◄ کرخت شدگی مسئولان در برابر تلفات رانندگی؛ قربانیان تصادفات فراموش شدند؟
روز جهانی یادمان قربانیان سوانح رانندگی گذشت اما چرا همایش ها و وعده ها جای اقدامات عملی و حمایت از خانواده های داغدار را نمی گیرند؟
روز جهانی یادمان قربانیان سوانح رانندگی هم گذشت؛ روزی که قرار بود فرصتی برای یادآوری داغ خانواده های داغدار، بررسی علل سوانح جاده ای و ارائه راهکارهای عملی برای کاهش تلفات باشد، اما بار دیگر در میان همایش ها، سخنرانی ها و وعده های تکراری سپری شد. گویی تداوم آمار سنگین قربانیان تصادفات، نوعی کرخت شدگی و سرشدگی در میان برخی مسئولان ایجاد کرده و حساسیت ها نسبت به این فاجعه انسانی را به حداقل رسانده است.
به گزارش تین نیوز، هر سال با فرارسیدن روز جهانی یادبود قربانیان تصادفات رانندگی، برنامه ها و همایش هایی با محوریت ایمنی راه ها، پیشگیری از تصادفات و ضرورت کاهش تلفات جاده ای برگزار می شود. مسئولان و کارشناسان در این برنامه ها از اهمیت فرهنگ سازی، اصلاح زیرساخت ها، ارتقای ایمنی خودروها و ضرورت رعایت قوانین رانندگی سخن می گویند؛ اما پرسش اساسی این است که حاصل عملی این نشست ها برای جلوگیری از مرگ انسان ها چیست؟
واقعیت تلخ این است که با پایان یافتن این مناسبت ها، بار دیگر موضوع قربانیان تصادفات از صدر اخبار و توجه عمومی کنار می رود و تا سال بعد، کمتر نشانی از پیگیری مستمر این فاجعه انسانی دیده می شود.
همایش ها برگزار می شوند، اما نتیجه عملی کجاست؟
برگزاری همایش و نشست تخصصی به خودی خود اقدام منفی یا بی فایده ای نیست؛ اما زمانی که این برنامه ها به گفت و گوهای تکراری، بیان کلیات و تاکید بر ضرورت کاهش تصادفات محدود شوند و خروجی مشخص و قابل ارزیابی نداشته باشند، نمی توان آنها را اقدامی موثر در مسیر نجات جان انسان ها دانست.
انتظار می رود مناسبت هایی مانند روز جهانی یادبود قربانیان سوانح و تصادفات، به فرصتی برای اعلام برنامه های اجرایی، تعیین مسئولیت دستگاه ها، ارائه گزارش عملکرد و معرفی اقدامات مشخص برای کاهش تلفات تبدیل شوند.
صرف بیان اینکه تصادفات رانندگی یک معضل جدی است، دیگر کافی نیست. جامعه به اقدام نیاز دارد؛ اقدامی که نتیجه آن در کاهش تعداد جان باختگان و مجروحان سوانح رانندگی قابل مشاهده باشد.
کرخت شدگی و سرشدگی در برابر مرگ های رانندگی
یکی از نگران کننده ترین ابعاد وضعیت تصادفات رانندگی، عادی شدن خبر مرگ انسان هاست.
وقتی هر ماه تعداد قابل توجهی از هموطنان در سوانح رانندگی جان خود را از دست می دهند، انتشار آمار تلفات به یک خبر تکراری تبدیل می شود؛ خبری که چند ساعت در رسانه ها بازتاب پیدا می کند و سپس جای خود را به موضوعات دیگر می دهد.
این تکرار تلخ، خطر شکل گیری نوعی کرخت شدگی و سرشدگی در برابر مرگ های جاده ای را افزایش داده است؛ وضعیتی که در آن، اعداد و آمار جای انسان ها را می گیرند و پشت هر عدد، خانواده ای که عزیزی را از دست داده است، فراموش می شود.
نگران کننده تر آنکه به نظر می رسد تداوم این وضعیت، در برخی سطوح مدیریتی نیز نوعی بی حسی و کمای طولانی مسئولان در برابر ابعاد فاجعه تصادفات ایجاد کرده است؛ گویی تلفات سنگین رانندگی دیگر آن حساسیت و واکنشی را که باید، برنمی انگیزد.
البته مسئولیت کاهش تصادفات میان دستگاه های مختلف تقسیم شده است و نمی توان همه ابعاد این مسئله را به یک نهاد نسبت داد؛ اما همین تعدد مسئولیت ها نباید به عاملی برای کم رنگ شدن پاسخگویی تبدیل شود.
خانواده قربانیان تصادفات؛ فراموش شدگان پس از حادثه
در میان آمارهای رسمی تصادفات رانندگی، کمتر درباره خانواده هایی صحبت می شود که پس از مرگ یکی از اعضای خود، با پیامدهای سنگین عاطفی، روانی و اقتصادی مواجه می شوند.
مرگ یک نفر در تصادف فقط پایان زندگی یک انسان نیست؛ گاهی به معنای فروپاشی معیشت یک خانواده، بی سرپرست شدن فرزندان، از دست رفتن تکیه گاه والدین و آغاز سال ها رنج و اندوه برای بازماندگان است.
با این حال، پس از پایان مراسم و انتشار خبر حادثه، کمتر شاهد پیگیری مستمر وضعیت خانواده قربانیان هستیم. چه نهادی سراغ این خانواده ها می رود؟ چه کسی از وضعیت فرزندان بی سرپرست، همسران داغدار و والدینی که فرزند خود را در سوانح رانندگی از دست داده اند، مطلع می شود؟
حمایت از خانواده قربانیان نباید به پرداخت احتمالی خسارت بیمه ای محدود شود. این خانواده ها به حمایت های روان شناختی، اجتماعی، حقوقی و در موارد ضروری اقتصادی نیاز دارند.
اطلاع رسانی مستمر؛ حلقه گمشده فرهنگ ایمنی
یکی دیگر از ضعف های موجود، مقطعی بودن اطلاع رسانی درباره قربانیان تصادفات است. در روزهای خاص، آمارها و پیام های هشداردهنده منتشر می شوند، اما پس از پایان مناسبت ها، موضوع به حاشیه می رود.
در حالی که اطلاع رسانی درباره ابعاد انسانی تصادفات، وضعیت خانواده های قربانیان، علل وقوع سوانح و میزان پیشرفت برنامه های کاهش تلفات باید به صورت مستمر در دستور کار رسانه ها و دستگاه های مسئول قرار داشته باشد.
قربانیان تصادفات را با برگزاری همایش فراموش نکنیم
روز جهانی یادبود قربانیان سوانح رانندگی نباید صرفاً روز برگزاری همایش و قرائت آمار باشد. این مناسبت باید به معیاری برای سنجش عملکرد دستگاه های مسئول در حوزه ایمنی حمل و نقل تبدیل شود.
جامعه باید بداند پس از هر همایش چه تصمیمی گرفته شده، چه برنامه ای اجرا شده و چه تعداد از اقدامات وعده داده شده به نتیجه رسیده است.
باید از مسئولان پرسید: آیا کاهش تلفات رانندگی واقعاً به یک اولویت اجرایی تبدیل شده یا همچنان قرار است هر سال در مناسبت های مرتبط، درباره ضرورت آن سخنرانی کنیم؟
قربانیان تصادفات رانندگی فقط اعداد یک جدول آماری نیستند. پشت هر عدد، انسانی با آرزوهای ناتمام و خانواده ای با زخمی عمیق قرار دارد. نمی توان هر سال برای یادبود این قربانیان همایش برگزار کرد، اما در فاصله دو مناسبت، خانواده های آنان و ضرورت جلوگیری از تکرار این فاجعه را فراموش کرد.
اگر روز یادبود قربانیان تصادفات قرار است معنایی فراتر از یک مناسبت تقویمی داشته باشد، باید از مرحله حرف و همایش عبور کنیم و به مرحله اقدام، پاسخگویی و حمایت واقعی برسیم. در غیر این صورت، هر سال این روز سپری می شود و همچنان باید شاهد تکرار همان آمار تلخ و همان وعده های تکراری باشیم.