|
کد خبر
۶۹۷۲۷
کپی شد
امیدواری برای رشد اقتصادی ۵ درصدی
وبلاگ تین نیوز | کارشناسان اقتصادی معتقدند اقتصاد ایران ضعف ساختاری دارد و بسیاری از گرفتاریهای آن مربوط به اغتشاش در ساختارها و سیاستگذاریهای منبعث از آن است. با آنکه کارشناسان اقتصادی همواره به دولت هشدار میدهند که اقتصاد بیمار ایران با این وضعیت ساختاری، نمیتواند خواستهها و سیاستهای رونق بازار را عملی کند و دولت ناگزیر از اصلاح بنیادین آن است، با این حال، دولت همچنان در اصلاح ساختار اقتصاد ایران تعلل میکند. بهمن آرمان، اقتصاددان میگوید:" به رغم این دیدگاه که تمامی مشکلات اقتصاد ایران را ناشی از تحریمها میداند، اما
واقعیت این است که مشکلات بنیادین اقتصاد ایران ناشی از ضعف ساختاری آن است."
اقتصاد ایران اکنون از مشکلات زیادی رنج میبرد. شما وضعیت کنونی اقتصاد ایران را چگونه ارزیابی میکنید؟
در مورد اقتصاد ایران و اینکه در چه شرایطی به سر میبرد باید گفت به موازات آنچه که در بخش فیزیکی اقتصاد ایران روی میدهد، حتی محافل بین المللی نیز نسبت به کاهش رشد اقتصادی در ایران هشدار میدهند، طوری که صندوق بین المللی پول رشد اقتصادی ایران در سال جاری را عددی در حد صفر برآورد کرده است. البته در مورد رشد اقتصادی ایران در سال آینده دیدگاهها خوشبینانه است و امید میرود که بعد از رفع تحریمها ایران بتواند به رشد اقتصادی پنج درصد هم دست پیدا کند.
آیا میشود ضعف اقتصاد ایران را ناشی از تحریمها دانست؟
گاهی صحبتهایی میشود مبنی بر اینکه همه مشکلات اقتصاد ایران به علت وجود تحریمها و نداشتن رابطه با نهادهای بین المللی اقتصادی و مالی جهان است. ولی باید این نکته را در نظر گرفت که در اثر بی سیاستیهایی که در ایران اتفاق میافتد، بخش بزرگی از مشکلات اقتصادی ایران مربوط به اتخاذ تصمیمات نامناسب در اقتصاد کشور است. این مشکلات در حال حاضر به دلیل سردرگمی سیاستهای اقتصادی دولتمردان، در سه وجه مهم و اثرگذار اقتصاد ایران، رخ داده است.
این وجوه کدامند؟
مورد اول مساله بورس اوراق بهادار است. مورد دوم مربوط به مساله صنایع استراتژیک میشود و مورد سوم فعالیتهای عمرانی کشور را در برمی گیرد.
از مورد اول شروع کنیم. وضعیت بورس چرا این گونه پرنوسان و معلق است؟
در همه کشورهای جهان از بورس اوراق بهادار به عنوان دماسنج اقتصاد آن کشور یاد میشود و بالا و پایین رفتن قیمت شاخص سهام را دلیل سلامت یا ناسالم بودن اقتصاد آن کشور میدانند. در ایران از زمستان دوسال پیش به دنبال تصمیم گیریهای نادرست مبنی بر شش برابر کردن قیمت خوراک پتروشیمی ها، صنایع پتروشیمی که حدود نیمی از ارزش بازار بورس ایران را به طور مستقیم و غیر مستقیم در اختیار دارند دچار افت شدیدی شده و این افت به شرکتهای سرمایهگذاری، صندوقهای بازنشستگی و مابقی صنایع هم انتقال پیدا کرد. مجلس شورای اسلامی در یک اقدام اساسی تصمیم گیری در این مورد را
ازخود سلب و آن را به دولت واگذار نمود ولی دولت تاکنون هیچ گونه تصمیمی در این خصوص اتخاذ نکرده است.
خوراک پتروشیمیها هم این روزها در بورس خبرساز شدهاند. جریان قیمت گذاری این محصولات در بورس چیست؟
اقدام وزارت نفت در مورد خوراک پتروشیمی، سوال برانگیز است. در حالی که این وزارتخانه در سایت خبری خود عنوان کرده نرخ خوراک پثروشیمیها درعربستان سعودی 3 سنت در هر متر مکعب است، با این وجود همچنان اصرار دارد که نرخ 13 سنت در هر متر مکعب که 6 برابر نسبت به قیمت قبلی افزایش پیدا کرده منطقی است. طبیعی است که در چنین شرایطی نه میتوان سرمایهگذاران داخلی را برای سرمایهگذاری در این صنعت استراتژیک جذب کرد و نه سرمایهگذاران خارجی را به فعالیت سرمایهای در این صنعت ترغیب نمود.
شاهد مدعا هیات هندوستان هستند که برای سرمایهگذاری در صنایع پتروشیمی چابهار دراستان سیستان و بلوچستان آمده بودند و صراحتا به وزارت نفت اعلام کردند:«در حالی که قیمت میانگین خوراک گاز طبیعی واحدهای پتروشیمی درمنطقه خلیج فارس 4 سنت است، ما قیمت گاز طبیعی بیشتر از 5 سنت را نمیپذیریم» و در نتیجه سرمایهگذاری انجام نشد. متاسفانه عدهای در دولت با مطرح کردن مسائل غیر علمی عنوان میکنند که ما حاضر نیستیم به این صنعت رانت بدهیم در حالی که این افراد اگر به مبانی علم اقتصاد مراجعه کنند، متوجه میشوند که حمایت از تولید به معنای رانت نیست و موجب رونق و شکوفایی اقتصاد کشور میشود.
شاهد مدعا هیات هندوستان هستند که برای سرمایهگذاری در صنایع پتروشیمی چابهار دراستان سیستان و بلوچستان آمده بودند و صراحتا به وزارت نفت اعلام کردند:«در حالی که قیمت میانگین خوراک گاز طبیعی واحدهای پتروشیمی درمنطقه خلیج فارس 4 سنت است، ما قیمت گاز طبیعی بیشتر از 5 سنت را نمیپذیریم» و در نتیجه سرمایهگذاری انجام نشد. متاسفانه عدهای در دولت با مطرح کردن مسائل غیر علمی عنوان میکنند که ما حاضر نیستیم به این صنعت رانت بدهیم در حالی که این افراد اگر به مبانی علم اقتصاد مراجعه کنند، متوجه میشوند که حمایت از تولید به معنای رانت نیست و موجب رونق و شکوفایی اقتصاد کشور میشود.
برسیم به مورد دوم و این سوال که، صنایع استراتژیک کشور کدامند؟ و در حال حاضر در چه وضعیتی قرار دارند؟
صنایع فولاد صنایع استراتژیک کشورهستند و حدود 30 درصد ارزش سهام بورس را تشکیل میدهند. با این وجود به بحران شدید دچار شده و بر اقتصاد کشور اثر گذاشته اند. این بحران هم ناشی از افزایش قیمت انرژی در ایران است. در حالی که قیمت انرژی به دلیل کاهش قیمت نفت در سایر کشورها روندی نزولی داشته در سال گذشته قیمت انرژی برای مصارف صنایع فولاد سیری صعودی را تجربه کرده است به گونهای که قیمت گاز طبیعی 85 درصد و قیمت برق هم 25 درصد افزایش داشته است.
کاهش قیمت انرژی در سایر کشورها و افزایش آن در ایران در کنار ثابت ماندن نرخ برابری ارز موجب آن شده تا تولید کنندههای داخلی توان رقابت با تولیدکنندگان کشورهای دیگر را نداشته باشند و از این روست که از دولت خواسته اند تا تعرفه 40 درصدی برای واردات فولاد به کشور اعمال کند.
کاهش قیمت انرژی در سایر کشورها و افزایش آن در ایران در کنار ثابت ماندن نرخ برابری ارز موجب آن شده تا تولید کنندههای داخلی توان رقابت با تولیدکنندگان کشورهای دیگر را نداشته باشند و از این روست که از دولت خواسته اند تا تعرفه 40 درصدی برای واردات فولاد به کشور اعمال کند.
فعالیتهای عمرانی هم به نظر میرسد راکد هستند. آیا رکود در این بخش هم بر رکود اقتصاد ایران موثر بوده است؟
فعالیتهای عمرانی از نکات برجسته اقتصاد ایران است که در حال حاضر دچار رکود گشته است. کسادی این بخش از اقتصاد ایران به هیچ وجه رابطهای با تحریمها ندارد و میتواند در اثر ایجاد انگیزه برای سرمایهگذاران بخش خصوصی فعال شود. بخش خصوصی میتواند در حوزه ساختمان و در بخش هزینههای ریالی مثل تامین اعتبارات لازم برای ساخت آزاد راه ها، سدها، شبکههای آبیاری وغیره مشارکت فعال باشد. به رغم این امکان، شاهد آن هستیم که هم بخش مسکن وهم بخش پروژههای عمرانی در رکود بهسر میبرد. با این وجود، دولت در شرایط فعلی، عملا هیچ گونه انتخابی برای اجرای
آنها ندارد و نمیتواند منابع مالی را به آنها تزریق کند.
بنابراین در چنین شرایطی دولت باید زمینهای را فراهم کند تا بخش خصوصی وارد اینگونه سرمایهگذاریها شود، اما تا حالا دولت چنین اقدامی نکرده است. هر چند وزارت راه و شهرسازی در این زمینه موفقیتهایی داشته ولی با این وجود، هنوز آن تحرک اساسی در اقتصاد کشور ایجاد نشده است. در حال حاضر مساله بیکاری در حد بحران است و ما با مشکلات عدیده و اساسیای روبهرو هستیم. حال با توجه به اینکه نقاط بحرانی اقتصاد ایران مشخص بوده و راهکار خروج از بحران نیزمعلوم است، این پرسش مطرح میشود که تعلل دولت برای اصلاح امور اقتصادی کشورچیست؟ چرا در خصوص اصلاحات ساختاری در اقتصاد ایران اقدامی انجام نمیدهد و اقتصاد کشور کماکان در حالت رکود باقی مانده است؟
بنابراین در چنین شرایطی دولت باید زمینهای را فراهم کند تا بخش خصوصی وارد اینگونه سرمایهگذاریها شود، اما تا حالا دولت چنین اقدامی نکرده است. هر چند وزارت راه و شهرسازی در این زمینه موفقیتهایی داشته ولی با این وجود، هنوز آن تحرک اساسی در اقتصاد کشور ایجاد نشده است. در حال حاضر مساله بیکاری در حد بحران است و ما با مشکلات عدیده و اساسیای روبهرو هستیم. حال با توجه به اینکه نقاط بحرانی اقتصاد ایران مشخص بوده و راهکار خروج از بحران نیزمعلوم است، این پرسش مطرح میشود که تعلل دولت برای اصلاح امور اقتصادی کشورچیست؟ چرا در خصوص اصلاحات ساختاری در اقتصاد ایران اقدامی انجام نمیدهد و اقتصاد کشور کماکان در حالت رکود باقی مانده است؟