مناطق آزاد راهی برای فرار از گمرک
تین نیوز | برای اینكه بهتر به نقش مناطق آزاد پی ببریم بد نیست بهترین مثال آن را كه از چند دهه قبل مطرح شده به عنوان الگوهایی كه موجب رشد و توسعه در اقتصاد برخی از كشورها شده را در نظر بگیریم،كشورهایی مثل هنگ كنگ و چین.اینكه چگونه چین كمونیست كه شاید سه تا چهار دهه قبل یك اقتصاد بسیار فرسوده و شرایطی داشت كه بخش عمدهای از مردم آن برای تامین غذا ناتوان بودند امروزه به جایی رسیده كه از آن بهعنوان دومین اقتصاد دنیا یاد میشود.نكته كلیدی این است كه چین بعد از اینكه كشورهای بلوك شرق در اوایل دهه 90 میلادی دچار یك انقلاب اقتصادی شدند و از اقتصاد كمونیستی كه
واقعا نداریم رهایی یافت و به آنچه الان می بینیم تبدیل شده این تفاوت با كشورهای اروپای شرقی و شوروی در این است كه چین یكباره اقتصادش را باز نكرد و در ابتدا یكسری مناطق آزاد ایجاد كرد.اما این مناطق آزاد مناطق آزاد تولیدی بودند.به عبارت دیگر دولت چین مقررات كشور چین را از بعضی از مناطق یا جزیرهای دورتر تغییر داد و قوانین و مقررات خاصی برای آن منطقه گذاشت كه بتواند به راحتی سرمایههای خارجی به آنجا منتقل شود چرا كه این سرمایههای خارجی با خود تكنولوژی جدید را نیز به همراه خواهند آورد.در مقابل چین كارگر ارزان و منابع ارزان رادر اختیار سرمایه گذاران می گذاشت
تا آنها به دلیل سود بالایی كه نصیبشان میشد در آنجا حضور داشته باشند،در واقع این مناطق آزاد به موتور رشد اقتصادی وانتقال تكنولوژی چین تبدیل شدند.رشد اقتصاد چین ناشی از این بود كه به مناطق آزاد اجازه داد كه سرمایههای خارجی را بپذیرند و تولیداتی را در آنجا داشته باشند كه چین با در اختیار قرار دادن كارگر ارزان و بعضی از منابع دیگر در مقابل سرمایه و تكنولوژی و ماشین آلاتی كه بخصوص آمریكاییها و غرب با خود آورده بودند تولیداتی را در سطح بسیار انبوه انجام داد كه اینها را مجددا به خود كشورهای آمریكایی و اروپایی و جهان سوم صادر میكرد و از این طریق به آن
رشد اقتصادی كه در چند دهه گذشته بوده دست پیدا كرده است.متاسفانه در ایران برداشت و سیاست ما در زمینه مناطق آزاد اشتباه بوده،یعنی به جای اینكه ما مناطق آزادی را ایجاد كنیم كه با مزیتهایی مثل كارگر ارزان و هنوز هم انرژی ارزانتر به جای اینكه این مناطق را به مراكز تولیدی تبدیل كنیم كه تولیدات آن را بتوانیم به كشورهای دیگر صادر كنیم مشابه اینكه به خود خاك ایران اصلی هم میشد این تولیدات را بفرستند آمدیم آنها را به یك مناطق تجاری تبدیل
كردهایم و اصلا تبدیل كردیم به یك راه فرار برای یك عدهای كه گمرك نپردازند و فقط یك سری مزیت و درآمدهای موقت برای اهالی آن منطقه دارد. به همین دلیل تمام استانداریهای ما و تمام مناطق فقط در رقابت این بودند كه بتوانند مجوز یك منطقه آزاد را بگیرند.مناطق آزادی كه متاسفانه فقط كارشان تجارت است،پس ما نباید انتظار مقایسه مناطق آزاد خودمان را با چین و كشورهای دیگر داشته باشیم.
* اقتصاددان