بورس، آیینه تمامنمای اقتصاد
اگر از من این سوال پرسیده شود جوابی جز، تصمیمات احساسی و غیر کارشناسانه، اجرای نادرست و کامل قانون از سوی همه مدیریت نادرست و ایجاد رانت برای گروهی خاص نخواهم داشت. تحریمها و خسارات جنگ تحمیلی و سنگاندازی غرب بر سر راه توسعه علمی و اقتصادی کشور گرچه بیتاثیر نبوده اما تاثیرش به مراتب کمتر از مسائل یادشده در بالا، بر ایجاد وضع اقتصادی فعلی و گذشته بوده است.
در حال حاضر از سرعت رشد اقتصاد جهانی کاسته شده و پیشرفت علم و فناوری نهتنها نیاز جهان به نفت و گاز را کاهش داده بلکه کشورهایی چون امریکا و فرانسه را جزو تولیدکنندگان بزرگ نفت در جهان قرار داده است و نفت و گاز دیگر مزیت انحصاری کشورهای خاورمیانه و شرق آسیا ازجمله ایران نیست. همین امر قیمت جهانی نفت را از ۱۱۰ دلار در سال ۹۱ به حدود ۴۰ دلار در حال حاضر رسانده است. از طرفی رشد فناوری، بهای تمامشده استخراج مواد معدنی را در جهان کاهش داده بهطوریکه شاهد کاهش قیمت بالای فلزات و محصولات معدنی در یک سال گذشته بودیم و صد افسوس که نفت ۱۱۰ دلاری که میتوانست
ایران را در زمره ثروتمندترین کشورهای جهان قرار دهد و صرف پیشرفت علم و ورود فناوری نسل جدید به کشور شود، صرف امور دیگری شد.
درحالحاضر ایران در شرایطی در حال پیوستن به اقتصاد جهانی است که به استثنای برخی صنایع مانند پتروشیمی و سیمان قابلیت رقابت در بازار جهانی را ندارد و با قیمت فعلی نفت و مواد معدنی پالایشگاهها و معادن ما در عمل زیانده هستند، مگر اینکه مورد حمایت دولتی قرار گیرند که خود به شدت با کسری بودجه دست و پنجه نرم میکند، یا کاهش قیمتهای جهانی با افزایش نرخ ارز تا حدودی جبران شود. بورس تهران نیز برخلاف تصور بعضی که بر این باورند به دست مافیا اداره میشود و هرگاه اراده کنند رشد یا افت بورس را رقم میزنند، آیینه تمامنمای اقتصاد و وضع سودآوری حال و آینده
صنایع است.
گرچه گاهی برخی با تزریق نقدینگی یا انتشار شایعه در صنعتی خاص رشدهای چندروزه سهام آن صنعت را بهمنظور گرفتن نوسان میدانند یا برخی دستکاریها و رفتارهای سلیقهای وجود دارد اما این امر بر کلیت بازار صادق نبوده و مسیر بازار را عوض نمیکند. همانطور که شاهد بودیم و هستیم بازار سهام از حدود یکسال و نیم گذشته کاهش سودآوری بنگاههای اقتصادی را به درستی شناسایی و پیشخور کرده است. درحالی از اواسط پاییز امسال تحریمهای اقتصادی غرب علیه ایران رفع میشوند که اقتصاد و صنایع کشور با چالشهای بسیاری روبهرو هستند.
دولت برای جبران کسری بودجه و کاهش وابستگی به نفت که قیمتش بسیار افت کرده، قوانین سخت مالیاتی مصوب کرده است.
گرچه دولت بارها اعلام کرده بعد از رفع تحریمها از واردات بیرویه کالای مصرفی جلوگیری میکند، اما هنوز فرصت ارزیابی این موضوع نرسیده است و یا اگر اقدامات مهمی انجام داده در ۳ماهه اول سال تاثیرش بر صورتهای مالی شرکتها نمایان نشده است.
فیروزه عسکری - کارشناس سهام