزدیک ۴ میلیارد تومان

بررسی قیمت خودروهای برقی موجود در بازار ایران در بهار ۱۴۰۵ نشان می دهد ارزان ترین گزینه های موجود در محدوده حدود ۲ میلیارد تومان قرار دارند؛ رقمی که این خودروها را عملا از دایره «خودروی اقتصادی» خارج می کند.

چانگان ایدو EV460 مدل ۲۰۲۴؛ حدود ۱.۹ میلیارد تومان

بستیون نات مدل ۲۰۲۴؛ حدود ۲.۴ میلیارد تومان

لونا GRE مدل ۱۴۰۴؛ حدود ۲.۵ میلیارد تومان

کی ام سی J7 EV مدل ۱۴۰۴؛ حدود ۳ میلیارد تومان

اسکای ول ET5 مدل ۲۰۲۴؛ حدود ۳.۵ میلیارد تومان

هونگچی E-MQ5 مدل ۲۰۲۴؛ حدود ۳.۶ میلیارد تومان

ام جی 4 EV مدل ۲۰۲۴؛ حدود ۳.۸ میلیارد تومان

این قیمت ها در شرایطی مطرح می شود که متوسط درآمد خانوار ایرانی تناسبی با چنین ارقامی ندارد و بسیاری از متقاضیان، حتی با وجود تمایل به استفاده از خودروهای پاک، توانایی خرید این محصولات را ندارند.

زیرساختی که هنوز شکل نگرفته است!

کارشناسان معتقدند مهم ترین مانع توسعه واقعی خودروهای برقی در ایران، نبود زیرساخت مناسب شارژ است. کامبیز ناظریان، مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق تهران بزرگ، سال گذشته در حاشیه بیست و پنجمین نمایشگاه بین المللی صنعت برق گفت: درحال حاضر تعداد ایستگاه های شارژ خودروهای برقی در کلانشهر تهران 13 جایگاه است که تا پایان سال جاری این تعداد جایگاه به 75 باب افزایش می یابد. 

بنابراین برخلاف بسیاری از کشورهای توسعه یافته، تعداد ایستگاه های شارژ سریع در ایران بسیار محدود است و عمده آنها نیز در تهران یا چند کلان شهر متمرکز شده اند. در حال حاضر بسیاری از مالکان خودروهای برقی ناچارند شارژ اصلی خودرو را در منزل انجام دهند؛ فرآیندی که در شارژرهای عادی ممکن است بیش از ۸ ساعت زمان ببرد. این موضوع علاوه بر نیاز به تجهیزات و برق مناسب در ساختمان، برای بسیاری از ساکنان آپارتمان ها نیز چالش برانگیز است.

از سوی دیگر، شارژرهای سریع عمومی نیز هرچند زمان شارژ را به حدود ۳۰ دقیقه کاهش می دهند اما تعداد محدود آنها باعث شده استفاده روزمره از خودروهای برقی با نگرانی همراه باشد؛ به ویژه در سفرهای بین شهری.

اضطراب شارژ؛ دغدغه همیشگی رانندگان خودروهای برقی

یکی از مهم ترین مشکلات مالکان خودروهای برقی در ایران، پدیده ای است که در دنیا با عنوان “Range Anxiety” یا «اضطراب پیمایش» شناخته می شود؛ نگرانی دائمی از تمام شدن شارژ باتری پیش از رسیدن به ایستگاه شارژ بعدی. اگرچه بسیاری از خودروهای برقی وارداتی بردی حدود ۳۵۰ تا ۴۵۰ کیلومتر دارند اما در شرایط واقعی مانند ترافیک سنگین، استفاده مداوم از کولر، چراغ ها یا سیستم صوتی، میزان شارژدهی کاهش پیدا می کند. این مسئله به ویژه برای رانندگان تاکسی های برقی، که استفاده روزانه و سنگینی از خودرو دارند، به دغدغه ای جدی تبدیل شده است.

برخی رانندگان تاکسی های برقی در کشور معتقدند عملا امکان فعالیت مطمئن در مسیرهای خارج از تهران یا سفرهای بین شهری را ندارند، زیرا تعداد ایستگاه های شارژ در جاده ها بسیار محدود است.

حذف تدریجی مشوق ها در ایران و آنچه در جهان در حال انجام است!

در بسیاری از کشورهای جهان، دولت ها برای تشویق مردم به استفاده از خودروهای برقی، مجموعه ای از مشوق های مالی و خدماتی در نظر می گیرند؛ از معافیت های مالیاتی و یارانه خرید گرفته تا تردد رایگان در محدوده های پرترافیک. در ایران نیز یکی از مزیت های اولیه خودروهای برقی، امکان ورود رایگان به طرح ترافیک بود اما طبق سیاست های جدید، مالکان این خودروها نیز موظف به پرداخت بخشی از هزینه طرح ترافیک شده اند. این موضوع باعث شده برخی مالکان احساس کنند مهم ترین مزیت اقتصادی خودروهای برقی نیز در حال کاهش است.

موفقیت خودروهای برقی در کشورهایی مانند چین، آمریکا و کشورهای اروپایی، تنها به تولید خودرو محدود نبوده و بر پایه توسعه هم زمان زیرساخت و حمایت مالی شکل گرفته است.

چین بزرگ ترین بازار خودروهای برقی جهان محسوب می شود. دولت این کشور طی سالهای اخیر میلیاردها دلار یارانه برای تولیدکنندگان و خریداران خودروهای برقی اختصاص داده و هزاران ایستگاه شارژ سریع در شهرها و جاده ها احداث کرده است. در بسیاری از شهرهای چین، شارژرهای عمومی در پارکینگ مراکز خرید، مجتمع های مسکونی و حتی کنار خیابان ها به راحتی در دسترس هستند.

در آمریکا خریداران خودروهای برقی می توانند از اعتبارهای مالیاتی چند هزار دلاری استفاده کنند. همچنین شرکت هایی مانند تسلا شبکه گسترده ای از شارژرهای سریع بین شهری ایجاد کرده اند که سفرهای طولانی را برای مالکان این خودروها ساده تر کرده است.

بسیاری از کشورهای اروپایی علاوه بر ارائه یارانه خرید، با وضع قوانین سختگیرانه برای خودروهای بنزینی و دیزلی، عملا مسیر را برای توسعه خودروهای برقی هموار کرده اند. در برخی شهرهای اروپایی، خودروهای آلاینده هزینه های سنگین ورود به مرکز شهر پرداخت می کنند، در حالی که خودروهای برقی از امتیازهای ویژه برخوردارند.

چالش اصلی خودروهای برقی در ایران چیست؟

کارشناسان صنعت خودرو معتقدند توسعه خودروهای برقی تنها با واردات چند مدل خودرو محقق نمی شود و نیازمند یک زنجیره کامل شامل زیرساخت شارژ، حمایت مالی، تعرفه گذاری مناسب، تولید برق پایدار و فرهنگ سازی عمومی است.

در شرایط فعلی، بسیاری از مصرف کنندگان ایرانی خودروهای برقی را نه به عنوان یک انتخاب اقتصادی و مطمئن، بلکه به عنوان محصولاتی لوکس و پرریسک می بینند؛ خودروهایی که با وجود مزایای زیست محیطی، هنوز زیرساخت لازم برای استفاده گسترده از آنها در کشور فراهم نشده است.