هزینه ۷میلیارد دلاری ایرانیها در سفرهای خارجی
تین نیوز | ایرانیها در سفرهای خارجی خود رقمی بالغ بر 7میلیارد و 517میلیون دلار هزینه کردهاند؛ این آمار را مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی بنابر گزارش خلاصه آماری 2014و 2015 سازمان جهانی جهانگردی اعلام کرده است.
در این میان ترکیه در رتبه نخست مقاصد گردشگران خروجی قرار دارد و عراق و عربستان در رتبه دوم و سوم قرار گرفتهاند (جدول1).
این گزارشها که براساس گزارش سازمان جهانی جهانگردی (UNWTO) است تعداد گردشگران خروجی ایران به عربستان را در سال 2013، 1079 نفر عنوان کرده که به نظر میرسد جزو اشتباهات آماری UNWTO باشد.
گزارش مرکز پژوهشها همچنین تصریح میکند کشورها از شیوههای مختلفی برای گردآوری دادههای گردشگران استفاده میکنند که میتوان آنها را در یکی از دستههای ذیل
جای داد:
1- مرزی-گردشگران(با اقامت بیش از 24ساعت): تعداد گردشگران وارد شده به کشور با بررسی میزان ورودیها به مرزهای کشور.
2- مرزی-بازدیدکنندگان (با اقامت کمتر و بیشتر از 24ساعت): تعداد بازدیدکنندگان وارد شده به کشور با بررسی میزان ورودیها به مرزهای کشور.
3- ورودی-هتل: تعداد ورودی به هتلها یا اقامتگاههای مشابه.
4- ورودی-تمام اقامتگاهها: تعداد ورودیها به انواع اقامتگاهها.
در واقع شمار ورودیها یا به واسطه ثبتهایی نظیر اسناد پلیس مهاجرت و میزان عبور و مرور وسیله نقلیه (ورودی مرزی) یا با استفاده از آمار ارائه شده توسط اقامتگاهها (ورود اقامتگاهی)، حاصل آمدهاند. از سوی دیگر، در احتساب میزان ورودی مرزی و اقامتی باید این نکته را مدنظر قرار داد که در صورتی که مسافر چند بار طی یک سال به کشوری واحد سفر کند، هر بار سفر وی به منزله یک ورود به آن کشور قلمداد خواهد شد.
علاوه بر آن، در صورتی که مسافر طی سفر خود از چند کشور دیدن کند، بازدید از هریک از این کشورها به منزله یک ورود به آن کشور به حساب خواهد آمد. به عبارت دیگر تعداد ورودیها الزاما با تعداد مسافران برابر نیست و یک مسافر ممکن است چندین بار طی یک سال به کشور وارد شود.
طبق گزارش مرکز پژوهشهای مجلس که در آن نمایههای آماری گردشگری ایران را مورد بررسی قرار داده است، رقم هزینههای ایرانیها در سفرهای خارجی، مربوط به سال 2012 میشود که 6میلیارد و 550 میلیون دلار آن صرف خود هزینههای سفر و 967 میلیون دلار آن صرف هزینههای حملونقل شده است.
از سوی دیگر براساس این گزارش، هزینههای سفرهای خروجی شخصی (5میلیارد و 429میلیون دلار) تقریبا 5برابر هزینههای سفرهای کاری (یک میلیارد و 120میلیون دلار) بوده است.
تراز منفی 6میلیارد دلاری!
همچنین طبق آخرین گزارش مرکز آمار ایران که چندی پیش منتشر شده بود، در تابستان 92 قریب به 425هزار و 265 نفر به خارج از ایران سفر و 10.241.072 میلیون ریال خرج کردهاند که ریز هزینهکردها در نمودار آمده است. از میان مسافران خروجی، 378هزار و 501نفر آنها را مردان و 46هزار و 764نفر را زنان تشکیل دادهاند. از لحاظ نحوه اقامت نیز، 351هزار و 488نفر در ملک شخصی خود (گردشگری خانههای دوم) و 68هزار و 79نفر در محلهای استیجاری اقامت گزیدهاند. در این میان، هواپیما و اتوبوس بیشترین سهم را در وسایل نقلیه استفاده شده داشتهاند. (جدول 2)
براساس گزارش مرکز پژوهشهای مجلس، در سال 2012 درآمد حاصل از جذب گردشگران ورودی برابر با یک میلیارد و 346میلیون دلار و مخارج گردشگران خروجی چنانچه اشاره شد بالغ بر 7میلیارد و 517میلیون دلار بوده و این آمار از گزارش نکات برجسته گردشگری 2014 و گزارش خلاصه آماری 2015 سازمان جهانی جهانگردی به دست آمده است. بنابراین با توجه به بیشتر بودن هزینهکرد گردشگران خروجی، تراز ایران منفی و بالغ بر 6میلیارد و 403میلیون دلار است.
این درحالی است که پیش از این بارها رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری کشور، از درآمد 6میلیارد دلاری ایران از گردشگری خبر داده بود و پس از آنکه دبیرکل سازمان جهانی جهانگردی در مراسم افتتاحیه نمایشگاه بینالمللی گردشگری تهران، درآمد ایران را از گردشگری یک میلیارد دلار عنوان کرد، مسوولان سازمان میراث فرهنگی و گردشگری این رقم را اشتباه لفظی طالب ریفاعی برشمردند و آن را اصلاح کردند!
نقش حاکمیت در مدیریت گردشگری خروجی
این گزارش همچنین تصریح میکند: آنچه درباره گردشگری خروجی اهمیت دارد این است که بازار جمهوری اسلامی ایران، در مقاصد گردشگری به عنوان بازاری جذاب شناخته میشود و با توجه به روند رو به رشد گردشگری خروجی و آثار قابل توجه اقتصادی و اجتماعی- فرهنگی آن، سیاستگذاری حاکمیت در این امر ضروری است؛ امری که البته در نگاهی سادهانگارانه از شمول و توان سیاستگذاری حاکمیت خارج بوده و بعضا انگار «نقش حاکمیت در مدیریت گردشگری خروجی» فرضی نادرست و امکانناپذیر تلقی میشود.
گزارش مرکز پژوهشها تاکید میکند که نقشآفرینی این پدیده در کسری تراز تجاری کشور و مصرف ارز یارانهای کشور به عنوان آثار اقتصادی و همچنین لزوم اتخاذ تدابیری به منظور حفظ کرامت و شأن ایرانیهایی که به خارج از کشور سفر میکنند، دلایلی برای تدبیر حاکمیت در این زمینه است.
شواهد متعددی وجود دارد که سایر کشورها نه تنها سیاستگذاری در حوزه گردشگری خروجی را از دستور کار خود خارج نکرده، بلکه به صورت جدی دنبال کردهاند. از جمله آن تدابیر دولت چین در خصوص حفظ حقوق شهروندی، منزلت و کرامت اتباعش در حین مسافرت به دیگر کشورها در قالب تورهای گروهی است که تحت عنوان «مقاصد مورد تایید دولت چین» از آن یاد میشود.
این گزارش همچنین به سیاستهای کشورهای آلمان و انگلستان در دوره بحران جهانی اخیر در این زمینه اشاره و تصریح میکند که بهرغم اهمیت قابل توجه گردشگری خروجی از جنبههای اجتماعی-فرهنگی و اقتصادی، گزارشی که بتواند با استناد به مراجع رسمی وضعیت گردشگری برون مرزی و آثار آن را احصا کند، وجود ندارد. بهرغم نیاز شدید بخش گردشگری به آمارهای به روز و دقیق، هنوز نظام آماری دقیقی برای احتساب آمار گردشگری در کشور بنیان گذاشته نشده است.