لازمههای رویارویی با ایران پس از تحریم چیست؟
تین نیوز|
اتفاق بزرگ رخ میدهد؟ قرار است ایران پساتحریم چگونه اقتصادی داشته باشد. روزهای ایران چگونه شب خواهد شد؟
کم نیست شمار کارشناسان و فعالان اقتصادی که خود را برای پساتحریم ایران آماده میکنند. اتفاق بزرگ هرچند در نیمه اول تیر ممکن است رخ دهد، اما صدای آن، چند ماه بعد بلند خواهد شد. وقتی مراحل اداری برای لغو تحریمها طی شود، آن روز است که مشخص میشود ایران میتواند روزهای اقتصادی خوشی را داشته باشد یا ناخوش. میگویند اقتصاد ایران باید خود را آماده مقاومت کند. مقاومت در برابر اتفاقاتی که ممکن است رخ دهد.
تنها کسانی که در این سالها دست به تولید زدهاند و چرخه تحریم را معیوب کردهاند، نگرانی ندارند، مسئولان فراوانی نیز هشدار میدهند که در پس راحتی پس از تحریم ممکن است دستاوردهایی که در این سالها با خون دل به دست آمد با لبخند از دست برود.
تجدید ساختار اقتصاد
حسین راغفر، استاد اقتصاد دانشگاه الزهرا و کارشناس ارشد اقتصادی در این خصوص میگوید باید اقتصاد ایران تن به تجدید ساختار بدهد چرا که اگر این مهم رخ ندهد، ایران پساتحریم با روزهای اقتصادی بهتری مواجه نخواهد بود.
وی وابستگی به نفت را از یکسو مهلک میداند و از سوی دیگر مبارزه با فساد را اصل مهم و اولویت کاری دولت در پساتحریم ارزیابی میکند و میگوید: اگر قرار باشد وضعیت به همین منوال ادامه یابد و در بر همین پاشنه بچرخد، نمیتوان امید داشت که اوضاع بهبود یابد. آنها که در تحریم کاسبی میکردند، وقتی ببینند چیزی از تحریم باقی نمانده در حوزهای دیگر فعال میشوند و تن به دلالی برای واردات و پادویی برای شرکتهای خارجی میدهند. در حقیقت اگر اقتصاد ایران میخواهد دیگر از ناحیه تحریم آسیبی نبیند باید امروز خود را آماده رویارویی با بحرانهایی کند که
در راه است.
وی در پاسخ به این سؤال که فکر نمیکنید پس از تحریم درآمدهای نفتی میتواند کمک فراوانی به اقتصاد کند، گفت: بخش مهمی از پولهای ایران در سه سال اخیر در بانکهای خارجی فریز شده است. من تصور نمیکنم خارجیها راضی شوند به این سادگی این صد و اندی میلیون دلار ما را به ما تحویل دهند. آنها تلاش میکنند راهی برای ندادن پول بیابند؛ مثلا موضوع تهاتر کالا را پیش میکشند یا انعقاد قرارداد برای توسعه طرحهای فلان و چنان و طبیعتا قیمتی که پیشنهاد میدهند نیز گرانتر از قیمتهای بینالمللی است اما باید ایران تدبیری بیاندیشد که بتواند از یکسو
پولها را به کشور بازگرداند و به عنوان پشتوانه و ذخیره اصلی مورد استفاده قرار دهد و از سوی دیگر نیز با برنامهریزی از تزریق پول نفت به اقتصاد جلوگیری کند و با حساسیت فراوانی موضوع را دنبال کند.
او در توضیح این مطلب ادامه داد: «به نظر میرسد پس از تحریم ترکیب شرکای اقتصادی و تجاری ایران تغییر کند، اروپاییها که زمانی مراوده بالایی با ما داشتند، دوباره دستبهکار ورود به ایران میشوند و این بار سایه آمریکا را نیز بر سر خود حس میکنند اما ایران برای آنکه برای همیشه سد تحریم را بیاثر کند لازم است که به اقتصادی بومی بیاندیشد». به گفته وی تقویت بنیانهای تولید از مهمترین اقداماتی است که باید در این عرصه مورد پیگیری قرار گیرد.
گشایش اندک پس از توافق هستهای
مهدی پازوکی، کارشناس اقتصادی نیز در این مرود میگوید: برخی با تبلیغات واهی و غیرواقعی تصویری انتزاعی از مذاکرات هستهای ترسیم کردهاند. آنها طوری وانمود میکنند که انگار از فردای تحریم باید سفره ایرانیان پر شود و همه بیکارها سر کار بروند و تمام مشکلات اقتصادی از میان برود. چرخهای تولید به حرکت درآید و واحدهای تعطیل شده چون یک معجزه دوباره راهاندازی شوند. اینها تبلیغات غیرواقعی است که اتفاقا مخالفان مذاکرات هستهای و مخالفان دولت در دستور کار دارند تا با بالا بردن مطالبات مردم بتوانند چند ماه پس از توافق بگویند دیدید که توافق تأثیری بر
زندگی شما بهجا نگذاشت؟ دیدید که هیچکس نتوانست مشکلات اقتصادی ایران را حل کند و قبل از تحریم و بعد از تحریم هیچ تفاوتی در وضعیت اداره مملکت ایجاد نشد.
این استاد دانشگاه علامه طباطبایی گفت: در این حالت است که آنوقت خود را برای انتخابات مجلس و انتخابات آتی ریاست جمهوری آماده میکنند و با وعدههای پوشالی درصدد جمعآوری رأی بر میآیند تا دوباره بتوانند اهداف خود را محقق کنند.
وی با این هشدار به دولت خواستار برنامهریزی برای تبیین نتایج واقعی مذاکرات هستهای شد و گفت: باید برای مردم روشن کرد که تحریم در چه بخشی از زندگی آنها تأثیر گذاشته و لغو تحریم چه بخشی را در کوتاهمدت و چه بخشی را در میانمدت و بلندمدت متأثر خواهد کرد. در این صورت مردم آگاهانه پیشبینی میکنند که چه اتفاقی رخ خواهد داد اما وقتی یک عده دائم بر طبل افزایش مطالبات مردم میکوبند طبیعی است که مخالفان دولت کنونی و مخالفان سیاست تنشزدایی با جهان دوباره بتوانند قدرت را در دست بگیرند.
او با اشاره به اینکه بدنه دولت ارتباط چندان مناسبی را با مردم ندارد، گفت: میبینیم هر اتفاقی بعد از وقوع برای مردم تشریح میشود این در حالی است که دولت باید سیستم اطلاعرسانی دقیقی را طراحی کند تا بتواند در سایه آن برای مردم تشریح کند که چه اقدامی را برای رسیدن به چه هدفی و بنا بر کدام ضرورت باید انجام دهد.
وی تکنرخی کردن بنزین و حذف یارانهها را از جمله این اقدامات برشمرد و گفت: در هر دو مورد، بعد از اجرایی شدن تصمیم، اطلاعرسانی صورت گرفت حال آنکه دولت لازم است قبل از اینکه تصمیم را اجرایی کند، برای مردم دلایل اجرای آن را تشریح کند.
از سوی دیگر مجتبی خسروتاج، معاون توسعه داخلی وزارت صنعت، معدن و تجارت نیز میگوید: پس از بیانیه سوئیس، هیأتهای تجاری و سرمایهگذاری مختلفی به ایران آمدند تا برای گسترش مبادلات خود مذاکره کنند. این کشورها قبل از نهایی شدن مذاکرات وارد ایران شدند تا فرصت را از دست ندهند.
وی ادامه داد: با برداشته شدن تحریمها، شرکای تجاری ایران نیز تغییر خواهند کرد. با قطع تحریمها، چند تغییر پیش روی تجارت خارجی ایران قرار خواهد داشت. اول آنکه فضای جهانی برای تجارت با ایران مهیاتر میشود و بنابراین در خرید کالا، دسترسی بیشتری به منابع مختلف خواهیم داشت و میتوانیم در شرایط رقابتی، کالای ارزانتر و با کیفیتتری بخریم.