انتظار پنهان برای گشایش اقتصادی
وبلاگ تین نیوز | هر چند انتظار می رفت پس از حصول توافق هستهای میان ایران و كشور های 1+5 اقتصاد ایران با تغییرات مثبت جدی مواجه شود، اما اقتصاد كشور طی ماههای اخیر درگیر انتظاری فرسایشی شده است. فاصله زمانی میان مراحل مختلف اجرای توافق هستهای و كارشكنیهایی كه در تمام طرفهای توافق از سوی گروههای خاص انجام میگیرد، بخشی از آثار روانی مثبت رفت و آمد و ابراز تمایل سرمایهگذاران خارجی را در ایران از بین برده است. هر چند هنوز شاهد این هستیم كه از كشور های مختلف هیاتهای اقتصادی به كشور می آیند، اما آن شور و شوقی كه بلا فاصله بعد از توافق وجود
داشت، تا حدی از بین رفته است.
از سوی دیگر، باقی بودن موانع واقعی پیش روی گسترش مناسبات و سرمایهگذاریها، فعالان اقتصادی را در شرایط انتظار برای بهبود ملموس و عینی وضعیت قرار داده است. یكی از پیامدهای ناگوار تداوم این انتظار، سرایت آن به طرف مصرفكننده است. شكی نیست كه ركود فعلی در بازارهای مختلف تا حدود زیادی ناشی از انتظاری است كه خریداران برای ارزانتر شدن كالاها پس از لغو عملی تحریمها دارند.
از سوی دیگر، دولت نیز به علت كمبود شدید منابع مالی توان كمك به تولیدكنندگان را ندارد. اما نكته مهم این است كه به نظر میرسد همان انتظاری كه میان فعالان اقتصادی و مصرفكنندگان به چشم میخورد به نوعی دیگر و بسیار مستور و غیر مشهود در دولت نیز وجود دارد. اظهارات مختلف مسئولان دولتی كه در آن به گشایش در شرایط اقتصادی پس از لغو عملی تحریمها اشاره میشود، نشانهای بر این انتظار زیرپوستی است.
در روز های اخیر بار ها شاهد انجام اظهار نظرهایی از طرف مسئولان اقتصادی دولت در زمینه زمان و چگونگی گشایش اقتصادی در دوران پسا برجام بودهایم. از جمله مواردی كه احتمالا دولتمردان نسبت به اثربخشی آن امیدوارند، آزاد شدن منابع بلوكه شده است. این انتظار چندان واقعبینانه نیست، چرا كه در بهترین حالت رقمی بین 70 تا 100 هزار میلیارد تومان از این محل حاصل خواهد شد كه در مقایسه با حدود 700 هزار میلیارد تومان بدهی دولت و منابع لازم برای تكمیل طرحهای نیمهتمام بسیار ناچیز است.
این در حالی است كه برخی اظهار نظرهای مسئولان دولتی نشاندهنده این است كه حساب ویژهای روی آزادی پولهای بلوكه شده باز كردهاند و فكر میكنند در صورتی كه این پولها به ایران بازگردد بسیاری از مشكلات اقتصادی كشور حل می شود.
از این رو به نظر میرسد تمركز و توجه دولت باید بیش از پیش بر استفاده از ظرفیتهای داخلی اعم از سرمایههای داخلی و توانمندیهای بخش خصوصی باشد. بخش خصوصی نیز برای حضور قدرتمند و مطمئن در عرصه سرمایهگذاری نیازمند فضای مناسب كسب و كار است.
تازه ترین آمار منتشر شده از رتبه بندی فضای كسب و كار نشان می دهد، ایران وضعیت بهتری پیدا كرده است. از این رو بهترین فرصت برای دولت فراهم است تا با استفاده از این موقعیت، بیش از پیش برای بهره گیری از توان بخش خصوصی برنامه ریزی كند.