یارانهها؛ از بودها تا نبودها
تین نیوز | چندی پیش با اعلام زمانبندی ثبتنام نیازمندان دریافت یارانه نقدی (در قالب اجرای فاز دوم قانون هدفمندی یارانهها)، شور و هیجانی وصفناپذیر رخنمایی کرد! بسیاری که تصور آن میرفت که برای گرفتن یارانه نیازی ندارند، همچنان در فهرست ثبتنامکنندگان قرار گرفتند و با ورود به سایت رفاهی، این سایت را در رده پربازدیدهای ایران قرار دادند.
اما آیا روش اجرایی این ثبتنام بهینه و صحیح بود یا خیر؟ بر این اساس باید روند ثبتنام را بررسی کرد. ابتدا وقتی وارد این سایت میشوید، مهمترین اطلاعاتی که از شما میخواهند، سطح درآمدی و صاحب ملک بودن خود و افراد خانواده است که جای این پرسش هست که این نوع سطحبندی درآمدی، از زیر ۶۰۰هزارتومان تا بالای ۲میلیون و ۵۰۰هزارتومان با چه استدلالی صورت گرفته و چقدر کارشناسی شده است؟ و اینکه اصلا ملاک تمول و سرمایهداری همین مستاجر نبودن است!
همه میدانیم که شرایط زندگی در شهرهای مختلف کشور فرق میکند و بهصورت تورم گزارشها حاکی از خط فقر در محدوده درآمدی ۲میلیون تومان درطول ماه است. با این وصف قشر شریف کارمند و معلم بهخصوص در مرز خط فقر و زیر آن هستند. پس با این وصف، آیا بهتر نبود بهجای باز روآوردن به روش سنتی اینچنین، دولت تدبیر و امید اقشار متمول و دارای ثروت در جامعه را به روشی نهچندان پیچیده (استفاده از بانکهای اطلاعاتی در دسترس برای پایش وضعیت املاک و سرمایه و...) شناسایی میکرد؟ و برای بقیه اقشار هم فکری غیر از فراخوان اینچنین با اعلام نیاز به یارانه آن هم از نوع نقدی
میکرد و طرحی نو درمیانداخت. همه میدانیم که در هیچ کشور بهاصطلاح توسعهیافته و حتی درحال توسعه چنین شیوه و فراخوانی وجود ندارد.
شناسایی اقشار نیازمند یا بهتر است بگوییم قشر آسیبپذیر کار چندان غامضی نیست و بهتر بود خود دولت و سیاستگذار در وادی عمل سیستم حمایتی را بهصورت بسته پشتیبانی بیمه درمان هوشمند و بهرهوری در نظام اداری و اجرایی کشور طراحی میکرد؛ چراکه تجربه نشان داده که از نظر فرهنگی مردم ما در تصمیمگیری نوعا احساس خطر میکنند و مصداقش اینکه در میان دوستان و اطرافیان کسانی را میشناسیم که از اقشاری پردرآمد، همچنان نسبت به دریافت یارانه احساس نیاز میکنند و آن را حق طبیعی شهروندی میدانند. به هرسو نتیجهگیری منطقی و فلسفی آن، که انتظار داشتیم
دولت محترم با تدبیر بیشتر و هوشمندانهتر عمل و فکری به حال طراحی نظام اطلاعاتی پویا برای بحثهای اینچنین میکرد و در بعد کلان ابتدا آمایشی انجام میداد و سپس در نقطه عطف با استفاده درست از منابع و فرهنگسازی به این فاز وارد میشد.
بر این اساس بد نیست بپرسیم که طرح مستطاب کارت ملی هوشمند به کجا رسید؟ طرحی که بنا بود مثل یک بانک اطلاعاتی پویا عمل کند و قرار بود پس از رونمایی، عملیاتی شود؟ در نهایت نباید فراموش کرد که ادامه روند فعلی خدای ناخواسته درظرف سده آینده هم با همه ظرفیتهای مغفول و نامغفول کشور بهجایی خواهیم رسید که باز هم حسرت بخوریم ای کاش همین امروز رویه تازهای شروع شود!
* کارشناس رسمی دادگستری