دوردست از نزدیک / مجوز
تین نیوز | وزیر یا رخ ؟ فیل یا اسب ؟ کدام مهمتر است ؟ پاسخ ساده ای دارد : هیچکدام ! مهمتر از همه دست شطرنج باز ، یعنی شاه واقعی عرصه شطرنج است . همان دستی که می تواند از سرباز بهترین حرکت را بگیرد و یا اشتباهی، وزیر را به حذف بکشاند . مهره ها فقط وقتی خوب باز می کنند که دست هدایتگر آنها مجوز حرکات مناسب بدهد.
مجوز بدهد ؟ تعبیر درستی است . اگر مهره ها اندکی هوشمند بودند و خودشان نتایج نهایی تحرکات ممکن را به بازیگر پیشنهاد می دادند - همانطور که در شطرنج با کامپیوتر ، این هوشمندی ملاحظه می شود - هنگام حرکت آنها زمانی فرا می رسید که بازیگر اجازه حرکت در یکی از مسیرهای ممکن را به آنها بدهد .در تحلیل نهایی ، این بازیگر است که برای وزیر دستور حرکت انتحاری صادر می کند ، یا حرکتی را به عنوان گام اول یک چرخه پیچیده حریف فرمان می دهد . یا حتی وزیر را چنان هدایت می کند که به سمت یک نتیجه مساوی و به اصطلاح سیاسیون برد - برد برود و دیپلماتیک رفتار کند و ...
حالا برای آنکه مطمئن شوید این کلمات دیپلماتیک ، برد – برد و مشابهات را در توصیف وضعیت انسانی به کار نمی بریم و منظور همان شاه و وزیر بی جان عرصه شطرنج است ، باید توضیح بدهیم که از نگاه یک ناظر بیرونی و در پایان بازی این بازیگر است که به خاطر برد تحسین و به خاطر باخت سرزنش می شود . از مهره ها واقعا فقط نقشی در ذهن ما باقی می ماند . استعداد و صلاحیتی داشتند . مجوز استفاده از این صلاحیت و توانایی به آنها داده شد . و نقش مثبت یا منفی خود را بازی کردند و رفتند . یا بازی می کنند و می روند....
جالب است که این مهره های بی جان، مثل آدم ها ، استعداد حرکت مثبت و منفی و رفتار دارای قابلیت ارزش گذاری داشته باشند. هم حرکات نامعقول ، هم رفتار سنجیده حرکات نامعقول آنها حاصل چیست ؟ متاسفانه باز هم علت مشخص و بلا تردید است . اراده بازیگر حسن کار این است که بر خلاف عرصه زندگی واقعی ، در پایان یک بازی منجر به باخت ، بازیگر جرات نمی کند علت ناکامی اش را وزیر یا مهره های دیگر اعلام کند. مسئول خودش است .
البته متاسفانه این رفتار متین عرصه شطرنج، در زندگی واقعی تکرار نمی شود و آدم های مهم ، افتخار کامیابی ها را حاصل عقل و درایت خود می دانند و وقتی ناکام می شوند این دیگران هستند که اشتباه کرده اند . سیاست جایی نیست که بتوانیم در آن دنبال مثال عینی اینگونه وضعیت ها باشیم . مطمئن تر است در همین شماره ترابراین تفحصی بکنیم : یکی صاحب صلاحیت تشخیص داده می شود و مجوز می گیرد. کامیونی می خرد و راننده ای اجیر و یاری به اروپا جور می کند. وقتی در یکی از مرزها کالای قاچاق را از کامیون بیرون می آورند. او تقصیری ندارد و لابد زیر سر راننده است. اگر قاچاق را در نیاوردند، به مصداق «
دزد نگرفته پادشاه است » او جایزه این زرنگی را نوش جان می کند.
در زندگی واقعی همیشه همین است. اگر بردی بود این دست شاه واقعی عرصه است که هنر به خرج داده وگرنه، تاوان بازی باخته را باید دیگران بدهند . «من از اول مخاتلف این روش بازی بودم» حسن کار در این است که در بازی های خیلی خیلی معاصر ، هم باخت یکسره ای در کار نیست و هم صنعت تبلیغات ، توانایی یکی کردن شب و روز را دارد! شکر خدا .