|
کد خبر
۶۴۷۰۲
کپی شد
سلامت بودجه یعنی کاهش سهم نفت
وبلاگ تین نیوز | بعد از اعلام بخشنامه بودجه در سال 95 و بررسی تمامی ابعاد اقتصادی و بودجهای، سخنگوی دولت در 22 شهریور اعلام كرد كه تنها 30 درصد از بودجه كشور مبتنی بر درآمدهای نفتی خواهد بود. این بودجه به صورت عملیاتی و بر مبنای عملكرد تدوین شده است.
اقلام اصلی بودجه كشور نفت و مالیات هاست و در كنار آن هم سایر درآمدهای دولت قرار دارند. دولت ممكن است بخواهد از سایر منابع استفاده كند یا بخواهد وام بگیرد و یا از تسهیلات استفاده كند. اگر دولت اعلام كرده است كه تنها 30 درصد بودجه از نفت است پس عمده بودجه را از مالیاتها و سایر منابع به دست میآورد. اگر 30 درصد از بودجه متعلق به درآمدهای نفتی باشد این امر امكان پذیر است زیرا ممكن است دولت بخواهد هزینههای خود را كاهش دهد و اگر درآمدهای نفتی و محصولات آن هم در حوزههای سرمایهگذاری قرار گیرند، میتوانند درآمدهای مازادی را برای كشور ایجاد كنند.
بعد از نفت و مالیات كه اقلام اصلی در بودجه كشور هستند، درآمد وزارتخانهها و سازمانهای دولتی از جمله ثبت اسناد، ثبت احوال، كشاورزی و منابع طبیعی، درآمدهای خصوصی سازی، فروش شركتهای دولتی، فروش داراییهای دولت به طور كلی، فروش سهام دولت و شركتهای دولتی همگی به خزانه دولت واریز میشوند. همچنین دولت میتواند مقداری وام، هم از داخل و هم از خارج، دریافت كند كه این وامها را یا از بانك مركزی یا صندوق بین المللی پول و بانك جهانی و بانكهای خارجی میگیرد و از طریق اوراق مشاركت و اوراق قرضه كه دولت و شركتهای دولتی منتشر میكنند برای جبران سایر منابع خود استفاده میكند.
اگر دولت با همین منوال حركت كند و سهم درآمد نفت را در بودجه پایین بیاورد حركت مثبتی خواهد بود. كاهش سهم نفت در بودجه یعنی سلامت بودجه. بودجهای كه میتواند از مالیاتها و سایر منابع تامین شود خیلی سالمتر خواهد بود تا اینكه ما بخواهیم سرمایه را كه همان نفت است بفروشیم و بخوریم و این مانند كسی است كه خانه خود را بفروشد و هزینه خورد و خوراك خود را تامین كند. وقتی ما نفت را كه سرمایه و دارایی اصلی كشور است میفروشیم تا هزینه هایمان را تامین كنیم مانند كسانی عمل میکنیم كه فرش و ماشین و دارایی و ثروت خود را میفروشند و آن را برای خرج روزانه خود استفاده میكنند.
ایران مانند بسیاری از كشورهای نفت خیز، اقتصادی تكمحصولی دارد. در دهههای اخیر اقتصاد ایران تماما متكی به نفت بوده است، به گونهای كه اگر زمانی قیمت نفت پایین بیاید ما شدیدا دچار كسر بودجه و مشكل خواهیم شد. دولتها برای تامین بودجه مجبور هستند نفت خود را، آن هم بهصورت خام، بفروشند حال آن كه نفت سرمایهای متعلق به نسلهاست و كارشناسان همواره عنوان كردهاند كه درآمد حاصل از نفت باید سرمایهگذاری شود.
ما در دورههای مختلف، زمانی كه قیمت نفت بالا بود، میتوانستیم این سرمایهگذاری را انجام دهیم، به گونهای كه صنایع و تولیدات غیر نفتی ما افزایش پیدا كرده و مجبور نباشیم در بحث بودجه مهمترین متغیر را نفت قلمداد كنیم. دولت یازدهم سعی دارد چنین كاری را انجام دهد و باید دید تا چه حد موفق خواهد بود.
اقلام اصلی بودجه كشور نفت و مالیات هاست و در كنار آن هم سایر درآمدهای دولت قرار دارند. دولت ممكن است بخواهد از سایر منابع استفاده كند یا بخواهد وام بگیرد و یا از تسهیلات استفاده كند. اگر دولت اعلام كرده است كه تنها 30 درصد بودجه از نفت است پس عمده بودجه را از مالیاتها و سایر منابع به دست میآورد. اگر 30 درصد از بودجه متعلق به درآمدهای نفتی باشد این امر امكان پذیر است زیرا ممكن است دولت بخواهد هزینههای خود را كاهش دهد و اگر درآمدهای نفتی و محصولات آن هم در حوزههای سرمایهگذاری قرار گیرند، میتوانند درآمدهای مازادی را برای كشور ایجاد كنند.
بعد از نفت و مالیات كه اقلام اصلی در بودجه كشور هستند، درآمد وزارتخانهها و سازمانهای دولتی از جمله ثبت اسناد، ثبت احوال، كشاورزی و منابع طبیعی، درآمدهای خصوصی سازی، فروش شركتهای دولتی، فروش داراییهای دولت به طور كلی، فروش سهام دولت و شركتهای دولتی همگی به خزانه دولت واریز میشوند. همچنین دولت میتواند مقداری وام، هم از داخل و هم از خارج، دریافت كند كه این وامها را یا از بانك مركزی یا صندوق بین المللی پول و بانك جهانی و بانكهای خارجی میگیرد و از طریق اوراق مشاركت و اوراق قرضه كه دولت و شركتهای دولتی منتشر میكنند برای جبران سایر منابع خود استفاده میكند.
اگر دولت با همین منوال حركت كند و سهم درآمد نفت را در بودجه پایین بیاورد حركت مثبتی خواهد بود. كاهش سهم نفت در بودجه یعنی سلامت بودجه. بودجهای كه میتواند از مالیاتها و سایر منابع تامین شود خیلی سالمتر خواهد بود تا اینكه ما بخواهیم سرمایه را كه همان نفت است بفروشیم و بخوریم و این مانند كسی است كه خانه خود را بفروشد و هزینه خورد و خوراك خود را تامین كند. وقتی ما نفت را كه سرمایه و دارایی اصلی كشور است میفروشیم تا هزینه هایمان را تامین كنیم مانند كسانی عمل میکنیم كه فرش و ماشین و دارایی و ثروت خود را میفروشند و آن را برای خرج روزانه خود استفاده میكنند.
ایران مانند بسیاری از كشورهای نفت خیز، اقتصادی تكمحصولی دارد. در دهههای اخیر اقتصاد ایران تماما متكی به نفت بوده است، به گونهای كه اگر زمانی قیمت نفت پایین بیاید ما شدیدا دچار كسر بودجه و مشكل خواهیم شد. دولتها برای تامین بودجه مجبور هستند نفت خود را، آن هم بهصورت خام، بفروشند حال آن كه نفت سرمایهای متعلق به نسلهاست و كارشناسان همواره عنوان كردهاند كه درآمد حاصل از نفت باید سرمایهگذاری شود.
ما در دورههای مختلف، زمانی كه قیمت نفت بالا بود، میتوانستیم این سرمایهگذاری را انجام دهیم، به گونهای كه صنایع و تولیدات غیر نفتی ما افزایش پیدا كرده و مجبور نباشیم در بحث بودجه مهمترین متغیر را نفت قلمداد كنیم. دولت یازدهم سعی دارد چنین كاری را انجام دهد و باید دید تا چه حد موفق خواهد بود.
* اقتصاددان