|
کد خبر
۶۵۴۲۶
کپی شد
تحول اقتصادی را با تبلیغات پوپولیستی قاطی کردند
وبلاگ تین نیوز | برخی از كارشناسان حذف یارانه نقدی را عملی منطقی به نفع تولید اعلام میكنند. دولت تصمیم دارد تا پایان سال یارانه نقدی شش میلیون نفر را حذف كند كه از این راه رقمی معادل سه هزارو۲۷۶ میلیارد تومان نصیب دولت میشود. اینجا این سوال پیش میآید كه دولت این بودجه را در چه مسیری خرج میكند. عباس هشی اقتصاددان در این زمینه میگوید: «این پولی نیست كه در گوشهای قلمبه شود و دولت اعلام كند كه با آن میخواهد چه كارهایی انجام دهد، بلكه كسری بودجه دولت توسط این پولها كاهش پیدا میكند.
با گذشت چند سال از اجرای طرح هدفمندی یارانهها انتقادات به این طرح بزرگ اقتصادی كه دولت قبل ادعا میكرد انقلابی در اقتصاد ایران ایجاد میكند، ادامه دارد. طرح هدفمندی یارانهها با چه هدفی ایجاد شد و دولتها تا چه حد به اهداف هدفمندی یارانهها رسیدند؟
دولت یازدهم وارث یك سری از نابسامانیهای اقتصادی است كه مربوط به طرحهایی میشود كه در دولت دهم اجرا شد. این طرحها در اكثر موارد مشكلات فراوانی را برای زندگی، معیشت، اشتغال و... مردم ایجاد كرد. در حال حاضر میخواهیم تبعات آن را رفع و رجوع كنیم، اما صورت مساله یادمان رفته است. هماكنون دو مساله وجود دارد: یكی اینكه همه منتظرند تا ببینند یارانه شش میلیون نفر كه حذف میشود، در كجا هزینه خواهد شد، و وقتی كه همه یارانه را دریافت میكنند آیا درست است كه یارانه این شش میلیون نفر حذف شود.
در واقع آن چهار میلیونی هم كه ثبت نام نكردهاند، پشیمان هستند كه چرا از این سفره كه حق آنان بوده است، پول خود را نگرفتهاند. اینها در حالی است كه ما باید در ابتدا صورت مساله را روشن كنیم و بعد بگوییم كه با پول حذفشدگان چه باید كرد. زمانی كه در سال 88 طرح تحول اقتصادی كلید خورد، یكی از طرحها اصلاح سطح قیمتها بود، چرا كه قیمت كالا و خدماتی كه دولت تولیدكننده آن بود، مثل سوخت، كرایه حمل هواپیما، آب، برق، انرژی و... با ضرر و زیان همراه بود. بهعبارتی دیگر دولت یارانه میداد و همین یارانه باعث كسری بودجه میشد. دوم اینكه چون در آن مقطع قرار بود اصلاح قیمتی صورت بگیرد، همهچیز گران میشد. عدهای كه در زیر خط فقر بودند و درآمد كمی داشتند، آسیب میدیدند.
بنابراین در برنامه اقتصادی با شناسایی افراد آسیبپذیر تصمیم گرفته شد به این افراد تا یك زمان مشخص یارانه نقدی پرداخت شود. از طرف دیگر این وظیفه دولت بود كه زمینه كسب و كار و ارتقای سطح درآمد مردم را فراهم كند تا به مرور زمان عدهای كه یارانه میگیرند یارانهشان قطع شود و سطح درآمد آنها بالا برود و بتوانند از پس هزینههای گران بر بیایند. یكی از ایرادهای اساسی به یارانهها مانند یارانه بنزین این بود كه پولدار و فقیر به یك شكل از آن بهرهمند میشوند و این در حالی بود كه افراد فقیر ماشین سوار نمیشدند.
این اشكالی بود كه از سال 60 به این نظام یارانهای گرفته شده بود و قرار بود تا یارانهها هدفمند شود و هدفی بود كه در سال 88 اعلام شده بود، اما این اتفاق نیفتاد. دولت افراد كمدرآمد را شناسایی كرد و این دولت به دولتی تبدیل شد كه میخواهد پول را در بین افراد جامعه توزیع كند. آقای حسینی وزیر دارایی در آن زمان اعلام كرد كه 50 میلیون نفر از افراد میتوانند یارانه دریافت كنند. از ابتدای این طرح لقمه بزرگی برداشته شد و دولت هم میخواست پول توزیع كند و با این عمل دولت همواره با كسری بودجه مواجه بود. در سال 91 وزیر دارایی اعلام كرد كه 77 میلیون نفر یارانهبگیر در كشور داریم و پنج میلیون هم ثبت نام نكردهاند. با این حساب، جمعیت کشور 82 میلیون نفر شد و این در حالی بود که همان موقع مركز آمار اعلام كرد جمعیت كشور 78 میلیون است. با این حساب، مشخص شد كه چهار میلیون نفر هم بدون مجوز یارانه دریافت میكنند. یك تصمیم درست برای تحول اقتصادی در عمل با تبلیغات پوپولیستی قاطی شد و كسری بودجه را ایجاد كرد. اینجا بر سر كسانی كه اسم خود را ثبت نام نكرده بودند كلاه رفت. برخی وزرا اعلام میكردند كه برخی نمایندگان مجلس هم یارانهبگیر هستند. دولت یازدهم میخواهد كه اصلاحات اقتصادی انجام دهد و اعلام میدارد كه یك سری تبعات سرطانی تصمیمات غلط به من به ارث رسیده است.
در واقع آن چهار میلیونی هم كه ثبت نام نكردهاند، پشیمان هستند كه چرا از این سفره كه حق آنان بوده است، پول خود را نگرفتهاند. اینها در حالی است كه ما باید در ابتدا صورت مساله را روشن كنیم و بعد بگوییم كه با پول حذفشدگان چه باید كرد. زمانی كه در سال 88 طرح تحول اقتصادی كلید خورد، یكی از طرحها اصلاح سطح قیمتها بود، چرا كه قیمت كالا و خدماتی كه دولت تولیدكننده آن بود، مثل سوخت، كرایه حمل هواپیما، آب، برق، انرژی و... با ضرر و زیان همراه بود. بهعبارتی دیگر دولت یارانه میداد و همین یارانه باعث كسری بودجه میشد. دوم اینكه چون در آن مقطع قرار بود اصلاح قیمتی صورت بگیرد، همهچیز گران میشد. عدهای كه در زیر خط فقر بودند و درآمد كمی داشتند، آسیب میدیدند.
بنابراین در برنامه اقتصادی با شناسایی افراد آسیبپذیر تصمیم گرفته شد به این افراد تا یك زمان مشخص یارانه نقدی پرداخت شود. از طرف دیگر این وظیفه دولت بود كه زمینه كسب و كار و ارتقای سطح درآمد مردم را فراهم كند تا به مرور زمان عدهای كه یارانه میگیرند یارانهشان قطع شود و سطح درآمد آنها بالا برود و بتوانند از پس هزینههای گران بر بیایند. یكی از ایرادهای اساسی به یارانهها مانند یارانه بنزین این بود كه پولدار و فقیر به یك شكل از آن بهرهمند میشوند و این در حالی بود كه افراد فقیر ماشین سوار نمیشدند.
این اشكالی بود كه از سال 60 به این نظام یارانهای گرفته شده بود و قرار بود تا یارانهها هدفمند شود و هدفی بود كه در سال 88 اعلام شده بود، اما این اتفاق نیفتاد. دولت افراد كمدرآمد را شناسایی كرد و این دولت به دولتی تبدیل شد كه میخواهد پول را در بین افراد جامعه توزیع كند. آقای حسینی وزیر دارایی در آن زمان اعلام كرد كه 50 میلیون نفر از افراد میتوانند یارانه دریافت كنند. از ابتدای این طرح لقمه بزرگی برداشته شد و دولت هم میخواست پول توزیع كند و با این عمل دولت همواره با كسری بودجه مواجه بود. در سال 91 وزیر دارایی اعلام كرد كه 77 میلیون نفر یارانهبگیر در كشور داریم و پنج میلیون هم ثبت نام نكردهاند. با این حساب، جمعیت کشور 82 میلیون نفر شد و این در حالی بود که همان موقع مركز آمار اعلام كرد جمعیت كشور 78 میلیون است. با این حساب، مشخص شد كه چهار میلیون نفر هم بدون مجوز یارانه دریافت میكنند. یك تصمیم درست برای تحول اقتصادی در عمل با تبلیغات پوپولیستی قاطی شد و كسری بودجه را ایجاد كرد. اینجا بر سر كسانی كه اسم خود را ثبت نام نكرده بودند كلاه رفت. برخی وزرا اعلام میكردند كه برخی نمایندگان مجلس هم یارانهبگیر هستند. دولت یازدهم میخواهد كه اصلاحات اقتصادی انجام دهد و اعلام میدارد كه یك سری تبعات سرطانی تصمیمات غلط به من به ارث رسیده است.
دولت یازدهم برای پیشبرد اهداف اقتصادی خود از جمله هدفمندی یارانهها باید چه اقداماتی را صورت دهد؟
نخستین كاری كه دولت باید انجام دهد، این است كه سطح درآمد مردم را بالا ببرد، اما متاسفانه هنوز از پس این كار بر نیامده است. قرار بود كه ارزش پول ملی را افزایش دهد كه برای این كار هیچ قدمی برنداشته است. قرار بود وضع انضباط مالی و حسابداری و حسابرسی برقرار كند كه برای این هم اقدامی صورت نداده است. حالا دولت برای حل مشكل كسر بودجه روی یارانهها برنامهریزی كرده و عنوان كرده كه افراد پولدار شناسایی شوند و یارانه آنان حذف شود. در مرحله اول برای این كار باید به حسابهای بانكی مردم دسترسی داشته باشد. یكی از نقصهای نظام مالیاتی ما این بود كه دسترسی به بانك
اطلاعات وجود نداشت. دولت همه این اطلاعات را از قبل داشته است و برنامه دسترسی به آنها را هم فراهم كرده است.
اینجا دولت یك موضع دوگانه اتخاذ كرد. از طرفی دولت اعلام میكند كه باید ثروتمندان شناسایی شوند و یارانه آنها حذف شود و از طرفی دیگر رئیسجمهور عنوان میكند كه با سركشی به حسابهای مردم مخالف است. اینجاست كه تضاد و دوگانگی در اجرای سیاستهای دولت دیده میشود. بالاخره شناسایی ثروتمندان اتفاق افتاد؛ چون دولت یك بانك اطلاعاتی در اختیار دارد و با اصلاح قانون مالیاتها هم كه جنبه قانونی به ماده 169 داد، قرار است تا آخر امسال شش میلیون نفر از یارانهبگیران حذف شوند.
اینجا دولت یك موضع دوگانه اتخاذ كرد. از طرفی دولت اعلام میكند كه باید ثروتمندان شناسایی شوند و یارانه آنها حذف شود و از طرفی دیگر رئیسجمهور عنوان میكند كه با سركشی به حسابهای مردم مخالف است. اینجاست كه تضاد و دوگانگی در اجرای سیاستهای دولت دیده میشود. بالاخره شناسایی ثروتمندان اتفاق افتاد؛ چون دولت یك بانك اطلاعاتی در اختیار دارد و با اصلاح قانون مالیاتها هم كه جنبه قانونی به ماده 169 داد، قرار است تا آخر امسال شش میلیون نفر از یارانهبگیران حذف شوند.
دولت با حذف شش میلیون نفر از یارانهبگیران چه برنامههایی برای منابعی که پیشتر به آنها اختصاص میداد، خواهد داشت؟
دولت یازدهم از ابتدا اعلام كرده بود كه برای پرداخت یارانهها كسری بودجه دارد. پس این پولی كه بعد از حذف برخی از یارانهبگیران نصیب دولت میشود، باعث میشود كسری بودجه دولت تامین شود. این پولی نیست كه در گوشهای قلمبه شود و دولت اعلام كند كه با آن میخواهد چه كارهایی انجام دهد، بلكه كسری بودجه دولت توسط این پولها كاهش پیدا میكند.
به نظر شما این طرح تا كجا باید ادامه داشته باشد؟ آیا شما با حذف كلی یارانهها موافقید؟
در قانونی كه در ابتدا نوشته شده بود، دولت مكلف بود زمینه كسب و كار و ارتقای سطح درآمد مردم را فراهم كند. یارانه یعنی گداپروری، و این مساله حس و علاقه و اشتیاق كسب و كار را از مردم میگیرد و در آنها این حس با این اقدامات كشته میشود. در تمام دنیا یك قشر آسیبپذیر را كه نمیتوانند مانند بقیه كسب و كار داشته باشند شناسایی میكنند و مشخصا زمینههای یارانه را به صورت كالا و خدمات در اختیار آنان قرار میدهند، اما هیچ كجای دنیا پول توجیبی به كسی نمیدهند.