ارز تک نرخی راهکار جذب سرمایهگذار خارجی در پروژههای زیر ساختی
تین نیوز | چگونگی تامین زیرساختها در شرایط تکنرخی شدن قیمت ارز، از مهمترین موضوعاتی است که پس از تاکید حسن روحانی، رییس دولت یازدهم در این باره وجود دارد.
پس از برداشته شدن تحریمهای اقتصادی یکی از مهمترین موضوعاتی که به طور دائم بر آن تاکید شده این است که ایران در شرایط جدید اقتصادی با استفاده از دانش فنی و فناوری دیگر کشورها زیرساختهای مورد نیاز صنایع را در کشور توسعه دهد و بخش مورد نیاز را تامین کند.
این در حالی است که حسن روحانی، رییس دولت یازدهم چندیپیش بر تکنرخی شدن قیمت ارز تاکید کرد. تکنرخی کردن قیمت ارز با اینکه به شفافسازی اقتصادی و مبادلات بینالمللی تاثیر بسیاری دارد، در برخی موارد میتواند آسیبهایی را هم برای تامین زیرساختها و بخش تولیدی کشور وارد کند.
صنایع بزرگ و کوچک در حالی به تامین زیرساختها و محصولات مورد نیاز خود میپرداختند که مبادلات بینالمللی آنها با ارز مبادلهای انجام میشد و در صورت تکنرخی شدن قیمت ارز پیشبینیها مبنیبر افزایش قیمت ارز نسبت به قیمت مبادلهای است. این موضوع به طور طبیعی مبادلات زیرساختی کشور را دچار آسیبهایی میکند که بر اثر افزایش قیمت ارز، در صورت تکنرخی شدن، به وجود میآید.
برخی کارشناسان در این زمینه معتقدند فوایدی که از شفافیت رقابت در تکنرخی شدن عاید کشور میشود بیش از مضراتی است که برای برخی پروژهها و واحدها به وجود میآید. این دسته از کارشناسان تکنرخی شدن قیمت ارز را با عمل جراحی مقایسه میکنند و همانطور که هر عملی دردهای خاص خود را دارد آسیبهای این تصمیم را هم مانند همان دردها میدانند.
موضوعی که در این زمینه وجود دارد این است که دولت برای جلوگیری از آسیبهای اینچنینی میتواند با ارائه تسهیلات، همزمان با تکنرخی کردن قیمت ارز جلوی آسیبهای احتمالی را نیز بگیرد. در شرایط پساتحریم از جمله مواردی که اهمیت دارد تامین زیرساختها است و در این پروژهها نمیتوان آسیبهای اینچنینی را به واحدهای داخلی وارد کرد. در ادامه گزارش صمت از تاثیرات تکنرخی شدن قیمت ارز بر زیرساختهای کشور آمده است.
فرداد دلیری، معاون گسترش پروژههای کلان انرژی و زیربنایی سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران در گفتوگو با صمت درباره تاثیر تکنرخی شدن ارز بر پروژه زیرساختی در کشور گفت: تکنرخی شدن ارز باعث شفافیت اقتصادی خواهد شد که مبتنی بر آن کشورها میتوانند برای بررسی قیمتها و بازار برنامهریزی مناسبی داشته باشند.
وی با بیان اینکه علاوه بر شفافیت اقتصادی، از دیگر تاثیرهای تکنرخی شدن ارز در کشور، افزایش همکاریهای بینالمللی است، گفت: یکی از موضوعاتی که برای خارجیها برای تامین زیرساخت در کشور اهمیت دارد این است که بتوانند متناسب با شرایط اقتصادی کشور مقابل برنامهریزیهای مناسبی داشته باشند و تکنرخی کردن ارز در این زمینه نیز تاثیر بسیاری دارد.
دلیری با اشاره به تاثیر تکنرخی شدن ارز بر جذب بیشتر سرمایهگذاری داخلی نیز گفت: با ورود شرکتهای خارجی و فناوریهای بهروز سرمایهگذاران داخلی نیز تمایل بیشتری به سرمایهگذاری پیدا میکنند و میزان مشارکت در پروژههای زیربنایی افزایش پیدا خواهد کرد.
معاون گسترش پروژههای کلان انرژی و زیربنایی سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران درباره اینکه تکنرخی شدن ارز برکدامیک از پروژههای زیرساختی کشور بیشترین تاثیر را خواهد گذاشت، افزود: در هر پروژهای که سهم مشارکت خارجی بیشتر باشد بر اثر ورود سرمایه و پرداخت سود تکنرخی شدن ارز بر اینگونه پروژهها تاثیر بیشتری خواهد داشت.
وی با بیان اینکه اجرای تکنرخی شدن ارز به عوامل مختلفی بستگی دارد، اظهارکرد: در دولت یازدهم برای نزدیک شدن نرخ مبادلهای و نرخ ارز آزاد تلاشهایی شده، البته لازمه این امر اجرای اقتصاد آزاد است در غیر این صورت، دوباره بین دو نرخ فاصله خواهد افتاد.
آرمان خالقی، عضو خانه صنعت، معدن و تجارت درگفتوگو با صمت درباره تاثیر تکنرخی شدن ارز بر پروژههای زیرساختی کشور گفت: برای خروج از دونرخی بودن ارز رفتار متفاوت دولت و بازار باید تبعاتی را بپذیریم که بهطور قطع این تبعات هم متوجه دولت و هم مردم خواهد بود. اگر بناست ارز تکنرخی از سوی دولت اعلام شود قاعدتا بازار خود را با این نرخ هماهنگ نخواهد کرد، بنابراین دولت باید خود را به بازار نزدیک کند تا در اجرای پروژههای زیرساختی با مشکل روبهرو نشویم.
این عضو خانه صنعت، معدن و تجارت با بیان اینکه باید برای تعیین نرخ بودجه سالانه دقت و پیشبینی درستی وجود داشته باشد، گفت: تعیین نرخ بازار برای نرخ اصلی دلار نیز از سوی دولت منجر به گران تمام شدن مواد اولیه و تجهیزات و ماشینآلات و مشکلات مختلف در پروژههای زیرساختی خواهد شد. از سوی دیگر ارز تکنرخی و به دنبال آن نوسانات ارزی بر پروژههای دولت نیز تاثیر خواهدگذاشت و در صورتی که دولت این تبعات را بپذیرد عرضه و تقاضا قیمت ارز را تعیین خواهد کرد.
وی با بیان اینکه دولت برای تنظیم بازار باید از شیوه عرضه و تقاضا بازار را کنترل کند، افزود: دخالت دولت در کنترل بازار ارز نیز محدودهای دارد که نباید دولت را وارد درآمدزایی از این طریق کند.
در سالهای گذشته این شائبه ایجاد شد که دولت از این نوسانات استقبال میکند تا با گران شدن نرخ ارز، دلار به بازار تزریق میکند تا از مابهتفاوت آن سود ببرد. خالقی با بیان اینکه دولت باید سیاستهای کلان خود را هوشمندانهتر تدوینکند، اظهارکرد: دولت سیاستهای خود را نباید به بهای متضرر شدن بخش خصوصی و پیمانکاران صنعتی تنظیم و سیاستهای عوامپسندانه را اتخاذ کند.
این عضو خانه صنعت، معدن و تجارت درباره تاثیر تکنرخی شدن ارز بر پروژههای زیرساختی ریلی، دریایی و هوایی کشور گفت: تکنرخی شدن ارز رانتهای ویژه که دستگاههای دولتی و نیمهدولتی به آن دسترسی دارند را از بین میبرد و بر این اساس حضور بخش خصوصی در پروژههای زیرساختی تقویت خواهد شد. این موضوع در زمان انجام پروژهها نیز تاثیر خواهد گذاشت و پروژهها درگیر رسیدن تخصیص ارز دولتی نخواهد شد و تکلیف سرمایهگذار در نرخ ارز مشخص است.
وی با تاکید بر اینکه نرخ ارز از جنبه مواد اولیه و تجهیزات نیز بر پروژههای زیرساختی تاثیرگذار خواهد بود، اظهار کرد: با وجود اینکه تاثیر تکنرخی شدن ارز از این جنبهها منفی است و قیمتها گرانتر از گذشته خواهد شد اما برای رسیدن به اقتصاد آزاد و پیوستن به سازمان تجارت جهانی باید این تبعات را بپذیریم و محاسبات کشور را بر اساس واقعیتها تعریف کنیم.
این عضو خانه صنعت، معدن و تجارت افزود: وجود فاصله میان نرخ ارز و کنترل آن یک فشار ناگهانی به صنعت وارد خواهد کرد که در سالهای گذشته شاهد اثرات به مراتب منفیتری از تکنرخی شدن بر پروژههای زیرساختی بودیم.
خالقی با بیان اینکه برای تدوین سیاست ارزی و رسیدن به توسعه صنعتی کشور، باید بر مبنای واقعیتهای جهانی تصمیمگیری کنیم، گفت: ایجاد شرایط مساوی با شرایط سایر کشورها میتواند زمینه ورود سرمایهگذاری خارجی و پیشرفت در طرحهای زیرساختی کشور را نیز فراهم کند. برای برقراری برابری اقتصادی نیز تمام عوامل باید هماهنگ با یکدیگر تنظیم شود. نمیتوان امتیازات ارزی را برداریم اما هنوز نرخ تسهیلات بانکی چندین برابر کشورهای دیگر باشد.
بنابراین نرخ تسهیلات بانکی، بوروکراسی اداری و دیگر مشکلاتی که در کشور وجود دارد نیز باید اصلاح شود تا شرایط کشور در سطوح برابر با سایر کشورها قرار گیرد.
وی با بیان اینکه شرایط پروژههای زیرساختی کشور نیز باید متناسب با شرایط جهانی باشد، گفت: تامین تجهیزات زیرساختها و به طور کلی رونق تولید اگر با شرایط جهانی منطبق باشد در صورت گران تمام شدن نیز رقابتی خواهد بود.
عضو خانه صنعت، معدن و تجارت با تاکید بر اینکه اصلاح نکردن اقتصاد کشور و گرفتن امتیازات از تولید تجربه تلخ هدفمندی یارانهها را تکرار خواهد کرد، افزود: در هدفمندی یارانهها قیمتهای انرژی آزادسازی شد اما امکانات مناسب دراختیار تولید قرار نگرفت. در نتیجه این سیاست نهتنها برای تولید مثبت نبود بلکه مشکلات اقتصادی نیز ایجاد کرد. بنابراین تکنرخی شدن ارز نیز مستلزم اصلاحات اقتصادی دیگر است.