درآمد پولی خطرناک است
وبلاگ تین نیوز | دولت میخواهد ارز را تك نرخی كند، بدین شكل كه قیمت دولتی دلار را مثلا به 3 هزار میرساند. از طرف دیگر 5 ماه دیگر وقتی كه دلارهای بلوكهشده آزاد شد، نرخ دلار در بازار آزاد كه اكنون حدود 3 هزار 340 تومان است كاهش مییابد و به همین حولوحوش 3 هزار تومان میرسد و به همین صورت ارز دولتی و آزاد یكی میشوند. پیش بینی من این بود كه قیمت دلار بعد از توافق و با ورود دلارهای بلوكه شده به زیر 3 هزار تومان خواهد رسید.
پایین آمدن نرخ ارز آزاد یا افزایش دستوری نرخ ارز دولتی بستگی به اقتصاد كشور دارد. اگر كسری بودجه داشته باشد، دولت مجبور است پول چاپ كند كه به آن درآمد پولی در اقتصاد میگویند. درآمد پولی در اقتصاد تورمی و خطرناك است در حالی كه وقتی دلار را گران میكند، پول بیشتری را جذب میكند و تورمی نیست. وقتی ما كالایی را با دلار 3 هزار میخریم، خیلی فرق دارد با اینكه همان كالا را با ارز 2 هزارو 500 تومان میخریم؛ یعنی وقتی گرانتر میخریم این پولها به جیب دولت میرود. بنابراین این بستگی به این دارد كه طراحان اقتصادی دولت، چه بازیهایی با این ارز كنند كه
به نفع اكثر مردم باشد.
این یك جور تثبیت نرخ ارز است و اجازه نمیدهد نرخ ارز نوسان پیدا كند. مزیتی كه این تصمیم دارد این است كه ریسك را كم میكند، چون وقتی كه بازار در نوسان باشد، كسی كه میخواهد مثلا در دو ماه آتی ارز خریداری كند، نمیتواند پیش بینی كند كه قیمت آن تا چه اندازه تغییر میكند. بنابراین وقتی این عدم اطمینان در رابطه با مسیر پیش رو وجود داشته باشد، باعث بالا رفتن ریسك میشود.
نرخ دولتی دلار 3هزار تومانی برای دولت خیلی با 2هزار و 700 تومانی آن فرق میكند، چون وقتی كه قیمت 3 هزار است، دلارهای نفتی را از 3هزار به همین قیمت تبدیل میكند، ولی اگر 2هزار و 700 تومان باشد، 300تومان روی دلار ضرر میكند، بنابراین حالا كه دلار نزدیك به 3 هزار شده است، دولت مقداری میتواند با این یكسانسازی كسری بودجه خود را جبران كند.
این یك سیاست است كه میگوید چرا ما ارز را ارزان بفروشیم. اینكه اكنون دولت 500 تومان ارز را گرانتر میفروشد، به خاطر این است كه مقدار زیادی از ارز دولتی از طریق فروش نفت به دست میآید، همین ارز نفتی كلی درآمد دولت را بالا میبرد.
اگر نمیخواهد به این شكل باشد، پیشنهادی وجود دارد كه میتوان به آن فکر کرد. یكسری واحدهای تولیدی مانند واحدهای زیرمجموعه بنیاد مستضعفان و كمیته امداد و امثالهم هستند كه دولت از آنها مالیات نمیگیرد. من پیشنهاد دادم كه باید از اینها مالیات اخذ شود كه به نظر میرسد دولت در حال حاضر این اقدام را انجام داده است. هرچقدر این مالیات را بیشتر بتواند بگیرد، اتكای دولت بر اینكه ارز را به ریال تبدیل شود و هزینههای دولت را تامین نماید، كمتر میشود.
* اقتصاددان