لزوم سرمایهگذاری خارجی در صنایع بزرگ
وبلاگ تین نیوز | جهان امروزی، بدون شك با صنایعی نظیر صنایع ICT، صنایع شیمیایی، صنایع دارویی و صنایع هوافضا توصیف میشود. در كشور به هر دو بخش صنایع بزرگ و كوچك نیاز است اما آنچه الزامی است ابتدا حمایت از صنایع معدنی كوچك در راستای پاگرفتن آنهاست تا در آینده بتوان با ادغام آنها زمینه به وجود آمدن صنایع بزرگ را فراهم كرد چرا كه در بخش معدن صنایع بر مبنای ذخایر تاسیس میشود و نمیتوان صنایع بزرگ را در كنار معدنی كه ذخیره چندانی ندارد احداث كنیم زیرا پس از مدتی با پایان یافتن ذخایر معدنی واحد فرآوری زیانده خواهد شد. حیدر مستخدمین حسینی اقتصاد دان و مشاور وزیر
اقتصاد و دارایی نقش صنایع بزرگ در اقتصاد را واكاوی میكند.
هر چند در دهههای اخیر در كشورهای مختلف توجه ویژهای به صنایع كوچك و بنگاههای اقتصادی كوچك شده و كشورهایی مانند چین در این زمینه موفقیتهایی نیز به دست آوردهاند اما همچنان نقش صنایع بزرگ در توسعه اقتصادی یك كشور انكار ناپذیر است. نقش این صنایع را در اقتصاد ایران به ویژه اكنون كه با حصول توافق امیدواریهایی برای رونق اقتصادی ایجاد شده، چطور ارزیابی میكنید؟
آنچه در حوزه اقتصاد و زیربخشهای حوزه اقتصاد برای واحدهای بزرگ در اقتصاد ما مطرح است و میتواند زمینهسازتوسعه و رقابت هم در داخل كشور و هم در عرصه بینالمللی باشد بخش نفت و مشتقات آن و صنایع پتروشیمی است. ما هنوز در زمینه صنایع پتروشیمی سرمایهگذاریهای بالایی را داریم كه باید صورت بگیرد. ما در صنایع پایین دستی و بالا دستی كمبودهایی را برای تكمیل محصولات متنوع صنایع نفتی و پتروشیمی داریم. رقابتی كه میتواند در این عرصه صورت بگیرد این است كه این سرمایهگذاریها اجرایی و عملیاتی شوند و بهتر است كه این سرمایهگذاریها به صورت مشترك با
سرمایهگذاران خارجی باشد.
زمینه ماركتینگ و بازاریابی به ویژه در یك دهه گذشته كه ما از بازار و تجارت بینالمللی دور بودیم تغییر كرده و با ادبیات یكی دو دهه گذشته كاملا متفاوت شده است و این عدم حضور ما باعث شده است كه ما هم به لحاظ تئوری و علمی و هم به لحاظ اجرایی و عملیاتی ضعف داشته باشیم. حضور سرمایهگذار خارجی باعث میشود كه كمك فكری در هیاتمدیره شركتها شكل بگیرد و تجربهها و مواضع علمی بازاریابی و اعمال مدیریت صحیح بتواند به مدیران داخلی ما انتقال پیدا كند. اینها زمینههایی است كه به عنوان حلقههای مفقوده برای واحدهای بزرگ ما اتفاق افتاده است.
چگونه میتوانیم در عرصه جدید اقتصاد جهانی حرفهایی برای گفتن داشته باشیم؟
امروز دیگر بحث رقابت در حوزه تولیدات مصرفی نیست؛ چون به میزان كافی برخی از كشورها در عرصه جهانی در این امر وارد شدهاند. اگر میخواهیم زمینههایی فراهم شود كه این زمینهها به عنوان پایههای نخستین رقابت برای ارائه محصولات با كیفیتهای برتر و ارز آوری صورت بگیرد و اقتصاد را دچار تحول كند باید تكیه بر سرمایهگذاریهایی داشته باشیم كه در صنایع نفت و پتروشیمی صورت میگیرد. دومین زمینهای كه جا دارد و ما هنوز در آن نقاط ضعف زیادی داریم صنعت حمل و نقل است.
دو طرف كشور ما را آب فرا گرفته است. از سمت شمال دریای مازندران و در جنوب هم خلیج فارس كه حمل و نقل باری و سفری ما در هر دو زمینه ضعیف است و تكیه ما بر صنعت كشتیسازی و صنعت بیرونی است. این صنعت هم جزو صنایع بزرگی ست كه میتواند بر آن سرمایهگذاری صورت بگیرد و پذیرای رقابت باشد.
سفرهای هوایی كه به كشورهای همجوار داریم در روز بهطور متوسط بالای 10 پرواز است كه بسیاری از این مسافرتها میتواند از طریق دریا به كشورهای همسایه صورت بگیرد و همچنین میتوان از طریق به روز كردن صنعت حمل و نقل ریلی این تقابل را انجام دهیم. برای حجم ترافیكی كه در تعطیلات در جادههای كشور به وجود میآید و ممكن است تصادفات جادهای صورت گیرد میتوان از طریق مجهز كردن صنعت ریلی و حمل و نقل آبی مردم را تشویق به استفاده از این صنایع كرد و از این طریق افزایش رشد تولید ناخالص داخلی و ایجاد اشتغال صورت بگیرد. اینها پیش زمینههایی است كه میتواند برای
كشور ارز آوری و اشتغال ایجاد كند.
ركود در صنایع بزرگ چه تاثیری بر نظام صنایع كوچك دارد؟
ركود باعث كاهش اشتغال، افزایش نرخ رشد بیكاری، كاهش رشد اقتصادی و كاهش تولید ناخالص داخلی خواهد شد و این ركود بزرگ و كوچك نمیشناسد. با شروع فعالیت دولت جدید بهای بیشتری به صنایع بزرگ داده شد و گرفتن تسهیلات را برای برخی از آنها از جمله صنعت خودروسازی آسانتر كرد. با وجود این، میبینیم كه خودروهای تولید شده به فروش نمیروند. باوجود اینكه در سالهای اخیر اینكه صنایع بزرگی مثل پتروشیمی را تقویت كردند اما میبینیم كه با توجه به تحریمها مشكلاتی برای آنها به وجود آمد و نتوانستند ارز آوری مناسب را داشته باشند.
به هر حال صنایع بزرگ و صنایع كوچك مكمل هم هستند. اگر ما ركود را در صنایع بزرگ داشته باشیم در صنایع كوچك هم كه برخی از تولیدات آن در صنایع بزرگ مورد استفاده قرار میگیرد دچار ركود خواهیم شد. بنابراین بهتر این است كه به جای صرف توجه به صنایع بزرگ كل اقتصاد مورد نظر باشد كه سیاستهایی كه برای تعرفه اقتصادی و بازرگانی در نظر گرفته میشود و سیاستهای پولی و مالی و بودجهای در سمت و سویی حركت كند كه بتواند كاهش ركود را به دنبال داشته باشد. البته صنایع مصرفی همیشه جایگاه خود را دارد كه با تعدیل درآمدی كه مصرفكنندهها دارند این هم مورد بررسی قرار
میگیرد مثل صنایع لبنی كه امروز به دلیل قیمتی كه پیدا كردند مردم كمتر از آنها استفاده میكنند.
یكی از مشكلاتی كه محصولات تولیدی ما دارند و موجب میشود امكان رقابت با مشابه خارجی را نداشته باشند، قیمت تمام شده بالای آنهاست. در صورت رونق صنایع بزرگ و كوچك آیا میتوان انتظار كاهش قیمتها را داشت؟
چارهای جز این نیست. وقتی كه تحریم بهطور كامل برداشته شود به صورت بسیار جدی بحث كیفیت مطرح خواهد شد. اگر دقت كنیم میزان سهم خرید خودروی تولید داخل نسبت به خرید خودروی خارجی متاسفانه خیلی كمتر شده است و واردات سال به سال افزایش پیدا كرده است. این به این مفهوم است كه محصولات خارجی از كیفیت بالاتری برخوردار هستند. بنابراین این یك الزام است كه صنایع بزرگ میبایست به كیفیت محصولات خودشان دید ویژهای داشته باشند كه هم مصرفكنندههای داخلی بتوانند از این محصولات استفاده كنند و هم بتوانند آن محصولات را به كشورهای دیگر صادر كنند و جایگاه خوبی را برای خود
پیدا كنند. كیفیت امروز در دنیا جایگاه اول را دارد و عامه مردم به آن توجه میكنند.
از طرف دیگر، باید توجه داشت كه افزایش كیفیت به افزایش قیمتها منجر نشود. جنس ارزان همچنان خریدار دارد و به صورت كلی یكی از اصلیترین معیار انتخاب محصولی كه میخواهیم بخریم این است كه قیمت آن چقدر است. در شرایط جدید چارهای جز تولید محصولات با كیفیت آن هم با قیمت معقول نداریم. تنها در این صورت است كه تولیدات داخلی میتوانند امكان رقابت با محصولات خارجی را داشته باشند. اگر در سالهای اخیر استقبال بیشتری از محصولات خارجی شده بیشتر به این دلیل بوده كه یا ارزان بودهاند یا با كیفیت. این دو شاخصه میتواند باعث رونق تولید داخلی و پیدا كردن مشتری
شود.