مناطق آزاد، فرصت یا تهدید
تین نیوز | این مخالفت بیشتر از سوی نمایندگانی صورت گرفت که نمایندگی مردم مناطق مرفهنشین را بر عهده داشتند. اما نمایندگانی که با مردم ساکن در مناطق محروم سرو کار دارند و با درد بیکاری و بزهکاریهای ناشی از آن رو به رو هستند، موافق ایجاد مناطق آزاد بودند.
نمایندگان استانهایی مانند سیستانوبلوچستان که با پدیدههای خشکسالی، نبود صنایع و کشاورزی، تروریسم، قاچاق موادمخدر و بسیاری از معضلات دست به گریبان هستند، حامیایجاد مناطق آزاد تجاری بودند. این نمایندگان هنگامیکه ایجاد مناطق آزاد رای نیاورد، آهی از سر درماندگی کشیدند.
اما فلسفه مناطق آزاد تجاری در این است که محلی در داخل محدوده جغرافیایی کشور ایجاد شود که از مالیات و عوارض مستثنی شود و حتی برای خارجیها نیاز به ویزا نداشته باشد تا سرمایهگذار خارجی تشویق به سرمایهگذاری شود.
مناطق آزاد تجاری از قوانین کار و تامین اجتماعی مستثنی شده تا سرمایهگذار خارجی ترغیب شود در این مناطق سرمایهگذاری کند و با ایجاد مراکز تولیدی، به تولید کالای ارزان بپردازد. البته این سیاست با انتقادهای شدید از سوی جامعه کارگری روبهرو شد زیرا آنها اعتقاد دارند که نیروی کار در مناطق آزاد استثمار میشود.
البته عدهای نیز بر این باور هستند که در مناطق آزاد هیچ تولیدی صورت نمیگیرد و تنها به انبار کالاهای خارجی تبدیل شده و به همین دلیل با ماهیت وجودی و توسعه مناطق آزاد مخالفت میکنند. اما نکتهای که نمیتوان منکر آن شد، تاثیرات مهمیاست که مناطق آزاد بر توسعه منطقه میگذارند.
کافی است نگاهی به وضعیت کنونی مناطق آزاد کیش و قشم بیندازیم و آنها را با جزایری همچون هنگام، تنبهای بزرگ و کوچک، سیری، لاوان و دیگر جزایر متعلق به کشورمان در خلیج فارس و دریای عمان مقایسه کنیم. بیشک نام منطقه آزاد باعث شده تا سرمایهگذاران داخلی و خارجی به این مناطق بیایند و جزایر متروک کشورمان را به قطب تجاری و اقتصادی ایران و جهان تبدیل کنند.
این مهم در خصوص دیگر مناطق آزاد کشورمان نیز به چشم میخورد. به راستی چه کسی میتواند منکر ساختوسازها، اشتغال، صنعت توریسم، گردش مالی ناشی از توریسم و بسیاری مزایای دیگر در مناطق آزاد بشود؟ اما آنهایی که به مناطق آزاد ایراد میگیرند، هرگز به این فکر نکردهاند که میزان قاچاق کالا در کشورمان بیداد میکند و قوانین بازدارنده و جرایم سنگین موجود هرگز نتوانسته است مانع قاچاق کالا بشود. این در حالی است که با ایجاد مناطق آزاد میتوان واردات را قانونمند کرد.
مناطق آزاد به آمارسازی هم کمک میکند زیرا تعداد مراجعه کنندگان به مناطق آزاد و میزان کالایی که در این مناطق معامله میشود، به آسانی قابل بررسی است و در قالب این آمارها میتوان به نیاز مردم کشورمان به کالاها پی برد. نکته دیگر فرهنگ سازی در مناطق آزاد تجاری است.
امروزه شاهد این هستیم که در مناطق آزاد کیش و قشم مراسم گوناگونی برگزار میشود که در این مراسم مردم کشورمان با فرهنگهای گوناگون کنار هم مینشینند و در فضای همدلی و همفکری به دور از تفکرات قومیتی خوش میگذرانند. نکته دیگر این است که بسیاری از مردم کشورمان هنوز نتوانستهاند نقاط دیگر کشورمان را ببینند، در حالی که اگر مناطق آزاد در استانهای گوناگون ایجاد شود، مردم با سفر به این مناطق، نه تنها با آداب و رسوم کشورمان آشنا میشوند، بلکه زیبایی و جذابیت فرهنگها باعث میشود تا نسبت به اقوام دیگر با احترام بیشتری برخورد کنیم.
اهمیت دیگر مناطق آزاد در این است که فرهنگ مناطق محروم در اثر همنشینی با دیگر فرهنگها معدل میشود و از کینه و عداوت فاصله میگیریم. شاید دراین فضای محدود نتوان به درستی اهمیت مناطق آزاد را بررسی کرد.
اما باید بدانیم که اگر ایرادی به مناطق آزاد وارد باشد، با اصلاح قانون میتوان درست کرد. در حالی که مخالفان مناطق آزاد تجاری به دنبال از بین بردن این ظرفیت هستند. کسانی که با منطقه آزاد تجاری مخالفت میکنند باید بدانند که در اثر نبود منطقه آزاد، قاچاق رشد میکند و کسانی که امروز برای خرید به این مناطق میروند، جای خود را به قاچاقچیان میدهند تا کالای مورد نیازشان را از دست قاچاقچیان دریافت کنند.