سخنی صریح و کوتاه با دست اندرکاران همایش ارگان های دریایی
وبلاگ تین نیوز، کامران نرجه | شاید این ضربالمثل را که "احترام امامزاده به متولی است" شنیده باشید. این کنایه ادبی، قدر و منزلت هر موضوع را به میزان ارزش و اهمیتی که مشمولان و وابستگانش برای موضوع مذکور قائلند، وابسته میداند. به عبارت دیگر اگر قرار باشد فرزندان یک خانواده برای کیان مشترک خود که همان خانواده آنهاست احترام لازم را قائل نشوند و به اهمیت این مسئله وقعی نگذارند، نباید از دیگران انتظار داشت تا حریم این خانواده را- چندان که بایسته و شایسته است - پاس بدارند.حکایت سلسله همایشهای هماهنگی ارگانهای دریایی هم که از حدود 25 سال قبل به صورت
ادواری و هر ساله توسط یکی از سازمانهای دریامحور در نقاط مختلف کشور برگزار شده، بیشباهت به مفهوم این ضربالمثل نیست!
همایشی که با هدف ایجاد اتحاد و همزبانی میان ارگانهای دریایی و به منظور شناسایی و رفع مشکلات مشترک این حوزه مهم اقتصادی و اجتماعی برپا میشود، اما به دلیل غفلت برخی از مشمولان این حوزه، تاکنون به نتیجه دلخواه خود دست نیافته است.
قابل انکار نیست که موضوع فعالیتهای دریامحور و تأثیر آن در توسعه فراگیر تاکنون به دلایل مختلف اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی در افکارعمومی و به ویژه نزد برنامهریزان و مسئولان کشور به خوبی تبیین نشده است این مسئله سرعت توسعه فعالیتهای دریامحور را کاهش داده و در موارد متعددی مانع از رشد و اعتلای ارگانهای دریایی کشور شده است.
از طرف دیگر معرفی صحیح این حوزه به آحاد جامعه و مسئولان کشور فقط از عهده فعالان همین حوزه بر میآید و اگر قرار باشد ارگانهای دریایی در ایفای این وظیفه بدیهی، کوتاهی کنند، مسلماً نباید انتظار داشت که سایر اقشار جامعه به اهمیت فعالیت آنها پی ببرند.
همایش ارگانهای دریایی کشور ابزار مفیدی برای معرفی صحیح این بخش و دستیابی به خواستههای جمعی مشمولان این حوزه از سایر بخشهاست. اما به عنوان یک روزنامهنگار اعتراف میکنم آنچه از حداقل 20 همایش گذشته و نحوه برگزاری آنها به خاطر دارم، هرگز تداعیکننده نظم، بزرگی، مدیریت یکپارچه، وحدت، انسجام و اهمیت فعالیت ارگانهای دریایی نیست.
البته قصد ندارم زحمات برگزارکنندگان همایشهای ادوار گذشته را منکر شوم و یا کار بزرگ آنها را در تدارک و میزبانی همایش، کوچک بشمارم. اما معتقدم که شیوه برگزاری این گردهمایی با هدف اصلی آن که ایجاد هماهنگی و اتحاد میان ارگانهای دریایی برای تبیین اهمیت این حوزه است، منافات دارد.
چرخش و تنوع در مسئولیت و محل برگزاری همایشها اگرچه موجب مشارکت دورهای همه ارگانها در این امر سترگ میشود، اما به واقع آنها را از مشاغل اصلی خود در حوزه دریا غافل میکند و یا به جهت گستردگی دامنه میهمانان و دشواری تدارکات و میزبانی از آنها، وارد مسئولیتهای جدید میسازد که چندان با فعالیتهای دریامحور منطبق نیست.
همین مسئله در برخی از سالها باعث شده است تا میزبان به جای پرداختن به هدف اصلی همایش، تمام تلاش خود را معطوف پذیرایی و تشریفاتی کند که چندان در رفع مشکلات جمعی این حوزه مؤثر نیست و برخلاف انتظار، از تدوین بیانیه پایانی که منشور اتحاد مشمولان این حوزه و حرف اصلی آنها به سایر دستگاه و نهادهاست، غافل شود. حتی در مواردی به دلیل ضیغ وقت، بیانیه پایانی همایشها (که باید نمایانگر اهمیت ارگانهای دریایی به حل مشکلات جمعی این حوزه باشد) به قدری سطحی و عجولانه تدوین شده که جز یک متن تشریفاتی و قابل بایگانی نمیتوان از آن تعبیری داشت. این موضوع میتواند ملاکی
برای قضاوت نادرست افکارعمومی از اهمیت ارگانهای دریایی باشد.
از طرف دیگر نحوه برگزاری همایش، به صرف آنکه میزبان در ازای تقبل هزینهها و تکفل مسئولیتهای اجرایی، میتواند نقش قابلتوجهی در مفاد بیانیه پایانی داشته باشد و خواستههای خود را به صورت پررنگتر در متن بیانیه بگنجاند، چندان با روحیه کارجمعی و مشارکت همگانی برای رفع مشکلات مشترک منطبق نیست.
البته اصلاح این مشکل را در واگذاری امور اجرایی همایش به دبیرخانه مرکزی هم نمیدانم، زیرا این ارگان دولتی حتی از وظیفه به روزرسانی سایت اینترنتی همایش به خوبی برنیامده و محتوای موجود در این پایگاه اطلاعرسانی حداقل تا اواسط اردیبهشت ماه امسال (زمان نگارش این مطلب) مربوط به یک سال و نیم گذشته است.
دبیرخانه مرکزی همایش علاوه بر این، از تعامل با رسانههای جمعی در ایام مختلف سال برای تبیین جایگاه ارگانهای دریایی و بیان مشکلات آنها مغفول بوده و انتظار دارد که طیف وسیعی از مشکلات این بخش فقط در دوره 48 ساعته برپایی همایش (که معمولاً با روزهای تعطیل آخر هفته تلاقی دارد) به افکارعمومی منتقل شود.
مجموعهای از همین تسامحات در عملکرد دبیرخانه مرکزی و مجریان ادوار مختلف، مخاطبان بیرونی را به یاد ضربالمثل بالا و تأکید بر پاسداشت جایگاه ارگانهای دریایی و ارزشگذاری به فعالیت آنها توسط متولی اصلی میاندازد که متأسفانه تاکنون چنین نبوده است.
خلاصه کلام، به طور صریح و مشخص برای برگزاری بهتر همایش و تأثیرگذاری بیشتر بر افکارعمومی و مجاب ساختن دستگاههای دولتی و غیردولتی به رفع مشکلات این حوزه، پیشنهاد میکنم:
1- مسئولیت برگزاری همایش سالهای آینده به ستادی مرکب از نمایندگان ارگانهای دریایی واگذار شود تا آنها با استفاده از کمکهای مالی سهمیهبندی شده بین اعضا، نسبت به برپایی همایشها اقدام کنند.
2- ضرورتی ندارد مکان و زمان برگزاری همایش هر سال تغییر یابد. معرفی اهمیت فعالیتهای دریامحور فقط منوط به حضور فیزیکی مخاطبان در سواحل کشور و مجاورت با دریا نیست. راه حل اغلب مشکلات ارگانهای دریایی در سازمانهایی است که مرکز تصمیمگیری آنها در پایتخت قرار دارد. بنابراین تعیین یک زمان مشخص و ثابت و تمرکز در یک مکان، به برگزارکنندگان کمک میکند تا همایش را با هزینه کمتر و تأثیر بیشتر در کانون تصمیمگیریهای سیاسی و اقتصادی کشور برپا کنند. ضمن آنکه انضباط در زمان و مکان همایش، نشاندهنده نظم و هماهنگی مدیریت ارگانهای دریایی است.
3- کمیته ویژهای مرکب از نمایندگان ارگانهای دریایی، مسئولیت تدوین مفاد بیانیه هر همایش را قبل از برگزاری همایش به عهده گیرد و در طول دوره برپایی اجلاس، فقط تأیید مدیران ارشد ارگانهای دریایی در مورد این منشور جمعی اخذ شود.
4- همین کمیته مسئولیت پیگیری و تهیه گزارش از میزان اجرای بیانیههای قبلی را به عهده گیرد و در طول روزهای برپایی همایش به شرکتکنندگان گزارش دهد که چه میزان از خواستههای قبلی آنها در دستگاههای اجرایی، مرتفع شده است.
5- دبیرخانه مرکزی همایش به تعامل بیشتر با افکارعمومی در تمامی ایام سال مجاب شود و از فعالان خبره دریایی و مدیران دستگاههای اجرایی برای بیان مشکلات ارگانهای دریایی و راههای رفع آنها با رسانههای جمعی استفاده کند.
این گونه میتوان امیدوار بود که در سالهای آتی ارگانهای دریایی اهمیت بیشتری به این رویداد مهم بدهند و مخاطبان خود را نیز مجاب سازند تا برای فعالیتهای دریایی و رسیدگی به مشکلات آن اهمیت ویژهای قائل شوند.