حفظ ارزش دلار به بهای تضعیف پول ملی چرا؟
تین نیوز | اگر در یکی، دو دهه اخیر به کشورهایی چون مالزی، سنگاپور، امارات، قطر یا کویت سفر کرده یا به سفر حج مشرف شده باشید، متوجه شدهاید که نرخ برابری پول ملی این کشورها در بازههای زمانی نسبتا طولانیمدت در برابر دلار آمریکا یا پوند انگلیس تقریبا ثابت بوده یا اگر نوسانهایی داشته در حدی نبوده که بشود آن را به معنای تضعیف پول ملی آن کشورها دانست این در حالی است که تقریبا تمام کشورهای مزبور چه از نظر درآمد سرانه و چه از جهت تولید ناخالص داخلی در وضعیت مساعدی قرار داشته و حجم مبادلات تجاری آنها با دیگر کشورهای جهان هم متناسب با تولیداتشان قابل ملاحظه
بوده است.
حتی از جهاتی میتوان اقتصاد این کشورها را جزو گروه کشورهای وارداتمحور تقسیمبندی کرد که طبیعتا به دلیل حجم بالای واردات همیشه تقاضای زیادی برای دلار و سایر ارزهای معتبر جهان در این کشورها وجود دارد. در مقطعی از تاریخ نیمقرن اخیر کشور خودمان که هنوز نه صنعتی و نه تولیدات صنعتی قابل توجهی نداشتیم و بیشتر نیازهایمان از خوراک و پوشاک گرفته تا انواع وسایل و نیازمندیهای کوچک و بزرگ زندگی از خارج تامین میشد و درآمد نفتی قابل ملاحظهای هم نداشتیم و در یک کلام مانند چند کشوری که پیشتر ذکرشان رفت در تمام طول سال تقاضا برای دلار، پوند و فرانک فرانسه و
فرانک سوییس بالا بود، نرخ ارز در کشور در یک حالت ثبات نسبی قرار داشت و حتی گاه پیش میآمد که انواع ارزهای معتبر خارجی در صرافیهای سطح شهر ارزانتر از نرخ رسمی بانک مرکزی به فروش میرسید.
آنها به خاطر همان برداشتهایی که از شرایط حاکم بر اقتصادهای آزاد جهان دارند، نمیخواهند این واقعیت را بپذیرند که در آن اقتصادها تولیدکنندگان مجبور نیستند مانند تولیدکنندگان کشور ما سیر تا پیاز نیازهای تولیدی خود را با پرداخت ارز معتبر متعلق به همان اقتصادها از خارج تامین کنند. باید از این نظریهپردازان محترم که خود را دلسوز افزایش صادرات نشان میدهند، پرسید وقتی در نتیجه تضعیف ارزش پول ملی و افزایش نرخ دلار هزینه تولید در داخل کشور افزایش و قدرت رقابت آن کاهش پیدا میکند، چگونه میتوانیم مدعی شویم که افزایش نرخ دلار برای افزایش صادرات ما ضروری است. مگر همین خودروی یک لاقبای پراید که تا اوایل سال 92 و قبل از جهش افسارگسیخته نرخ ارز، حداکثر به قیمت هفت میلیون تومان به فروش میرسید و سازندگانش مدعی بودند که همه چیز آن ساخت وطن و ایرانی است، همپای سایر خودروهای به اصطلاح ساخت داخل جهش قیمتی پیدا نکرد و قیمت آن سه برابر نشد؟ دلیل از این واضحتر و عینیتر برای اثبات اثرات افزایش نرخ دلار بر افزایش هزینه تولید و قیمت تمامشده محصول در کشور وجود ندارد.
این اثرات مخرب و ویرانگر را در سه سال اخیر بر قیمت تمام محصولات تولیدی کشاورزی و صنعتی که بخش مهمی از صادرات غیرنفتی ما را تشکیل میدادند، به وضوح مشاهده میکنیم و به همین میزان هم هزینه واردات نیازمندیهای اساسی ما طی این مدت افزایش پیدا کرده و اقتصاد ما به یک اقتصاد دوسر باخت در میان کشورهای جهان تبدیل شده است. کسانی که دائما نسخه افزایش نرخ دلار در برابر پول ملی ما را تجویز میکنند، عمدا یا سهوا به این واقعیت نیز توجه ندارند که این افزایش نرخ، هزینههای جاری و عملیاتی دولت را هم که خود یک مصرفکننده بزرگ است، افزایش میدهد و توان آن را برای اجرای برنامههای توسعهای و عمرانی در کشور به شدت تحلیل میبرد. بدهیهای سنگین و نجومی دولت به شبکه بانکی و به پیمانکاران پروژههای عمرانی، حاصل همین تضعیف بیوقفه ارزش ریال در برابر دلار و سایر ارزهای خارجی است که تا این دور باطل کاهش پیدرپی ارزش پول ملی و افزایش مداوم نرخ دلار در نقطهای متوقف نشود، این بدهیها که دود آن به چشم کل ملت و مملکت میرود، هر روز بیشتر و سنگینتر خواهد شد.
این درست است که صیانت از ارزش پول ملی در برابر ارزهای خارجی در حوزه وظایف و مسوولیتهای بانک مرکزی است اما تا زمانی که مجموعه دولت و حاکمیت عزم خود را برای کاهش خط فقر و افزایش قدرت خرید و سطح رفاه مردم که شاهکلید آن در دست افزایش قدرت پول ملی است، جزم نکنند و تا زمانی که تصمیمی جدی برای کوچکسازی ساختار دولت و سپردن مسوولیت امور و تولید ثروت به مردم اتخاذ نشود، از بانک مرکزی به تنهایی کاری ساخته نخواهد بود و طنز تلخ حمایت از ارزش دلار به بهای تضعیف ارزش ریال در کشور ما ادامه خواهد یافت.