رویکرد شرکتهای نفتی جهان در دوره نفت ارزان
رضا پاکدامن / کارشناس حقوق انرژی
تین نیوز | با آغاز دوره سقوط قیمت جهانی نفت و آغاز دوره نفت ارزان که به نوعی باید آن را «عصر یخبندان نفتی» نامید، نهتنها کشورهای صادرکننده نفت، بلکه شرکتهای بینالمللی نفتی نیز متحمل زیانهای هنگفتی شدهاند، که برای مدیریت این شرایط پایدار، رویکردهای متفاوتی را اتخاذ کردهاند.
شرکت نفتی «آرامکو» یکی از شرکتهای معظم نفتی است که از تبعات سقوط قیمتهای نفت بهشدت لطمه خورده است.
یکی از تصمیمهای استراتژیک اتخاذ شده از سوی مسئولان این شرکت که انعکاس جهانی نیز داشته، برنامه واگذاری بخشی از سهام آرامکو یا شرکتهای تابع است، که از طرف دولت عربستان به طور جدی پیگیری میشود.
یکی دیگر از رویکردهای شرکت آرامکو در زمینه جذب سرمایههای خارجی است. عربستان به عنوان یکی از بزرگترین مقاصد جذب سرمایهگذاری خارجی در بخش نفت جهان به شمار میرود به طوری که در سال ۲۰۰۹ میلادی افزون بر ۴۰ میلیارد دلار صنعت نفت این کشور سرمایه خارجی جذب کرده است. این رقم در سال ۲۰۱۴ م به ۹ میلیارد دلار رسید. ۲۴ ژانویه سال جاری، رییس سرمایهگذاریهای عمومی آرامکو اعلام کرد که این شرکت قصد دارد ۱۰ سال آینده به جای بخش نفت و پتروشیمی، با تمرکز بر بخش معدن، بهداشت و فناوری اطلاعات، حجم جذب سرمایهگذاری مستقیم خارجی را سالانه ۲ برابر کند.
اواخر ژانویه، شرکت آرامکو اعلام کرد که به منظور تنوعبخشی به فعالیتهای اقتصادی خود، تفاهمنامهای با چند شرکت کرهای و انگلیسی برای احداث مجتمع معظم کشتیسازی در سواحل شرقی خود به امضا رسانده است. این مجتمع در زمینه ساخت و تعمیر دکلهای دریایی و کشتیهای تجاری فعالیت خواهد کرد. در اوایل فوریه، شرکت معظم نفت روسیه، «گس پروم» اعلام کرد، درصدد اخذ ۲ میلیارد دلار وام از بانکهای خارجی است، که طبق اظهار برخی کارشناسان، بانکهای چینی مورد نظر این شرکت است. کشور آذربایجان نیز برای مدیریت این دوره، در حال مذاکره با بانک جهانی و صندوق
بینالمللی پول برای دریافت ۴ میلیارد دلار بوده و کشورهای نیجریه نیز دریافت ۵ میلیارد دلار و آنگولا را از این دو نهاد بینالمللی پیگیری میکنند. شرکتهای نفتی غربی نیز از تبعات این دوره نفت ارزان بینصیب نبودهاند. در جدیدترین ارزیابی موسسه اعتبارسنجی Standard & Poor، رتبه ۱۰ شرکت برتر نفتی امریکا کاهش یافت.
در این زمینه شرکت «شورن» برای نخستین بار پس از ۳۰ سال، با کاهش رتبه اعتباری مواجه شده است. با خاتمه سال ۲۰۱۵ م و ارائه گزاشهای مالی شرکتها، میزان زیانهای مالی شرکتهای نفتی غربی مشخص شده است. شرکت انگلیسی Tullow Oil plc زیان عملیاتی خود در سال ۲۰۱۵ م را بیش از ۱/۰۹ میلیارد دلار اعلام کرد. این زیان در سال ۲۰۱۴ میلادی ۱/۹۶ میلیارد دلار بوده است. شرکت دانمارکی Maersk Oil نیز زیان عملیاتی خود در سال ۲۰۱۵ م را افزون بر ۲/۱۴ میلیارد دلار اعلام کرد. این زیان در طول سال ۲۰۱۴م، ۸۶۱ میلیون دلار بوده است. شرایط فعلی برای کشور ما سنگینتر است زیرا کشور از یک دوره تحریم
خارجی و ناکارآمدی داخلی وارد این دوره شده است. از این رو باید در کشور ما نیز با شناخت شرایط و شروع دوره جدید مضیقه شدید درآمد نفتی کشور حداقل در میانمدت و شروع عصر جدید، با رویکرد واقعبینانه (و نه خوشبینانه و امید به وقوع اتفاقی غیرمنتظره از سوی عوامل خارجی) در دو سطح ملی و شرکتی، برنامه اصولی اتخاذ شود. افزایش کارآیی (مدیریت صحیح منابع) و افزایش سرمایهگذاری خصوصی داخلی و خارجی، در بخشهای مولد صنعت دو راهکار اساسی میتواند باشد.