دلایل کاهش شاخص سهام
تین نیوز | نیمه نخست سال ۱۳۹۴ در حالی به اتمام رسیده است که شاخص کل بورس با وجود پیشبینیهایی که قبل از آن رخ داده بود همچنان روند کاهشی را دنبال کرده و به نظر نمیرسد تا پایان سال نیز تغییر جهت دهد. در بررسی چرایی این وضعیت، دلایل متعددی را میتوان برشمرد که در اینجا به ۳ نکته اشاره شده است.
۱ـ اصلیترین دلیل کاهش شاخص در چند سال اخیر پیشخور شدن آن است، درواقع با شدتگرفتن تحریمها بعد از سال ۹۰ شاخص به جای سقوط، رشدی سرسامآور را تجربه کرد؛ رشدی که اگرچه به خاطر کاهش ارزش پول و به دنبال آن افزایش سود شرکتها تا حدودی طبیعی بود اما بیش از دلایل اقتصادی، مسائل سیاسی پشت سر آن قرار داشت چرا که سیاستها در سالهای قبل به گونهای طراحی شد که با ایجاد تقاضای کاذب قیمت سهام را بالا میبرد.
نتیجه اینکه در مدت کوتاهی شاخص از حدود ۵۰ هزار به بالای ۹۰ هزار رسید، آن هم در شرایطی که رشد اقتصادی منفی بود. دولت قبل بارها به این نکته اشاره کرده بود که تحریمها هیچ اثری بر اقتصاد ایران ندارد و البته ۲ دلیل اصلیاش در اثبات این سخن، نخست افزایش شاخص سهام و دوم رشد واردات بود که به پشتوانه درآمد بیسابقه نفتی و واردات از کشور چین به وقوع پیوست.
اکنون بیش از ۲ سال از آن زمان میگذرد و نه خبری از تاک است و نه تاکنشان،
۲ـ اما دومین دلیل کاهش شاخص سهام، کاهش قیمتهای مواد اولیه در جهان از نفت خام گرفته تا فولاد و مس و سیمان است. اینکه چه وقتی قیمت صادراتی سیمان از ۱۰۰ به ۳۰ دلار میرسد، آنگاه نباید انتظار رشد قیمت سهام شرکتهای سیمانی را داشته باشیم. از سوی دیگر اقتصاد کشور ما یک اقتصاد دانشبنیان نبوده و بر پایه فروش مواد اولیه قرار دارد، به همین ترتیب اغلب سهام شرکتهای حاضر در بورس را همین نوع
شرکتها تشکیل داده و بهطور طبیعی با کاهش قیمت مواد اولیه روند سقوطی را طی میکنند والا اگر به وضعیت سهام شرکتهایی مانند خدمات انفورماتیک یا شرکتهای دارویی دقت کنید متوجه خواهید شد که قیمت سهامشان در چند سال اخیر با رشد قیمت مواجه شده است.
۳ -اما سومین دلیل کاهش شاخص پرداخت یارانه ازسوی دولت است چراکه اینکار سبب شده دولت برای تامین بودجه مورد نیاز به روشهای مختلف قیمت کالاها و خدماتی که عرضه میکند از جمله عوارض دولتی معادن و موادی که به پتروشیمیها میدهد را بالا ببرد، حال آنکه شرکتهای مرتبط بنا به علتهایی که در بالا به آنها اشاره شد ناچار به کاستن قیمتهایشان هستند.
در کنار این دلایل میتوان به موارد دیگری همچون کمبود نقدینگی و تحریمها نیز اشاره کرد. با وجود این تا وقتی که وضعیت به همین منوال باشد انتظار حرکت جهشی داشتن از شاخص یا حتی رشد معمولی دور از واقعیت است.